AEX

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf Amsterdam Exchange Index)
Ga naar: navigatie, zoeken
AEX


afkorting voor Amsterdam EXchange index
oprichting 4 maart 1983
beurs Euronext
locatie Amsterdam
fondsenaantal 25
marktkapitalisatie EUR 620 miljard
soort nationale index
methode marktwaarde gewogen
herweging maart, september
incl. dividend nee
hoofdfondsen Royal Dutch Shell, ING, Fortis
website Website AEX

De Amsterdam Exchange Index (AEX) geeft een gewogen gemiddelde weer van de aandelenkoersen van de grootste aandelen op de Amsterdamse effectenbeurs en is een daarmee een graadmeter voor deze beurs. De Amsterdamse effectenbeurs is in handen van het bedrijf Euronext. Dit bedrijf beheert ook de AEX. De AEX bestaat sinds 4 maart 1983, destijds begonnen onder de naam EOE-index (European Options Exchange). De index was een idee van de toenmalige directeur van de optiebeurs Tjerk Westerterp, die het concept in de Verenigde Staten had opgepikt en het een goed idee vond om opties op te kunnen verhandelen. De optiebeurs was een paar jaar daarvoor in 1978 als eerste optiebeurs in Europa opgericht en kon wel een stimulans gebruiken voor de optiehandel. Tot op dat moment bestond alleen de CBS Herbeleggingsindex, die tweemaal per dag werd berekend en de gemiddelde koersontwikkeling van alle aandelen weergaf. Met de continu uitgerekende AEX index werd optiehandel op de index mogelijk. De AEX was de eerste aandelenindex in Europa, de Duitse DAX, Franse CAC 40 en de Britse FTSE volgenden enkele jaren later.

Door het lanceren van de EOE index kon men vanaf dat moment speculeren op bewegingen van de beurs als geheel. De eerste twaalf fondsen in de index waren ABN, Ahold, Akzo, Amro, Gist-Brocades, Heineken, Hoogovens, KLM, Koninklijke Olie, Nationale Nederlanden, Philips, Unilever en Nedlloyd. Een paar maanden later werd ook Aegon toegevoegd. Sinds 1 januari 1994 is de naam gewijzigd in AEX.

Inhoud

[bewerk] Opgenomen bedrijven - herziening indexsamenstelling

In de AEX zijn de 25 grootste aandelenfondsen van de Amsterdamse beurs opgenomen. Uitgangspunt voor opname in AEX is omzet van het aandeel (aantal verhandelde aandelen maal de beurskoers). De uiteindelijke exacte weging wordt tweemaal per jaar bepaald. Dit gebeurt op de eerste handelsdag van maart, en vanaf 2008 ook op de eerste handelsdag van september. De fondsen wegen zwaarder naarmate ze een grotere marktkapitalisatie hebben (aantal uitstaande aandelen maal de beurskoers). Het aandeel Royal Dutch Shell is met grote afstand het grootste bedrijf van de Amsterdamse beurs. Om de invloed van dergelijke grote ondernemingen te beperken mag een fonds maximaal 15% deel uitmaken van de index op het moment van herweging. Van de fondsen dragen er zeven voor ongeveer 75% het gewicht van de AEX: ING, Royal Dutch Shell, Mittal, Philips, Fortis, Unilever en AEGON. (situatie maart 2008).

[bewerk] Berekening

Om de waarde van de AEX te berekenen moet men weten voor hoeveel aandelen een bepaald fonds in de index is opgenomen, het zogeheten wegingsaantal. Indien men voor ieder fonds in de index de laatst bekende koers vermenigvuldigt met het specifieke wegingsaantal van dat fonds, en alle gevonden producten bij elkaar optelt, komt men op een getal dat gedeeld door 100 de index aangeeft.

[bewerk] Voormalige berekening

Aanvankelijk werd de EOE index op een eenvoudige manier uitgerekend met de formule (nieuwe stand) = (vorige stand) + (gemiddelde procentuele verandering). Zo wogen alle fondsen even zwaar waardoor het kleine Gist Brocades een even grote invloed had op de koersontwikkeling als de grote fondsen als ING en Koninklijke Olie. Slimme handelaren manipuleerden de index eenvoudig door grote orders te doen in de kleinere fondsen. Het eerste jaar van de index (1983) was zodoende ook veruit het beste jaar ooit. Tegenwoordig is deze makkelijke koersmanipulatie van de index niet meer mogelijk. De index wordt tegenwoordig elke 15 seconden uitgerekend.

Koersverloop van de AEX index tussen oktober 1992 en november 2007.
Koersverloop van de AEX index tussen oktober 1992 en november 2007.

[bewerk] Koershistorie

De AEX bereikte op 7 augustus 1997 de oude duizend-puntengrens (in euro’s: 453,78 punten), waar destijds veel ophef over was. De koers noteerde vervolgens zijn hoogtepunt op 4 september 2000, toen de beurs sloot op een koers van 701,56 punten. Vervolgens zette de koers een dalende lijn in, met als dieptepunt de koers van 12 maart 2003, toen deze op 218,44 punten sloot.

