Americium

Americium
Periodiek systeem H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo ↓ * La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu ** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Algemeen
Naam	Americium
Symbool	Am
Atoomnummer	95
Groep	Scandiumgroep
Periode	Periode 7
Blok	F blok
Reeks	Actiniden
Kleur	Zilverwit
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u)	241,06
Elektronenconfiguratie	[Rn]5f7 7s2
Oxidatietoestanden	+3, +4, +5, +6
Elektronegativiteit (Pauling)	1,3
Atoomstraal (pm)	173
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1)	576,39
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3)	13670
Smeltpunt (K)	1449
Kookpunt (K)	2284
Aggregatietoestand	Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1)	14,4
Verdampingswarmte (kJ·mol−1)	238,5
Kristalstructuur	Hex
Molair volume (m3·mol−1)	17,78 · 10-6
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1)	110
Elektrische weerstand (μΩ·cm)	68
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1)	10
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt, tenzij anders aangegeven
Portaal    Scheikunde

Americium is een scheikundig element met als symbool Am en atoomnummer 95. Het is een zilverwit actinide.

Ontdekking

Americium is voor het eerst gesynthetiseerd in 1944 door Glenn Seaborg, Leon O. Morgan, Ralph James en Albert Ghiorso in het Argonne National Laboratory. Zij waren in staat om ²⁴¹Am te produceren door plutonium in een kernreactor te bombarderen met neutronen.

De naam "americium" is afgeleid van het continent Amerika, waar het element ontdekt is, naar analogie met europium.

Toepassingen

Americium is redelijk eenvoudig in grote hoeveelheden te produceren en wordt daarom relatief vaak voor industriële en huishoudelijke toepassingen gebruikt.

• In rookdetectors wordt ²⁴¹Am (in de vorm van americiumdioxide) toegepast als bron van ioniserende straling voor een ionisatiekamer.
• Americiumisotopen worden of werden gebruikt als bronnen van gammastraling voor medisch en industrieel gebruik. Zo vindt americium in de glasindustrie toepassing bij het nauwkeurig bepalen van de glasdikte.

Opmerkelijke eigenschappen

In zuivere vorm beschikt americium over een zilverkleurige glans die bij kamertemperatuur en droge atmosfeer langzaam verandert in een bruine oxidelaag. De alfa emissie van americium is ongeveer driemaal zo krachtig als van radium. Daarnaast zendt americium krachtige gammastraling uit.

Het element kan een aantal oxidatietoestanden aannemen. In de eerste plaats is er +3 toestand zoals die gebruikelijk is voor de lanthaniden, en een lagere +2 evenals bij europium, maar hogere getallen (+4, +5 en +6) komen ook voor omdat de 5f elektronen van de actiniden in tegenstelling tot de 4f van de lanthaniden zich niet als een binnenschil gedragen.

Verschijning

Op aarde komt americium niet in de natuur voor. Het wordt geproduceerd in kernreactors.

Isotopen

Zie Isotopen van americium voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Meest stabiele isotopen
Iso	RA (%)	Halveringstijd	VV	VE (MeV)	VP
240Am	syn	50,8 u	α	1,379	236Np
241Am	syn	432,2 j	α	5,638	237Np
243Am	syn	7370 j	α	5,438	239Np

Er zijn 18 radioactive americium isotopen bekend. ²⁴³Am is met een halfwaardetijd van 7370 jaar het meest stabiel. ²⁴¹Am heeft een halfwaardetijd van 432 jaar. De overige isotopen hebben halfwaardetijden van minder dan 51 uur.

Toxicologie en veiligheid

In de biologie speelt americium geen rol. De krachtige straling is echter wel in staat genetische schade aan te richten, hetgeen tot kanker kan leiden.

Externe links

• Lenntech over: Americium
• (en) EnvironmentalChemistry.com over: Americium
• (en) WebElements.com over: Americium

Mediabestanden

Zie de categorie Americium van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

WikiWoordenboek