Amsterdam ArenA

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Amsterdam ArenA
UEFA SterSterSterSter
Plaats Amsterdam, Nederland
Capaciteit 53.052[1]
Bouwjaar 1993-1996
Geopend 14 augustus 1996
Kosten 96.000.000,-
Bespelers Ajax
Amsterdam Admirals (1996-2007)
Nederlands elftal
Deelnemers Johan Cruijff Schaal
Eerste wedstrijd Ajax - AC Milan (0-3)
Amsterdam Arena Roof Open.jpg
Portaal  Portaalicoon   Sport
De ArenA tijdens een wedstrijd
Toegangsweg ArenA
De ArenA vanachter het oude trainingsveld gezien
De ArenA van boven

De Amsterdam ArenA is een multifunctioneel stadion aan de noordwest-kant van de ArenA Boulevard op nog geen 200 meter ten westen van Station Amsterdam Bijlmer ArenA. Het is met 53.052 zitplaatsen het grootste stadion van Nederland. Het valt vergeleken met andere voetbalstadions niet op door de lengte en breedte maar vooral door de hoogte. Sinds 14 augustus 1996 is het de thuisbasis van de voetbalclub AFC Ajax. Ook de american footballers van Amsterdam Admirals speelden er hun thuiswedstrijden.

Met een helling van 37 graden zijn de tribunes van de Arena de op drie na steilste van Europa. In 2020 is de ArenA opnieuw één van de speelstadions voor het EK.

Geschiedenis[bewerken]

Vanaf 1989 was Ajax bezig om plannen te ontwikkelen voor een nieuw stadion. Het oude stadion De Meer voldeed niet meer aan de eisen van des tijds. Vanaf 1993 waren de plannen voor de Amsterdam ArenA definitief.

Opening[bewerken]

De Amsterdam ArenA werd op 14 augustus 1996 tijdens een grootse openingsceremonie door Koningin Beatrix geopend. Hierbij zong Trijntje Oosterhuis de speciaal voor deze ceremonie geschreven hymne De zee. En werd er door Frank Rijkaard per fakkel een groter vuur mee aangemaakt. Op 6, 7 en 8 september trad Tina Turner hier als eerste internationale artiest op. Met haar Wildest Dreams Tour werd de ArenA met in totaal 155.000 fans groots geopend.

Eerste doelpunten[bewerken]

Na de openingsceremonie werd de eerste wedstrijd in het stadion gespeeld tussen Ajax en AC Milan. Ajax verloor dit vriendschappelijk duel met 0-3. Het eerste doelpunt in het stadion werd gemaakt door Dejan Savićević. Het eerste officiële doelpunt werd gescoord door Marc Degryse namens PSV tijdens de strijd om de Johan Cruijff Schaal. Het eerste officiële Nederlandse doelpunt werd tijdens dezelfde wedstrijd ook namens PSV, gescoord door René Eijkelkamp. Het eerste Ajax-doelpunt werd op 21 augustus 1996 gemaakt door Kiki Musampa, in de 81e minuut van de competitiewedstrijd tegen NAC.

Architectuur[bewerken]

Architect Rob Schuurman ontwierp de ArenA. Er ging een ontwerpfase van tien jaar aan vooraf. Opmerkelijk voor een project van deze omvang en vernieuwing, werd het binnen de begroting opgeleverd. Schuurman bouwde ook het olympisch stadion van Tunesië, het Stade 7 November in Radès, een voorstad van Tunis.

Dak[bewerken]

De ArenA heeft een dak dat kan worden dichtgeschoven bij slecht weer. Dit dak bestaat uit twee delen van elk 37 bij 190 meter en weegt 520 ton. Het dak kan in 18 minuten geopend of gesloten worden.[2] De ArenA en GelreDome zijn de enige stadions in Nederland waarbij dit mogelijk is.

Voorgeschiedenis, locatie, overbouwing[bewerken]

Het stadion werd eind jaren 80 als project gelanceerd om voor Ajax een betere toekomst te bieden dan het oude thuisstadion De Meer in de Watergraafsmeer in Amsterdam. Het werd aanvankelijk ontworpen voor de kandidatuur van Amsterdam voor de Olympische Zomerspelen in 1992, die echter naar Barcelona gingen.

Destijds ging het plan gepaard met kritiek en bezwaren van buurgemeentes en particulieren. Het stadion was aanvankelijk half op grondgebied van de gemeente Ouder-Amstel gesitueerd. Die voelde daar niets voor, en daarop werd het stadion binnen de gemeente Amsterdam over de Burgemeester Stramanweg gebouwd, met onder het stadion een parkeergarage (het Transferium genaamd) op maaiveldniveau en een niveau hoger. Begin jaren 90 verklaarde de Raad van State alle bezwaren tegen de bouw ongegrond. De bouw startte in 1993 en duurde drie jaar.

