Almere

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het voormalige meer dat later deel werd van de Zuiderzee, zie Almere (meer)
Almere
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Almere Wapen van de gemeente Almere
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Almere
Situering
Provincie Flevoland
Coördinaten 52° 22′ NB, 5° 13′ OL
Algemeen
Oppervlakte 248,77 km²
- land 129,60 km²
- water 119,17 km²
Inwoners (1 mei 2014) 196.290? (1515 inw/km²)
Hoofdplaats Almere Stad (belangrijkste stadsdeel)
Belangrijke verkeersaders A6 A27 N305; spoorlijn Weesp-Lelystad
Politiek
Burgemeester (lijst) Annemarie Jorritsma (VVD)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.500 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 194.000
WW-uitkeringen (2007) 18 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 1300-1379
Netnummer(s) 036
CBS-code 0034
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.almere.nl
Skyline van Almere met het Weerwater
Skyline van Almere met het Weerwater
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Almere (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Flevoland, in de polder Zuidelijk Flevoland.

De gemeente Almere heeft 196.290 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) en grenst aan de gemeenten Lelystad en Zeewolde. Bovendien ligt Almere aan het Gooimeer, IJmeer en Markermeer. De stad ligt geheel onder zeeniveau (2 tot 5 meter).

Almere is in de tweede helft van de twintigste eeuw ontwikkeld als tweede grote stad in de provincie Flevoland. Inmiddels is het Lelystad, de hoofdstad van Flevoland, in inwonertal ruimschoots voorbijgestreefd en behoort Almere tot de 10 grootste gemeenten van Nederland.

Geschiedenis[bewerken]

De plannen voor de toekomstige stad Almere (1973)
Reportage uit 1976 over de eerste 25 gezinnen die vanuit Amsterdam naar de nieuwe stad Almere verhuisden

Van oorsprong waren de IJsselmeerpolders vooral, of zelfs uitsluitend, bedoeld als landbouwgrond. Na de Tweede Wereldoorlog kwam men echter tot het inzicht dat de snel groeiende bevolking van met name Amsterdam voor een deel elders gehuisvest zou moeten worden. Zo ontwierp men twee steden in de polders Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. De stad in Oostelijk Flevoland werd Lelystad. De stad in zuidelijk Flevoland werd op de eerste schetsen nog Zuidweststad genoemd, maar kreeg in de jaren zeventig de naam Almere, naar de vroeg-middeleeuwse naam van de Zuiderzee (zie Almere (meer)).

De eerste aanzet voor de bouw van Almere werd gegeven op 30 september 1975[1] en de eerste woningen in Almere werden opgeleverd in november 1976.[2] De stad werd toen nog direct bestuurd door het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders (Z.IJ.P.), met een landdrost aan het hoofd. Het landelijk voorgeschreven bouwprogramma voor de nieuwe stad bestond voor 70 tot 80 procent uit sociale woningbouw. Als opdrachtgever en voorbereider van de woningbouw in Almere werd in 1975 de Stichting Woningbouw Almere opgericht, een onderdeel van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders.

Eind 1979 werd op initiatief van landdrost Han Lammers de algemene Woningbouwvereniging Almere opgericht. Het idee was dat deze vereniging de sociale huurwoningen van de SWA in eigendom en beheer zou overnemen en de resterende bouwopgave van sociale huurwoningen in Almere voortaan voor haar rekening zou nemen. Geheel tegen de tijdgeest in volgde bijna gelijktijdig de oprichting van de christelijke woningbouwvereniging Goedestede, door gelovige Almeerders die hoopten te bevorderen dat er in Almere meer aanwas zou komen voor de nieuwe lokale protestantse kerkgemeenschap.

Per 1984 werd wat er nog over was van het OL ZIJP bij wet opgedeeld in de gemeenten Almere en Zeewolde.[3] De gemeente Almere beschouwt zich als de rechtsopvolger van het Openbaar Lichaam en voert ook hetzelfde wapen. Tot 1986, de oprichting van de provincie Flevoland, nam het Ministerie van Binnenlandse Zaken de provincietaken waar.

