De Gouden Kooi
| De Gouden Kooi | ||||
| Genre | Reality | |||
| Speelduur | 23 minuten | |||
| Bedenker(s) | John de Mol, Patrick Scholtze, Bart Römer en Paul Römer | |||
| Productie | Talpa Producties | |||
| Presentatie | Linda de Mol [1] Bridget Maasland Rutger Castricum [2] |
|||
| Voice-over | Jos Bergenhenegouwen | |||
| Intromuziek | Geert Huinink & Giorgio Tuinfort | |||
| Land | Nederland | |||
| Taal | Nederlands | |||
| Uitzendingen | ||||
| Start | 23 september 2006 (internet) 1 oktober 2006 (televisie) |
|||
| Einde | 31 mei 2008 | |||
| Seizoenen | 1 | |||
| Netwerk(en) | Televisie Internet Mobiele telefonie |
|||
| Zender(s) | Tien (2006-2007) RTL 5 (2007-2008) |
|||
| Website | ||||
|
||||
De Gouden Kooi was een Nederlands televisieprogramma waarin een groep kandidaten langdurig in een luxe villa werd opgesloten. De laatst overgebleven kandidaat kon die villa winnen. Deelnemers konden afvallen doordat ze werden weggepest, om een persoonlijke reden, of doordat ze werden weggestemd door hun medespelers of door het publiek.
Het realityprogramma is ontwikkeld door John de Mol in 1997. Het liep van 2006 tot mei 2008. Oorspronkelijk was het te zien op de Nederlandse zender Tien (voorheen Talpa). Na het opheffen van Tien werd het op RTL 5 uitgezonden.[3] Op 22 mei 2008 werd de finale uitgezonden. [4] Deze werd gewonnen door Jaap Amesz.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Het idee voor het programma ontstond op 4 september 1997 tijdens een brainstormsessie in het bedrijfspand van John de Mol. Hierbij waren aanwezig De Mol, Patrick Scholtze, Bart Römer en diens broer Paul Römer.
Het idee hield in dat men zes deelnemers een jaar lang zou opsluiten in een luxe villa, waarna de overgebleven winnaar een miljoen euro zou krijgen. Het was een smeltkroes van verschillende zaken: het toentertijd lopende Biosphere 2-experiment in de woestijn van Arizona (acht mensen opgesloten in een kunstmatige, zelfvoorzienende koepel), het Amerikaanse televisieprogramma The Real World (waarin een livesoap zich afspeelde met echte bewoners) en het van oorsprong Zweedse programma Expeditie Robinson (waarin een groep moest overleven op een onbewoond eiland en er één winnaar overbleef). Daarnaast wilde men het element van de webcam toevoegen, geïnspireerd door Amerikanen die deze in hun huis installeerden zodat de buitenwereld alles kon volgen.
Dit alles tezamen leidde tot een concept waarin een groep mensen ongeveer honderd dagen in een huis met camera's werd opgesloten. Zij konden worden gevolgd op internet en via een dagelijkse compilatie-uitzending op televisie. Het resulteerde in 1999 in de wereldwijd succesvolle formule van Big Brother. In 2006 pakte De Mol het oorspronkelijke idee weer op. Hij haalde het oude idee weer uit de kast om een groep mensen langdurig in luxe op te sluiten. Zo werd vanaf oktober 2006 de oerversie van Big Brother ("BB") nu onder de oorspronkelijke titel De Gouden Kooi uitgezonden (vlak na de inmiddels zesde BB-reeks op Talpa).