Eind 2001 stond de AEX op 506,78 en op 30 juli 2002 was het gemiddelde gezakt naar 439,66. Eind 2002 sloot de AEX op 322,73. Hoogste punt in 2002 was 507,64 op 28 januari. Op 22 januari 2003 eindigde de AEX (na even onder de 300 punten te zijn gedoken) op 300,79. In 2006 was er een kleine dip, in maart 2006 stond de AEX op 470 punten, maar in juni werden er maar 420 genoteerd. In december 2006 staat de AEX rond de 495 punten. Op 2 januari 2007 doorbreekt de AEX de magische 500-punten grens. Na getopt te hebben op 560 punten, daalt de AEX begin 2008, door de toenemende onzekerheid op de Amerikaanse hypotheekmarkt (de kredietcrisis), naar een dieptepunt van 401 punten. Mede door de grote aanwezigheid van financiële instellingen zoals Fortis, Aegon en ING fluctueert de AEX hevig door berichten over de Amerikaanse hypotheekmarkt en een ophanden zijnde recessie in de Verenigde Staten. In februari 2008 staat de AEX op ongeveer 430 punten, dat is vergelijkbaar met de stand van februari 1998. Beleggers hebben over deze periode ongeveer 30% winst gemaakt door het ontvangen van het dividend, dat buiten de berekening van de index valt.

[bewerk] Future

In tegenstelling tot de Duitse DAX wordt de hoogte van de index niet gecorrigeerd voor het dividendrendement. Bij het jaarlijkse rendement van de AEX index moet men daarom ongeveer drie procent optellen om te komen tot het rendement dan men ongeveer behaald indien men het mandje aandelen in bezit zou hebben. Met behulp van de FTI future kan men relatief eenvoudig handelen in het hele mandje aandelen. De contractwaarde van een heel futurepunt op de AEX is 200 euro, en de minimale tick grootte is 0,05 punt. De omgerekende waarde van een futurecontract op de AEX is gelijk aan 200 euro maal de stand van de future. Dit komt neer op 100.000 euro bij een AEX stand van 500 punten.

[bewerk] Opties

Er vindt een levendige handel plaats in opties op de AEX index. De standaardopties op de index hebben een maximale looptijd van vijf jaar. In 2007 zijn er echter ook weekopties geïntroduceerd die elke week aflopen. Eind maart 2008 zijn er ook dagelijks aflopende opties geïntroduceerd die een looptijd hebben van slechts een dag (de daily's). Hiermee is de Amsterdamse optiebeurs de eerste in Europa.

[bewerk] Kritiek op de AEX index

Er kleeft een aantal bezwaren aan de AEX index als maatstaf voor de Nederlandse beurs en economie. Analisten zijn vrijwel unaniem van mening dat de verdeling van de fondsen in de index scheef is. De weging van de financiële instellingen geldt als onevenredig zwaar en er ontbreken ondernemingen uit andere sectoren. Ten tweede zijn er ook ondernemingen opgenomen die nauwelijks enige binding met Nederland hebben zoals ArcelorMittal en in een verder verleden Gucci. Ten slotte is de relevantie van nationale indices aan het afbrokkelen omdat beleggers en vermogensbeheerders internationaler opereren en hun prestaties niet langer koppelen aan de AEX maar aan internationale indices zoals met name de Dow Jones Euro Stoxx 50. Voor Nederland blijft de AEX echter een sterk merk dat grote naamsbekendheid kent en in de media ook gevolgd wordt als mandje van grote bedrijven.

[bewerk] Samenstelling

De exacte weging van de index verandert dagelijks, omdat bijvoorbeeld sterk gestegen aandelen aan wegingspercentage winnen. Herweging vindt plaats op de eerste handelsdag van maart, en in het geval van het verdwijnen van aandelen van de beurs (overname, faillissement) of het uitkeren van superdividend zullen er kleine aanpassingen gemaakt worden. Standaard telt de AEX index 25 aandelen. Per maart 2007 hebben de fondsen Mittal en Randstad hun entree gemaakt in het mandje, en Getronics is verdwenen naar de Midkap index. Door overnames is de onderneming Mittal plotseling een bedrijf geworden met een grote omvang. Daardoor telt deze debutant in de index onmiddellijk zwaar mee, dat is een uitzonderlijke situatie. Op woensdag 10 oktober 2007 is zwaargewicht ABN AMRO verwijderd uit de index. In dezelfde maand is ook het fonds Numico na de overname door Danone verwijderd. De AEX index telde vanaf 4 maart 2008 weer 25 fondsen, maar na een week is Hagemeyer door een overname weer verdwenen uit de index zodat de AEX index slechts 24 fondsen telt. De fondsen Vedior (overnamebod door Randstad) en Tele Atlas (overnamebod door TomTom) zullen als de biedingen gestand worden gedaan en er toestemming wordt gegeven door de diverse instanties ook in de nabije toekomst uit de AEX index verdwijnen.

Samenstelling 2008.

  1. Royal Dutch Shell, (RDSA)
  2. ING, (ING)
  3. Fortis, (FOR)
  4. Mittal Steel, (MT)
  5. Unilever, (UNA)
  6. Philips, (PHI)
  7. AEGON, (AGN)
  8. KPN, (KPN)
  9. TNT, (TPG)
  10. Akzo Nobel, (AKZO)
  11. Ahold, (AH)
  12. ASML, (ASML)
  13. Reed Elsevier, (REN)
  14. Heineken, (HEIA)
  15. DSM, (DSM)
  16. Wolters Kluwer, (WKL)
  17. Unibail Rodamco, (RCEA)
  18. SBM Offshore, (SBM)
  19. Randstad, (RND)
  20. Vedior, (VDOR)
  21. Corporate Express, (BUHR)
  22. TomTom, (TOM2)
  23. Corio, (CORA)
  24. Tele Atlas, (TA)

[bewerk] Zie ook

[bewerk] Externe links


Ondernemingen van de AEX

AEGON · Ahold · Akzo Nobel · ArcelorMittal · ASML · Corio · Corporate Express · DSM · Fortis · Hagemeyer · Heineken · ING · KPN · Philips · Randstad · Reed Elsevier · Royal Dutch Shell · SBM Offshore ·Tele Atlas · TNT · TomTom · Unibail-Rodamco · Unilever · Vedior · Wolters Kluwer
 
Persoonlijke instellingen