Oorspronkelijk was Almere opgezet als meerkernige stad. Dit beleid is gedeeltelijk losgelaten. Almere Buiten en Almere Stad zijn via de wijk Tussen de Vaarten aan elkaar gegroeid. Tussen de oudste en de nieuwste woonwijken ziet men duidelijk een veranderd woningbouwbeleid terug: in de jaren zeventig was dit gericht op gelijkvormigheid en functionaliteit, in de jaren negentig werd het de trend meer exclusieve en opvallende woningen te bouwen, bijvoorbeeld in de Regenboogbuurt.

Het centrum van Almere Stad, het grootste stadsdeel, is sterk aan het uitbreiden. In 2006 is het eerste deel van het nieuw gebouwde stadscentrum Citymall Almere opgeleverd. Het voornaamste gebouw hiervan is de Citadel, ontworpen door Pritzker Prize-winnaar Christian de Portzamparc. Begin 2007 zijn de nieuwe Schouwburg Almere en Kunstencentrum de Kunstlinie in gebruik genomen. Het opvallende pand, gelegen aan het Weerwater, is op 8 juni 2007 officieel geopend door koningin Beatrix.[4]

Geografie[bewerken]

Topografische gemeentekaart van Almere, dec. 2013

Almere is thans de grootste gemeente van Flevoland met 196.290 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS), alhoewel Lelystad qua oppervlakte groter is. Qua inwonertal is Almere de zevende gemeente van Nederland.

Het meest westelijke punt van Zuidelijk Flevoland en daarmee van de provincie is de Muiderhoek. De Muiderhoek ligt op het grondgebied van de gemeente Almere.

Stadsdelen[bewerken]

De stad Almere bestaat (of zal bestaan) uit de volgende stadsdelen:

Demografie[bewerken]

Bevolkingssamenstelling[bewerken]

Bevolkingspiramide van Almere anno 2008

Almere heeft een relatief jonge bevolking. Van de inwoners is 28 procent jonger dan 20 jaar en 8 procent is 65 jaar of ouder, tegen respectievelijk 24 en 15 procent in heel Nederland. De laatste jaren neemt het aantal jongeren echter af, en het aantal ouderen toe.[5]

19 procent van de Almeerders is in Almere geboren, 29 procent is in de regio Amsterdam geboren en 20 procent is geboren in het buitenland. De grootste etnische groep gevormd door de Surinamers: zij zijn met 22.027 mensen vertegenwoordigd in de stad. Andere grote etnische groepen zijn Marokkanen (7.309 inwoners), Antillianen (4.842) en Turken (3.390). In totaal herbergt Almere 160 nationaliteiten en 187 etnische groepen.[5]

Ontwikkeling van het inwoneraantal[bewerken]

Het oorspronkelijke plan voor Almere was een stad tussen 125.000 en 250.000 inwoners.[6] Op 29 oktober 2007 ondertekenden wethouder Adri Duivesteijn en minister Jacqueline Cramer een contract dat de basis is van de schaalsprong naar een stad van 350.000 inwoners in 2030. In de periode tussen 2010 en 2030 zullen er 60.000 woningen bijgebouwd worden. Daarmee wordt Almere, na Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht mogelijk de vijfde stad van Nederland qua bevolkingsomvang. Almere is over de streep gehaald omdat het rijk heeft toegezegd de wegen rond Almere en Amsterdam aan te pakken. De A1, A6, A9 en A10-Oost worden uitgebreid.[7] Ook is het de bedoeling om de Flevospoorlijn uit te breiden naar vier sporen.

stadsdeel Haven stadsdeel Stad stadsdeel Buiten stadsdeel Hout stadsdeel Poort overig Totaal
1970 52 52
1975 47 47
1980 6.569 63 6.632
1985 21.410 17.240 1.559 88 40.297
1990 22.355 37.024 11.499 209 71.087
1995 22.376 58.816 22.740 564 - 104.496
2000 22.237 83.934 35.290 1.336 - 142.797
2005 22.590 103.560 47.358 1.366 134 - 175.008
2010 22.266 107.804 54.899 1.344 1.764 - 190.767
2013 21.927 108.619 55.679 1.411 7.555 - 195.191

Gebieden die nog niet als wijk waren benoemd werden tot 1995 aangemerkt als "overig". Vanaf 1995 worden zij toebedeeld aan het betreffende stadsdeel, waarbij de bewoners van Almere Pampus bij Almere Stad zijn gevoegd.[5]

