Altajs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Altajs (Алтай тили Altaj tili)
Gesproken in Vlag van Rusland Rusland
Vlag van Mongolië Mongolië
Vlag van China China
Sprekers 67.900
Taalfamilie

Turkse talen

  • Noord-Turkse talen
Alfabet Cyrillisch
Officiële status
Officieel in

Altaj

Taalcodes
ISO 639-1 -
ISO 639-2 tut
ISO 639-3 atv / alt
Portaal  Portaalicoon   Taal

Het Altajs (Алтай тили, Altaj tili) is een taal behorende tot de familie der Turkse talen. Het is de officiële taal van de deelrepubliek Altaj in Rusland en vormt de taal van de Altaj. De taal werd tot 1948 Ojrot genoemd. Ongeveer 67.900 personen spreken de taal.

Wegens de geïsoleerde positie in het Altajgebergte en het contact met de naburige talen, wordt de indeling van het Altajs bij de Turkse talen dikwijls ter discussie gesteld. Door de geografische nabijheid van de talen Sjor en Chakas, klasseren sommigen het Altajs in een Noord-Turkse subgroep.

Omwille van bepaalde gelijkenissen met het Kirgizisch, wordt het Altjas ook geklasseerd bij de Kyptsjaktalen.

Het Altajs wordt vooral gesproken in de deelrepubliek Altaj (zuidelijk Altaj) en in de kraj Altaj (noordelijk Altajs).

De taal is samen met het Russisch de officiële taal in de deelrepubliek Altaj. De officiële taal is gebaseerd op het zuidelijk dialect, dat gesproken wordt door de Altaj-kiži. De laatste jaren verspreidde het zich ook in het noorden van de deelrepubliek.

Klanken[bewerken]

De klank van het Altajs verschilt erg van dialect tot dialect.

Medeklinkers[bewerken]

Medeklinkerfonemen in het Altajs
Bilabiaal Dentaal Alveolaar Palataal Velaar
Plosieven [p]? [b]? [t]? [d]? [c]? [ɟ]? [k]? [ɡ]?
Nasalen m n ŋ
Fricatieven s z [ʃ]? [ʒ]? x [ɣ]?
Flappen [ɾ]?
Approximant j
Laterale
approximanten
l

Klinkers[bewerken]

Er zijn 8 klinkers in het Altajs. Ze kunnen lang of kort zijn.

Klinkerfonemen in het Altajs
Kort Lang
Gesloten Open Gesloten Open
Front Unrounded i e
Rounded y ø øː
Back Unrounded [ɯ]? a [ɯː]?
Rounded u o

Ortografie en alfabet[bewerken]

De taal werd in 1928-1938 geschreven in het Latijns alfabet en gebruikt het Cyrillisch alfabet (met toevoeging van 4 extra letters: Јј, Ҥҥ, Ӧӧ, Ӱӱ) sinds 1938.

Morfologie en syntaxis[bewerken]

Voornaamwoorden[bewerken]

Het Altajs heeft 6 persoonlijke voornaamwoorden:

Persoonlijke voornaamwoorden in het standaard/zuidelijk dialect
Enkelvoud Meervoud
Altajs (transliteratie) Nederlands Altajs (transliteratie) Nederlands
мен (men) ik бис (bis) wij
сен (sen) jij (enkelv.) слер (sler) U (meerv., formeel)
ол (ol) hij/zij/het олор (olor) zij

De voornaamwoorden verschillen erg van dialect tot dialect. Als voorbeeld, de volgende de voornaamwoorden in het "Qumandin ".

Persoonlijke voornaamwoorden in het Qumandin
Enkelvoud Meervoud
Altajs (transliteratie) Nederlands Altajs (transliteratie) Nederlands
мен (men) ik пис (pis) wij
сен (sen) jij (enkelv.) снер (sner) U (meerv., formeel)
ол (ol) hij/zij/het анар (anar) zij

Externe links[bewerken]