Verbouwing[bewerken]

In november 2011 begon de verbouwing van het stadion. Hierbij werden de tribunestoelen vervangen als gevolg van de Green Deal-contract dat de ArenA sloot met het Braziliaanse concern Braskem.

Grasmat[bewerken]

De onderkant van het stadion ligt op 8 meter 40 boven het maaiveld. De Amsterdam ArenA kampte met problemen met de grasmat. Oorspronkelijk was gekozen voor een geheel verrijdbare grasmat, die buiten het stadion kon worden geparkeerd, net zoals ze die nu hebben bij de GelreDome in Arnhem. Hieraan zou een gedeelte van het parkeerterrein worden opgeofferd. In het uiteindelijk ontwerp was dit niet meer mogelijk. Tegenwoordig plaatst de Amsterdam ArenA lampen na elke wedstrijd. De lampen staan de hele week op het veld. De lampen bevorderen de groei en het herstel van de grasmat. Tegenwoordig wordt de grasmat nog maar 1 x per jaar vervangen. Het sluitbare dak heeft het voordeel dat bij slecht weer het veld bespeelbaar blijft, maar het is minder voordelig voor de kwaliteit van de grasmat omdat zon, regen en wind vereist zijn voor goede groei van het gras. De problemen met de grasmat zijn inmiddels achter de rug. Dit werd bewezen door de verkiezing tot beste grasmat van Nederland in het seizoen 2011/2012 door de aanvoerders van alle achttien Eredivisieclubs.

Belangrijke evenementen[bewerken]

Naast interlands van het Nederlands elftal, de wedstrijd om de Johan Cruijff-schaal en wedstrijden van Ajax wordt het stadion ook voor andere belangrijke voetbalwedstrijden gebruikt. Zo werd er in 1998 de Champions League-finale gespeeld. Real Madrid versloeg Juventus met 1-0 door een doelpunt van Predrag Mijatović. Tijdens Euro 2000, het Europese Kampioenschap voetbal in 2000, georganiseerd door Nederland en België, werden er drie poulewedstrijden, een kwartfinalewedstrijd en een halve-finalewedstrijd gespeeld.

In 2013 werd de finale van de Europa League in de ArenA gespeeld. Chelsea won daarin met 2-1 van Benfica.[3]

Op 19 september 2014 werd bekend dat de ArenA drie groepswedstrijden en 1 wedstrijd in de knock-out fase gaat organiseren bij het EK 2020 dat over heel Europa gespeeld gaat worden ter ere van het 60 jarige bestaan van de UEFA.

In de laatste week van juli of de eerste week van augustus stond het jaarlijks terugkerende Amsterdam Tournament op het programma. Wat was begonnen als het Euro Six' toernooi in de winterstop, er werd gespeeld op een veld van een zaalformaat, is in 1999 overgegaan in het door IEP Tournaments georganiseerde Amsterdam Tournament. Een aantal internationale topclubs hebben meegedaan; Manchester United, FC Barcelona, AC Milan, Arsenal, Internazionale, Liverpool, FC Porto, Galatasaray, Boca Juniors, Lazio Roma, Santos, Valencia, Parma, Panathinaikos en River Plate. Dit toernooi beloonde aanvallend voetbal door behalve punten toe te kennen bij gelijkspel of een overwinning ook ieder gemaakt doelpunt te belonen met één punt. In 2009 is het toernooi voor het laatst gespeeld.

Daarnaast wordt het stadion gebruikt voor popconcerten en andere grote manifestaties. Vele artiesten hebben reeds opgetreden in de ArenA, waaronder Muse, Phil Collins, U2, Céline Dion, Rolling Stones, AC/DC, Simon en Garfunkel, Michael Jackson, Metallica, Red Hot Chili Peppers, Robbie Williams, Tina Turner, Lenny Kravitz, Bon Jovi, Eminem, David Bowie, Luciano Pavarotti, André Hazes (ook werd hier zijn afscheidsconcert gehouden, nadat hij op 23 september 2004 was overleden), Madonna, Justin Timberlake, Genesis, The Police en René Froger. In 2008 hebben Madonna, Bruce Springsteen, Bon Jovi, Céline Dion en André Rieu in de ArenA opgetreden. Hoewel het stadion geschikt zou zijn voor concerten is de kritiek vaak niet van de lucht. Met name de geluidskwaliteit wordt vaak als bedroevend omschreven. De Amsterdam ArenA heeft een traject ingezet waarbij door speciale doeken in de dakconstructie beoogd wordt om de geluidskwaliteit te verhogen. Bij tours van de grote artiesten wordt echter veel gebruikgemaakt van een standaard podium- en geluidsopstelling. Wat in het ene stadion perfect klinkt, hoeft in de ArenA nog niet zo te klinken en omgekeerd.