Economie[bewerken]

Relatie Amsterdam – Almere[bewerken]

Kantorenblok La Defense door Ben van Berkel

Almere is oorspronkelijk gebouwd als overloopstad voor zowel Amsterdam als het Gooi. Nog steeds wonen er veel mensen die geboren zijn in Amsterdam en uit het Gooi. Veel van de inwoners hebben een relatie met deze regio's (werk, recreatie, sociale contacten, etc.). Het gevolg is dat er een grote verkeersstroom (auto, trein) tussen deze beide steden is. Zowel de autoweg als de spoorweg via de Hollandse Brug bij Muiderberg en Stichtse Brug bij Huizen zitten aan de grenzen van hun capaciteit.[8] Daarom wordt al lange tijd gedacht aan nieuwe verbindingen, naast uitbreiding van de bestaande weg/spoorwegcapaciteit.

Er zijn nu vergevorderde plannen voor een verbreding van de A6[9] en daarmee samenhangend een aanpassing van de A1/A9/A10. Vanwege de Schaalsprong van Almere wordt gestudeerd op verdere uitbreiding van het wegennet.[10]

Ook wordt een sterke vergroting van de capaciteit van het openbaar vervoer nagestreefd.[11] De verdubbeling van het aantal sporen van de Flevolijn is daarbij onvoldoende.[12] Om minder afhankelijk te zijn van alleen de Hollandse Brug en de naastgelegen spoorbrug worden plannen gemaakt voor een brug of tunnel die mogelijk via het IJmeer loopt.

Winkels en markten[bewerken]

Winkelstraat in het stadscentrum

Het stadshart van Almere Stad heeft het grootste winkelgebied van Almere en is een van de grootste winkelcentra van Nederland. Ook Almere Haven en Almere Buiten hebben forse winkelgebieden. Sinds 2006 mogen winkels in heel Almere op zondagen geopend zijn. Hoewel niet alle winkels hiervan gebruikmaken, zijn veel supermarkten, bouwmarkten en tuincentra iedere zondag open, alsmede een groeiend aantal kleinere winkels in het nieuwe stadshart. Elke laatste zondag van de maand kent Almere een ‘officiële’ koopzondag, waarop vrijwel alle winkels open zijn.

In de stadsdelen Stad, Haven en Buiten zijn wekelijkse markten.[13]

Almere Stad Almere Haven Almere Buiten
Woensdag 09:00 - 16:00 uur
Zaterdag 09:00 - 16:00 uur
Vrijdag 09:00 - 14:00 uur Donderdag 09:00 - 16:00 uur

Cultuur en recreatie[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In Almere zijn er enkele oorlogsmonumenten, zie:

Bouwwerken en architectuur[bewerken]

Het onvoltooide Kasteel Almere
Luchtfoto van Almere Haven met Golvend Land

Almere staat bekend om de bijzondere bouwwerken en architectuur in de stad. Met name in het stadscentrum is er moderne architectuur te vinden. De gemeente investeert tevens in enkele cultuurexperimenten zoals De Fantasie, De Realiteit en De Eenvoud. In deze wijken hebben de bewoners zelf hun huis ontworpen.

Bekende of opmerkelijke bouwwerken in Almere:

Almere Stad
Almere Haven
Almere Buiten

Film, theater en muziek[bewerken]

Almere beschikt over een bioscoop Utopolis Almere en filmhuis 'Bibliotheekfilm' in Bibliotheek Almere.

Tevens zijn er drie theaters in Almere. Schouwburg Almere in het stadscentrum, Theater de Roestbak is gevestigd in het gebouw van Corrosia! in Almere Haven en De Glasbak in stadsdeel Almere Stad, welke behalve amateur-producties ook experimenteel theater programmeert.

Almere heeft sinds 2007 een poppodium: de Meester.

Evenementen[bewerken]

Binnen de grenzen van de gemeente Almere worden enkele grootschalige evenementen georganiseerd.