De kick-off uitzending van De Gouden Kooi op zondag 1 oktober 2006, na het populaire voetbalprogramma 'De Wedstrijden', trok 914.000 kijkers. De eerste uitzendweek schommelden de kijkcijfers tussen de 350.000 en de 500.000 kijkers. De volgende maanden schommelden zij elke dag rond de 350.000, om half acht bij Talpa. Vanaf 1 januari 2007 zat het programma in een winning streak, de populariteit groeide week na week. Tussen januari en augustus liepen de kijkcijfers op tot gemiddeld 500.000 kijkers. Het programma scoorde vooral goed onder jongeren: De Gouden Kooi was elke dag goed voor marktaandelen van 25-30 procent in de leeftijdsgroep van 20 tot 34 jaar. Onder 16 tot 24 jarigen liep dit aandeel zelfs op richting de 40 procent.
Ondanks deze groei bleef het programma kritiek krijgen. In juli 2007 riepen de regeringspartijen CDA en ChristenUnie bedrijven op geen reclamespotjes te plaatsen rond De Gouden Kooi. Tweede Kamerlid Joop Atsma van het CDA noemde het programma, waarin mensen elkaar het huis uit proberen te pesten, te walgelijk voor woorden: "Ik kan het niet verbieden, maar wel hopen dat het door gebrek aan adverteerders een stille dood sterft."
Op 24 juli 2007 begon er online een actie om De Gouden Kooi van de buis af te halen.[5] Een dag later, op 25 juli 2007, begonnen fans van het programma een tegengestelde actie om het zo lang mogelijk op televisie te houden.[6]
In de zomer van 2007 sloten Talpa Media en RTL Nederland een deal. Deze betekende het einde van het onafhankelijke tv-station Tien (TalpaTV). De populaire TalpaTV-shows, zoals 'Gooische Vrouwen', 'Voetbal Vrouwen', 'Deal or NoDeal' maar ook De Gouden Kooi, gingen door binnen RTL Nederland. Verder zou RTL Nederland met RADIO 538 marktleider worden op radiogebied en verwierf het alle sportrechten die Talpa Media in haar bezit had. In ruil voor de succesvolle programma's, populaire presentatoren, de sportrechten (waaronder de Eredivisie), marktleider RADIO 538 en het zenderkanaal van Tien (na de deal vrouwenzender RTL8), kreeg Talpa Media een minderheidsbelang van 26,7 procent in het nieuwe RTL Nederland, en een outputdeal voor nieuwe formats. Enkele succesvoorbeelden van deze output deal zijn 'Ik Hou van Holland' en 'De Frogers: FF geen cent te makken'.
In reactie op de acties voor en tegen het voortbestaan van De Gouden Kooi kwam RTL met het volgende compromisvoorstel: er zou in de uitzendingen geen verbaal of fysiek geweld meer te zien zijn, en zij zouden stoppen met live streams. Talpa Media hield de streams echter in stand, omdat de rechten bij haar lagen en niet bij RTL.
Voor De Gouden Kooi was dit compromis goed nieuws. Het programma kwam op de onder jongeren populaire zender RTL5. Elke avond om half acht keken er gemiddeld 500.000 mensen naar. Ook op de late avond vormde het met de populaire talkshow 'Jensen!' een sterk jongerenblok: deze herhaling trok elke avond rond kwart over elf nog ruim 300.000 kijkers. De kritiek verstomde, en onder jongeren verwierven het programma en zijn deelnemers een cultstatus. Het won de eerste MSN/Spits Award in de categorie meest populaire reallifesoap; meer dan 150.000 mensen stemden voor De Gouden Kooi. [7]
De halve en hele finale werden dan ook zeer goed bekeken. De halve finale op 15 mei 2008 boekte een record met 1,2 miljoen kijkers. Dit record werd een week later verbroken door de finale, die bijna 1,6 miljoen kijkers trok. De finale leverde RTL5 een van de succesvolste avonden in zijn historie op.
Het realityprogramma Can't Buy Me Love heeft De Gouden Kooi opgevolgd.
