Allegorie (beeldende kunst)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Een allegorie betekent in de beeldende kunst een voorstelling waarin twee of meer personificaties en/of meerdere personen of figuren zijn verwerkt die met elkaar in interactie kunnen zijn. In het algemeen door een beeld of teken aangeduide voorstelling van een begrip, dat op zichzelf niet uit te beelden is; een verbloemde, bedekte, zinnebeeldige voorstelling; in beelden spreken waardoor de bedoeling geopenbaard én verborgen wordt. Het voornaamste middel in de allegorie is de personificatie (bijvoorbeeld de voorstelling van deugden en ondeugden enz.). In deze laatste afbeelding vaak als fresco op kerkmuren. De grenzen tussen allegorie en symbool zijn niet altijd scherp te trekken.

Giambattista Tiepolo, Allegorie met Venus en Tijd, 1754-1757, Olieverf op doek, National Gallery Londen
Giambattista Tiepolo, Allegorie met Venus en Tijd, 1754-1757, Olieverf op doek, National Gallery Londen

Inhoud

[bewerk] Geschiedenis

Al sinds de Griekse oudheid worden allegorieën gebruikt in de beeldende kunst. De personificaties van vrede en recht stammen uit deze periode. Deze allegorieën werden frequent gebruikt, tot in de Romeinse tijd. In de Middeleeuwen wordt de allegorie minder populair, hij wordt bijna alleen nog maar gebruikt om de bijbelse deugden en ondeugden weer te geven in de boekverluchting. In de Renaissance echter, is er een opleving van de allegorie in West-Europa, waarbij Fontainebleau één van de eerste projecten is sinds de oudheid waarin de allegorie op grotere schaal wordt gebruikt. In de Nederlanden en Duitsland is de allegorie in deze periode vooral populair in de prentkunst waar hij vaak wordt gebruikt. Na de 18e eeuw gaat het bergafwaarts met de allegorie als het opkomend realisme vraagtekens zet bij het gebruik ervan. Tegenwoordig wordt de allegorie vooral gebruikt in openbare gebouwen of in een beeldengroep.

[bewerk] Soorten allegorieën

[bewerk] Zuivere allegorie

Een zuivere allegorie is een voorstelling waarin alleen personificaties voorkomen, zonder andere figuren of personen.

Voorbeelden

  • Allegorie op een stad of land
  • Triomf; een triomferende personificatie omringd door verschillende ander personificaties.

[bewerk] Onzuivere allegorie

Een onzuivere allegorie is een voorstelling waarin, naast personificaties, een ander figuur of persoon de hoofdrol speelt. Dit kan een historisch figuur zijn, maar ook een bijbels figuur.

Voorbeelden

  • Triomf met triomferend historisch persoon, omringd door personificaties en andere personen of figuren.
  • Allegorie op persoon of familie waarin een hooggeplaatste persoon of familie wordt omringd door personificaties die met de persoon of familie te maken hebben.

[bewerk] Zie ook

 
Persoonlijke instellingen