Floriade 2022

Voor de Floriade 2022 werd in september 2011 de kandidatuur opengesteld, waarop zeven kandidaten zich aanmeldden: de regio Rivierengebied, de regio Noord-Holland-Noord, de gemeente Almere, de gemeente Amsterdam, de regio Boskoop, de gemeente Groningen en de Coöperatie Flevoland 2022 uit Lelystad. De Nederlandse Tuinbouwraad besloot na een eerste selectieronde om aan vier kandidaten te vragen een bidbook te maken waarin de plannen verder worden uitgewerkt. De vier kandidaten voor de Floriade 2022 waren de gemeente Almere, de gemeente Amsterdam,[14] de regio Boskoop en de gemeente Groningen. In september 2012 maakte de Tuinbouwraad bekend dat de Floriade 2022 in Almere gehouden wordt.[15]

De kandidatuur van Almere voor de Floriade 2022 is ontstaan vanuit het burgerinitiatief "Almere Vandaag"[16] en geeft invulling aan het motto "Mensen maken de stad", waarnaar verwezen wordt in de "Almere Principles".[17]

Natuur- en recreatiegebieden[bewerken]

Almere heeft diverse natuur- en recreatiegebieden:

 

Sport[bewerken]

De sportvelden van Almere liggen verspreid over zeven sportparken. Er zijn acht tennisaccommodaties, drie overdekte zwembaden, zes sporthallen en elf sportzalen.[18] In Almere vinden diverse sportevenementen plaats, zoals de Holland Triathlon.

Ook wordt er topsport in Almere beoefend. Zo komen de eerste teams van de Almeerse Hockey Club uit in de Overgangsklasse. Sinds 2005 speelt Almere City FC in de Jupiler League. Daarnaast doen de Almeerse soft- en honkbalclub Almere'90, de Almeerse badmintonvereniging en Squash Almere mee op het hoogste niveau in Nederland. Hoogstspelende amateurvoetbalclub is FC Almere.

In het Topsportcentrum Almere in Almere Poort vinden regelmatig sportwedstrijden op het hoogste niveau plaats.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Wegverkeer[bewerken]

Olifanten van Almere bij knooppunt Almere

In de omgeving van Almere liggen de volgende grote rijks- en provinciale wegen:

De infrastructuur binnen Almere kenmerkt zich door gescheiden infrastructuur voor fiets, auto en bus (volledig vrijliggende fietspaden en busbanennetwerk).

Spoorwegen[bewerken]

In 1987 is Almere aangesloten op het landelijke spoorwegnet via de in 1988 voltooide spoorlijn Weesp - Lelystad (de Flevolijn), die sinds 2012 doorloopt tot Zwolle (de Hanzelijn). Almere heeft zes stations: Almere Poort, Almere Muziekwijk, Almere Centrum, Almere Parkwijk, Almere Buiten en Almere Oostvaarders. Vanaf station Almere Centrum rijden intercity’s en sprinters in de richtingen Amsterdam, Utrecht, Schiphol, Den Haag, Lelystad, Zwolle, Groningen en Leeuwarden.

Stads- en streekvervoer[bewerken]

Het stads- en streekvervoer in en rondom de stad wordt verzorgd door vervoersbedrijf Connexxion en bestaat uit vervoer met stads- en streekbussen.

Het stadsbusnetwerk met als merknaam Maxx heeft negen buslijnen en drie nachtbuslijnen. Onder het R-net rijden drie streeklijnen en één nachtlijn. Verder is er een netwerk voor hoogwaardig openbaar vervoer, twee andere streeklijnen en drie spitslijnen.

Overzicht van infrastructuur[bewerken]

Almere-plaats-OpenTopo.jpg

Infrastructuur van Almere, met wegen uit de Open Street Map, maart 2014

Politiek en bestuur[bewerken]

College van burgemeester en wethouders[bewerken]

Burgemeester Annemarie Jorritsma
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van burgemeesters van Almere

Voormalig minister Annemarie Jorritsma (VVD) is sinds 18 augustus 2003 de burgemeester van Almere.