In mei en/of juni vinden er vaak concerten plaats van de Toppers in Concert. In juli wordt in de ArenA het door ID&T georganiseerde dancefestijn Sensation gehouden.

In 2002 werd er een feest gehouden voorafgaande aan het huwelijk van kroon-prins Willem Alexander met prinses Maxima.

Van 9 tot en met 11 juni 2005 vond er de zesde uitreiking van de IIFA-Awards plaats.[4] Bij het evenement dat werd gepresenteerd door Shahrukh Khan traden er onder andere de Bollywood-sterren Aishwarya Rai, Abishek Bachchan en Amitabh Bachchan alsmede illusionist Hans Klok op.[5][6]

In het begin kreeg ook het betalingssysteem met de zogenaamde Arena's veel kritiek. Deze speciale munteenheid maakte het lastig uitgaven te berekenen. Na verloop van tijd werd overgegaan op een betaalpasjessysteem in guldens. De pasjes maken een efficiënt betalingsproces mogelijk, ze zijn op veel punten in het stadion verkrijgbaar, tegen zowel contante als pinbetaling. Indien pasjes niet geheel zijn opgemaakt kunnen ze worden bewaard tot een volgend evenement of worden ingeleverd bij de vaste verkooppunten. De resterende waarde ontvangt men dan terug. Veel bezoekers zien de pasjes als verzamelobject omdat voor diverse concerten en wedstrijden speciale ontwerpen worden gemaakt.

De skyboxen worden deels verhuurd als kantoor- en conferentieruimte.

Toekomstplannen[bewerken]

Bij de officiële kandidaatstelling voor de organisatie van het Europees Kampioenschap voetbal in 2020 werd duidelijk dat de Arena zal worden uitgebreid. De capaciteit zou moeten stijgen naar ongeveer 56.000 zitplaatsen, onder andere door de gracht tussen veld en tribunes aan oostzijde op dezelfde manier dicht te bouwen met enkele extra rijen stoelen, zoals reeds in 2013 aan de westzijde is gebeurd. [7] Daarnaast moeten de omlopen om de tribunes worden verruimd, zijn er meer roltrappen, meer horecapunten en meer sanitaire voorzieningen gepland en gaat het stadion over op het gebruik van duurzame energie. Daartoe zijn op het dak zonnepanelen geplaatst. [8]

Op 19 september 2014 kreeg het stadion 3 groepswedstrijden en één achtste finale toegewezen voor het Europees kampioenschap voetbal in 2020, waardoor de uitbreiding doorgang gaat vinden.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Nu kun je Ajax bijna aanraken", Het Parool, 22 december 2012
  2. AmsterdamArena.nl
  3. Finale Europa League in 2013 in Amsterdam Arena, VI.nl (16 juni 2011)
  4. Uitreiking Bollywood-Oscars in Amsterdam, ANP. Sp!ts, 13 februari 2005.
  5. Bollywood straalt in een koude ArenA. Sp!ts, 13 juni 2005.
  6. Koude uitreiking Bollywood-Oscars. Metro, 13 juni 2005.
  7. [1] 'Geen banen of snelwegen vrijhouden voor EK 2020' Parool.nl (24 april 2014)
  8. [2] Amsterdam ArenA wil weer uitbreiden, Architectenweb.nl

Abe Lenstra Stadion (sc Heerenveen) · De Adelaarshorst (Go Ahead Eagles) · AFAS Stadion (AZ) · Amsterdam ArenA (Ajax) · Cambuurstadion (SC Cambuur) · Euroborg (FC Groningen) · IJsseldeltastadion (PEC Zwolle) · Stadion Feijenoord (Feyenoord) · Stadion Galgenwaard (FC Utrecht) · GelreDome (Vitesse) · De Grolsch Veste (FC Twente) · Koning Willem II-stadion (Willem II) · Kyocera Stadion (ADO Den Haag) · Philips Stadion (PSV) · Polman Stadion (Heracles Almelo) · Rat Verlegh Stadion (NAC Breda) · Riwal Hoogwerkers Stadion (FC Dordrecht) · Woudestein (Excelsior)