[bewerken] Debat
Producent Römer had er in 1999 mede voor gezorgd dat het concept van mensen een jaar lang opsluiten niet doorging, en dat enkel de "afgezwakte" Big Brothervariant van drie maanden werd uitgevoerd, omdat het anders ethisch onverantwoord zou zijn. De deelnemers zouden stapelgek worden en het programma verlaten. Op de vraag of dat dan geen fantastische televisie zou opleveren, antwoordde hij in het opinieblad De Groene Amsterdammer: "Nou, misschien wel, maar het levert ook nog eens tien zieke mensen op. En wij hebben altijd gezegd: wat we ook doen, mensen gaan gezond het huis in en ze moeten ook weer gezond het huis uit komen. Dat is zowel een menselijke als een economische overweging. Ongelukken zouden immers het einde van het programma betekenen."[8]
Zeven jaar later lieten De Mol en Römer deze overweging los en stond niet langer de verantwoordelijkheid voor het welzijn van de deelnemers voorop. Dit leidde onvermijdelijk tot maatschappelijke commotie. Vanaf de lancering waren er vanuit de media en de maatschappij serieuze bedenkingen tegen het langdurig opsluiten van deelnemers. Ophef ontstond ook over het "wegpest"-element, omdat mensen tot elkaar veroordeeld waren en slechts degene die het over een periode van minimaal een jaar het langste uithield, de villa plus een royale som geld won.
Ook de deelnemersselectie was onderwerp van discussie. Deze leidde op 4 oktober 2006 zelfs tot kamervragen, omdat één van de deelnemers, een gescheiden vrouw, de zorg voor haar twee kleine kinderen overdroeg aan familie die geen voogdijschap bezat. Een andere deelnemer, docent Engels Eveline Klaassen, bleek haar opzegtermijn van drie maanden niet nagekomen te zijn en haar examenklassen op het Berechja College op Urk na twee weken in de steek gelaten te hebben. Tot slot rezen er problemen over de villa zelf - vóór afgifte van de bouwvergunning zou al gebouwd zijn en er zou geen gemeentelijke controle zijn over wat er verbouwd was.
[bewerken] Seizoensoverzicht
| Seizoen | Tijdsbestek | Winnaar | Runner-up | Andere kandidaten (in volgorde van eliminatie) |
|---|---|---|---|---|
| Seizoen 1 | 23 september 2006 - 22 mei 2008 | Jaap Amesz | Brian Kubatz | Angelique, Stephan, Eveline, Nena, Nathanael, Ilona, Bart, Sylvia, Nicolaas (2e keer), Eric, Natasia, Dennis, Nadia, Lieke, Claire, Huub, Amanda[9] |
[bewerken] De finale
Op 3 maart 2008 werd bekend dat De Gouden Kooi op 22 mei 2008 zou stoppen. [10] De finale werd gepresenteerd door Bridget Maasland en Rutger Castricum. Hoewel Brian Kubatz favoriet was en meer stemmen van het publiek kreeg,[11] werd hij gewonnen door Jaap Amesz, ook wel bekend als Terror Jaap, King Jaap en de Godfather van De Gouden Kooi. Hij won ongeveer € 1,3 miljoen.
[bewerken] Verkocht aan het buitenland
- Verenigde Staten - De Gouden Kooi van productiebedrijf Talpa Media is op 2 februari 2007 doorverkocht aan de Amerikaanse zender ABC. Het programma zal echter niet worden uitgezonden, wegens de hoge kosten.[12]
- Denemarken - Op 16 september 2007 werd bekend dat Denemarken het programma-idee heeft gekocht. Het is nog onbekend of het programma daadwerkelijk zal worden geproduceerd.
- Verenigd Koninkrijk - De zender Channel 4 heeft waarschijnlijk interesse in De Gouden Kooi. Dit is echter nog niet officieel naar buiten gebracht. [13]
- België - In België is volgens de programmadirecteur van RTL 4 interesse in het programma. [14]
Tot op heden (augustus 2011) is het programma in geen van deze landen onder dezelfde naam uitgezonden.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
- rtl.nl/reality/degoudenkooi/ De Gouden Kooi op de website van RTL
Bronnen, noten en/of referenties
|