Sinds 19 mei 2014 zijn de wethouders: [19]

  • René Peeters (D66) - Jeugd, onderwijs en sport
  • Henk Mulder (PvdA) - Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling
  • Mark Pol (VVD) - Financiën, Bedrijfsvoering, Dienstverlening en Vastgoedbedrijf
  • Frits Huis (Leefbaar Almere) - Stedelijk Beheer, Toerisme, Communicatie
  • Froukje de Jonge (CDA) - Participatie, Werk en Inkomen

Gemeenteraad[bewerken]

De installatie van de eerste gemeenteraad van Almere vond plaats op 2 januari 1984, in aanwezigheid van onder andere de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Koos Rietkerk. De verkiezingen hiervoor vonden plaats op 21 september 1983. Voor 1984 had Almere een adviesraad, die telkens werd gekozen voor een zittingsperiode van twee jaar (1978-1980, 1980-1982 en 1982-1984). Deze adviesraad bestond net als de gemeenteraad uit politieke partijen. Op 11 maart 1977 werd voor het eerst voor een bestuurlijke vertegenwoordiging gestemd; de adviescommissie, bestaande uit vijf personen die op persoonlijke titel waren gekozen.

De raad van Almere telt sinds 1998 39 zetels.

Verkiezingsresultaten:

Partij 1984 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 2014
PVV - - - - - - - 9 9
D66 1 2 7 10 5 2 1 3 6
PvdA 10 14 9 6 9 7 12 8 5
VVD 5 5 7 10 12 8 7 7 5
Leefbaar Almere - - - - - 9 4 3 4
SP - - - - - - 4 2 4
GroenLinks 2 1 3 4 4 4 3 3 2
CDA 2 3 4 3 3 4 3 2 2
ChristenUnie - - - - 1 1 2 1 1
Almere Partij - 1 2 2 3 2 2 - 1
Trots op Nederland - - - - - - - 1 -
Verenigde Senioren Partij - - - - 1 1 1 - -
Stadspartij Almere - - - - 1 1 - - -
CP/CD 2 1 1 2 - - - - -
Stap '84 1 - - - - - - - -
Totaal 23 27 33 37 39 39 39 39 39

Stedenbanden[bewerken]

Almere heeft een officieel jumelage met de Deense stad Aalborg. Er zijn tevens vriendschappelijke banden met:

Milton Keynes is net als Almere een geplande stad.

Onderwijs[bewerken]

Hieronder staat per soort onderwijs welke scholen zich bevinden in Almere. Indien een school meerdere vestigingen heeft, wordt alleen de hoofdvestiging genoemd.

Scholen voor voortgezet onderwijs:

 

Scholen voor middelbaar beroepsonderwijs:

Voor hoger beroepsonderwijs zijn er in Almere de volgende scholen:

Tenslotte heeft Almere één afdeling voor wetenschappelijk onderwijs:

Geboren in Almere[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen

Noten

  1. Van der Cammen, H. & De Klerk, L. (2003) Van Grachtengordel tot Vinexwijk, blz. 268. ISBN 9789027489227
  2. Schoolwerf 34: het allereerste huis, Geheugen van Almere, 4 maart 2006
  3. Wet tot instelling gemeenten Almere en Zeewolde, Overheid.nl. Geraadpleegd 13 november 2013
  4. Koningin Beatrix opent De Kunstlinie, Almere Vandaag, 26 april 2007
  5. a b c Sociale Atlas van Almere 2013, Gemeente Almere, 12 december 2013
  6. Lezing dr ir W.M. Otto: Van toekomstbeeld naar werkelijkheid, Gemeente Almere, 10 januari 2011
  7. Akkoord over inpassing A6, Almere.nl, 28 oktober 2008
  8. Start versterking en verbreding Hollandse Brug A6. Rijkswaterstaat (24 augustus 2007)
  9. Ontwerp TraceBesluit (OTB) begin maart 2010 ter visie. Gemeente Almere (10 december 2009)
  10. Stedelijke bereikbaarheid Almere. Metropoolregio Amsterdam
  11. OV SAAL. Ministerie van Verkeer en Waterstaat
  12. Eindrapportage Planstudie OV SAAL. Ministerie van Verkeer en Waterstaat (30 maart 2008)
  13. Markten, Gemeente Almere
  14. www.amsterdam.nl
  15. Floriade 2022 komt niet naar Amsterdam, www.parool.nl
  16. Aanjager Floriade enorm trots
  17. Gemeente Almere: Mensen maken Almere, blz. 21
  18. Verhuur sportaccommodaties, Gemeente Almere, 3 oktober 2011
  19. College van B en W, gemeentelijke website

Beluister

(info)