Almere City Stadion (Almere City FC) · Frans Heesenstadion (FC Oss) · De Geusselt (MVV Maastricht) · Goffertstadion (N.E.C.) · De Grolsch Veste (Jong FC Twente) · De Heikant (Achilles '29) · Jan Louwersstadion (FC Eindhoven) · Het Kasteel (Sparta Rotterdam) · De Koel (VVV-Venlo) · Krasstadion (FC Volendam) · Lavans Stadion (Helmond Sport) · Mandemakers Stadion (RKC Waalwijk) · Meerdijk (FC Emmen) · Parkstad Limburg Stadion (Roda JC Kerkrade) · Philips Stadion (Jong PSV) · Tata Steel Stadion (SC Telstar) · De Toekomst (Jong Ajax) · Offermans Joosten stadion (Fortuna Sittard) · De Vijverberg (De Graafschap) · De Vliert (FC Den Bosch)

Voormalige stadions

Alkmaarderhout (Alkmaar '54/FC Zaanstreek/AZ) · De Baandert (RKSV Sittardia/Fortuna Sittard) · De Berckt (SC Venlo'54/VVV) · Berg & Bos (AGOVV Apeldoorn) · De Bijenkorf (HVV Tubantia) · Birkhoven (SC Amersfoort/HVC) · De Blauwe Kei (VV Baronie) · Bornsestraat (Heracles Almelo) · De Boschpoort (MVV Maastricht) · De Braak (SC Helmondia) · Brasserskade (DHC Delft) · Cambuur (VV Leeuwarden) · Damlaan (Hermes DVS) · Deppenbroek (Enschedese Boys) · Het Diekman (SC Enschede/FC Twente) · Driehuizerkerkweg (VSV) · Elinkwijk (USV Elinkwijk/Utrecht) · Esserberg (Be Quick 1887) · Floreslaan (Fortuna Vlaardingen/FC Vlaardingen '74) · Galgenwaard (VV DOS/Velox) · Haarlemstadion (HFC Haarlem) · Harga (SVV/Hermes DVS) · Heekpark (Enschedese Boys) · Heemstede (RCH) · 't Heuveltje (VV Oldenzaal) · Hilversum (SC 't Gooi/FC Hilversum) · Hoornseveld (ZFC) · Houtrust (Den Haag/Holland Sport/Scheveningen Holland Sport) · Houtsdonk (HVV Helmond) · De Hurk (Vv Brabantia) · Industriestraat (NOAD) · Irislaan (VC Vlissingen/VCV Zeeland) · Kaalheide (Rapid '54/Rapid JC/Roda JC Kerkrade) · Kikkerpolder I (UVS) · De Koeburg (SV Zeist) · Koningsweg (Velox) · De Kraal (VVV-Venlo) · De Krommedijk (SVV/Dordrecht'90) · De Langeleegte (SC Veendam) · Limburgia (SV Limburgia) · De Luiten (RBC) · Mauritsstadion (Fortuna '54) · De Meer (Ajax) · Minor (Roda Sport) · Monnikenhuize (Vitesse) · Mosveld (De Volewijckers) · NAC-stadion (NAC Breda) · Het Nederlandsch Sportpark (AFC/AFC Ajax/Blauw-Wit) · Nieuw-Monnikenhuize (Vitesse) · Noordersportpark (HFC EDO) · Noord (sc Heerenveen) · Olympia (RKC Waalwijk) · Olympisch Stadion (AFC Ajax/FC Amsterdam/Blauw-Wit/AFC DWS/BVC Amsterdam) · ONA (Vv ONA) · Oosterenkstadion (Zwolsche Boys/PEC Zwolle) · Oosterpark (Oosterparkers/FC Groningen) · Pinkstraat (KFC) · De Planeet (SC Drente/VV Zwartemeer) · Herstaco Stadion (RBC) · Reeweg (SC Emma) · Rigtersbleek (Vv Rigtersbleek) · Rozenoord (SV DOSKO) · De Rusheuvel (SV TOP) · Aan de spoorbrug (T.S.V. LONGA) · Sportlaan (EBOH) · Stadspark (Velocitas 1897) · Thomassen (VV Rheden) · Het Valkennest (VV De Valk) · Veldwijk (Twentse Profs) · De Vliert (BVV) · De Vrolijkheid (PEC Zwolle/Zwolsche Boys) · Wageningse Berg (FC Wageningen) · Wassenaarseweg (UVS) · De Wolfsdonken (RKVV Wilhelmina) · Zanddijk (XerxesDZB) · Zeewijk (IJ.V.V. Stormvogels) · De Zoom (WVV Wageningen) · Zuiderpark (ADO Den Haag)