America's Cup
De America's cup of The Auld Mug is een zeilwedstrijd die voor het eerst werd gezeild in 1851. Daarmee wordt het door velen beschouwd als het oudste internationale sportevenement. Het is in ieder geval de oudste trofee waar nog om gestreden wordt. De eerste race werd georganiseerd door The Royal Yacht Squadron. De America's Cup is vernoemd naar de eerste winnaar van de race, het jacht America van The New York Yacht Club, en dus niet naar de Verenigde Staten.
In eerste instantie werd er in grote schepen (tot ca. 27 m waterlijn) gezeild, met handicap. Van 1930 tot 1937 in de nog steeds grote J-klasse (ca. 24 m). Later in de veel kleinere 12 meter klasse (ca. 14 m). Tegenwoordig zeilt men in, weer wat grotere, ontwerpen specifiek voor het evenement—de America's cup klasse.
Inhoud |
De Auld Mug [bewerken]
De beker zelf is een zilveren cup, die ook wel de Auld Mug wordt genoemd. In 1995 werd de schaal ernstig beschadigd door een politiek activist die streed voor volledige rechten voor Maori's in Nieuw-Zeeland. De cup werd (gratis) gerepareerd door de oorspronkelijke zilversmid, Garrard's uit Londen.
Historie [bewerken]
Aangezien de winnaar van de wedstrijd moet worden uitgedaagd voor de Cup mag de eigenaar van de Cup ook de regels bepalen. Dit leidde voorheen tot een zeer zware competitie. Het heeft dan ook 132 jaar geduurd voordat de Auld Mug New York verliet om daar niet meer heen te keren. Weliswaar hebben de Amerikanen de Cup terug gewonnen alleen was dit de San Diego Yacht Club.
Nieuw-Zeeland, of de Kiwi's, is het eerste team na de VS dat erin slaagde de Cup te behouden, iets wat de Aussies in 1983 niet lukte. In 2003 werd de cup voor het eerst gewonnen door een Europees team en door een team uit een land dat niet aan een zee gelegen is: Zwitserland.
2007 [bewerken]
In 2007 werd de America's Cup in Valencia gehouden. Dit is de eerste keer dat het evenement werd gehouden in een ander land dan het land waarvan de cuphouder vandaan komt. Van 2004 tot 2007 werden er 14 voorrondes gehouden. Deze Louis Vuitton Cup resulteerde in één uitdager die dan in de daadwerkelijke America's Cup de winnaar van de vorige keer (Alinghi) mag uitdagen. Team New Zeeland was de uiteindelijke uitdager maar verloor in de best of seven met 5-2.
2010 [bewerken]
Kort na afloop van de 2007-editie accepteerde de titelverdediger de uitdaging van de Spaanse zeilorganisatie Club Náutico Español de Vela. Samen publiceerden ze het reglement voor de 2010-editie, maar diverse zeilorganisaties maakten sterke bezwaren hiertegen. De Amerikaanse Golden Gate Yacht Club wierp zich ook op als uitdager en diverse rechtszaken volgden. Als gevolg hiervan werd het Spaanse team uitgesloten en kreeg de Amerikaanse organisatie het recht om de Zwitsers uit te dagen. Andere teams werden niet toegelaten. Door alle opgelopen vertraging werd een korte serie, best-of-three gehouden. De Zwitsers gingen van start met de Alinghi 5, de Amerikanen met de USA 17 van het team BMW Oracle Racing. De Amerikanen wonnen de eerste twee races (op 12 en 14 februari) en namen hiermee de America's Cup over.
De volgende editie staat gepland voor 2013. BMW Oracle Racing heeft aangegeven dat er voorronden zullen worden gehouden om de uitdager te bepalen.
Finales [bewerken]
| Jaar | Winnaar | Uitdager | Uitslag |
|---|---|---|---|
| 2010 | BMW Oracle Racing (USA) | Alinghi (ZWI) | 2:0 |
| 2007 | Alinghi (ZWI) | Team New Zealand (NZL) | 5:2 |
| 2003 | Alinghi (ZWI) | Team New Zealand (NZL) | 5:0 |
| 2000 | Team New Zealand (NZL) | Prada Challenge (ITA) | 5:0 |
| 1995 | Team New Zealand (NZL) | Young America (VS) | 5:0 |
| 1992 | America 3 (VS) | Il Moro di Venezia (ITA) | 4:1 |
| 1988 | Stars and Stripes (VS) | New Zealand (NZL) | 2:0 |
| 1987 | Stars and Stripes (VS) | Kookaburra III (AUS) | 4:0 |
| 1983 | Australia II (AUS) | Liberty (VS) | 4:3 |
| 1980 | Freedom (VS) | Australia (AUS) | 4:1 |
| 1977 | Courageous (VS) | Australia (AUS) | 4:0 |
| 1974 | Courageous (VS) | Southern Cross (AUS) | 4:0 |
| 1970 | Intrepid (VS) | Gretel II (AUS) | 4:1 |
| 1967 | Intrepid (VS) | Dame Pattie (GBR) | 4:0 |
| 1964 | Constellation (VS) | Sovereign (GBR) | 4:0 |
| 1962 | Weatherly (VS) | Gretel (AUS) | 4:1 |
| 1958 | Columbia (VS) | Sceptre (GBR) | 3:1 |
| 1937 | Ranger (VS) | Endeavour II (GBR) | 4:0 |
| 1934 | Rainbow (VS) | Endeavour (GBR) | 4:2 |
| 1930 | Enterprise (VS) | Shamrock V (IRE) | 4:0 |
| 1920 | Resolute (VS) | Shamrock IV (IRE) | 3:2 |
| 1903 | Reliance (VS) | Shamrock III (IRE) | 3:0 |
| 1901 | Columbia (VS) | Shamrock II (IRE) | 3:0 |
| 1899 | Columbia (VS) | Shamrock (IRE) | 3:0 |
| 1895 | Defender (VS) | Valkyrie II (GBR) | 3:0 |
| 1893 | Vigilant (VS) | Valkyrie II (GBR) | 3:0 |
| 1887 | Volunteer (VS) | Thistle (SCO) | 2:0 |
| 1886 | Mayflower (VS) | Galatea (GBR) | 2:0 |
| 1885 | Puritan (VS) | Genesta (GBR) | 2:0 |
| 1881 | Mischief (VS) | Atalanta (CAN) | 2:0 |
| 1876 | Madeline (VS) | Countess of Dufferin (CAN) | 2:0 |
| 1871 | Columbia (VS) | Livonia (ENG) | 1:0 |
| 1870 | Magic (VS) | Cambria (ENG) | 1:0 |
| 1851 | America (VS) | Aurora (ENG) en 13 andere boten | 1:0 |
Externe links [bewerken]
| Zie de categorie America's Cup van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |