Ambiani
De Ambiani waren een Belgische volksstam en kustvolk in Gallia Belgica[1]. Hun gebied was gelegen in het bekken van de rivier de Somme (Samara), rond hun hoofdstad Samarobriva, het huidige Amiens, een stad in Noord-Frankrijk, de hoofdstad van de regio Picardië en van het departement Somme.
Hun zuiderburen waren de Bellovaki (nabij Beauvais) en de Caleti (nabij Harfleur). Ten oosten bevonden zich de Nerviërs (nabij Bavay) en de Viromandui (nabij Vermand). Hun noorderburen waren de Morini (nabij Boulogne-sur-mer) en de Atrebaten (nabij Artois)[2]
Inhoud |
[bewerken] Samarobriva
 Zie Samarobriva voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De hoofdstad van de Ambiani was Samarobriva (Amiens), wat zoveel betekent als overgang of brug (-briva) over de Somme (Samara)[3]. Deze stad wordt veelvuldig vermeld in de Commentarii de bello Gallico.
De stad bevond zich op de handelsroute van Zuid-Gallië naar Britannia over Durocortorum (Reims). Het was gelegen op het punt waar de wegen van Beauvais, Rouen, Senlis en Soissons samenkomen, vervolgens de Somme oversteken om daarna verder richting Boulogne, Britannia of het gebied van de Morini te gaan[4].
Het is door Romeinse invloed in de jaren na Christus dat de stad meer trekjes gaat krijgen van een Romeinse nederzetting wat zich o.a. uit in het rechthoekige stadsplan, het verschijnen van forum, markt, amfitheater en thermen. Tijdens Nero (54 – 68 n. C.) zal er zich ook een grote uitbreiding (160 ha) van de stad voordoen en krijgt men af te rekenen met twee grote branden.
Samarobriva zal na de eerste barbaarse invasie zich terugtrekken binnen een stadsmuur en in de 4e eeuw zal de stad de naam Civitas Ambianensium (of Ambianorum) aannemen[5]. Op die moment zal het een belangrijke militaire vestiging worden tegen de bedreigingen van Germanen aan het Rijnfront.
Andere steden van de Ambiani waren: Rodium (Roye), Setucis (onbekend) en Teucera (Thièvres)[6].
[bewerken] De Ambiani en Caesar
Het is tijdens de eerste campagne van Caesar dat de Ambiani tegenover de legers van Caesar komen te staan. De Ambiani nemen met een leger van 10 000 krijgers mee deel aan een Gallische coalitie tegen Caesar in 57 v. C.[7]. Wanneer de legers van Caesar vervolgens verder oprukten naar het Westen en nabij Samarobriva kwamen, gaven ze zich over. Toch zullen ze in 52 v. C.[8] weer deelnemen aan de gevechten tegen de Romeinen wanneer Vercingetorix, die verschillende stammen weet te verenigen, in opstand komt. Na de overwinning van Caesar op Vercingetorix zullen de Ambiani in 51 v.C[9]. nog éénmaal deelnemen aan een coalitie met hun omliggende stammen waaronder de Bellovaci, Caleti, Aulerci Eburovices, Veliocasses en Atrebates. Na de nederlaag van deze onderneming zullen ze definitief onderworpen worden.
[bewerken] Het geld van de Ambiani: Stater
De eerste Keltische munten waar gelijkaardig aan de stater van Philippe II van Macedonië en waren voornamelijk afkomstig uit Arverne. Maar nadat het monopolie van Arverne in 121 door de Romeinen, verdween ontwikkelde de Ambiani een eigen onafhankelijk atelier[10].
De vondsten van deze munten zijn van groot belang omdat ze ons zeer veel informatie kunnen geven over hun economische situatie en handelsrelaties. Maar ook het feit dat ze de technieken beheersen om munten te slaan en welke kenmerken deze munten hebben leveren ons belangrijke informatie.
De munten die zij ontwikkelden waren tot vreemd genoeg zeer gelijkend op de stater uit Tarente, een stad in Zuid-Italië. Ze baseerden zich op die munten om een eigen stijl te ontwikkelen. Op basis van deze gelijkenis kan je vaststellen dat er handel was tussen Tarente en de mensen van de Ambiani[11]. Toch is het op de afbeelding op de keerzijde duidelijk dat de munt ook nog schatplichtig is aan de originele Philippus-stater[12]. Het voorkomen van een menselijk gezicht sluit mooi aan bij het gebruik van de Keltische bevolking om in de beeldende en plastisch kunst menselijke gezichten af te beelden[13].
Voorbeeld Stater Ambiani: VZ: Gestileerd, maar herkenbaar hoofd naar rechts KZ: Paar naar links: drijver met stok, lijkt gezeten op paard, wiel achter het paard, Onder het paard vier bolletjes[12]
[bewerken] Voetnoten
- ↑ Ptol. Geogr. II 9, 4,
- ↑ KRANER (Fr.) & DITTENBERGER (W.), eds. C. Iulii Caesaris, Commentarii, De Bello Gallico, Berlijn, Weidmann, 1812 – 1863, II, p 197
- ↑ Caes. Gal. 5, 24, 1; 47, 2; 53, 3
- ↑ Tab. Peut. 2, 3
- ↑ Not. dig. Occ. 6. 36
- ↑ HAZLET (W.), ed. The Classical Gazetteer, 1851, pp. 296, 303, 316, 341
- ↑ Caes. Gal. II, 4, 9
- ↑ Caes. Gal. VII, 75
- ↑ Caes. Gal. VIII, 6 - 22
- ↑ SCHEERS (S.). Traité de numismatique celtique. II. La Gaule Belgique, Parijs, 1977, pp. 17
- ↑ SCHEERS (S.). "Le premier monnayage des Ambiani." In: Revue Belge de Numismatique et de Sigillographie, 1968, CXIV, pp. 45-73
- ↑ a b VERBOVEN (K.). De zogenaamde collectie De Bast: twintig eeuwen muntgeschiedenis in de collectie van de Gentse universiteitsbibliotheek, Gent, Universiteitsbibliotheek, 2001, p 132
- ↑ SCHEERS (S.). "Les monnaies des peuples belges portant une tête humaine de face." In: Revue numismatique, 1971, XIII, pp. 38-75
[bewerken] Bibliografie
- Buchez (N.) & Gemehl (D.), "Amiens, Découvertes récentes" In: Archeologia, 1997, 333, blz. 48-55
- Binet (E.), "Le site du “Palais du Sport” à Amiens", In: Revue du Nord, 1996, 78, blz. 83-96
- Kraner (Fr.) & DITTENBERGER (W.), eds. C. Iulii Caesaris, Commentarii, De Bello Gallico, Berlijn, Weidmann, 1812 – 1863, II, blz 197, 211
- Constans (L. –A.), ed. Guerre des Gaules, Parijs, Les belles lettres, 1926, II 4, 9; 15, 2; VII 75, 2; VIII 7, 4
- Scheers (S.), Traité de numismatique celtique. II. La Gaule Belgique, Parijs, 1977, blz. 17
- Holmes (T.), Caesar’s conquest of Gaul, London, Macmillan and co, 1899, blz. 52
- Scheers (S.), "Le premier monnayage des Ambiani." In: Revue Belge de Numismatique et de Sigillographie, 1968, CXIV, blz. 45-73
