Amsterdams busnet

Het Amsterdamse busnet wordt geëxploiteerd door het GVB dat naast 16 tramlijnen, 3 metrolijnen, 1 sneltramlijn en 5 veerdiensten ook 34 buslijnen exploiteert in het dienstregelingjaar 2012.

De eerste busdienst werd, afgezien van een mislukte proef in 1908, ingesteld in 1922. Daarna volgden meer lijnen. In de jaren 50 en 60 werden de busdiensten sterk uitgebreid onder meer naar de nieuwe wijken. Ook werden een aantal tramlijnen verbust. In 1977 bereikte het busnet en de businzet zijn grootste omvang. Daarna kromp het busnet in door de opening van de metro.

Zie Geschiedenis van het Amsterdams busnet voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sinds 1968 verzorgt het GVB ook busdiensten naar de Bijlmermeer. De eerste lijn 55 werd dat jaar ingesteld.

Zie Amsterdams busnet (Bijlmermeer) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het GVB exploiteerd naast in Amsterdam ook in Diemen, Duivendrecht, Weesp, Muiden en op Schiphol busdiensten. Dit zijn 28 daglijnen en 6 spitslijnen. In het dienstregelingjaar 2011 waren er nog 45 lijnen waarvan 33 daglijnen en 12 spitslijnen. Vroeger exploiteerde het GVB ook busdiensten in Zaandam, Landsmeer, Almere, Amstelveen, Ouderkerk aan den Amstel, Nes aan de Amstel, Uithoorn, Badhoevedorp, Halfweg en Haarlem.

Niet overal in Amsterdam biedt het GVB meer busvervoer. Zo zijn er een aantal gedeeltes in de stad waar vroeger wel busdiensten reden maar thans niet meer. Met name een aantal bedrijventerreinen worden niet meer door het GVB bediend. Dit komt duidelijk tot uiting in het aantal spitslijnen. Reden er in 1998 nog 30 spitslijnen in 2012 zijn het er nog maar 6.

Niet meer bediend worden Westpoort (behalve Abberdaan en de omgeving direct rond Sloterdijk), omgeving Grasweg/Distelweg, omgeving Hamerstraat, omgeving Schepenbergweg, Overamstel en Industriegebied Schinkel. Ook het Amsterdamse bos wordt niet meer bediend. Van de Jordaan worden alleen de randen bediend.

Oud Osdorp kent geheel geen busvervoer. In de avonduren en het weekeinde hebben Landelijk Noord en Driemond geen busdiensten meer.

Ook zijn er een aantal delen van de stad waar alleen Connexxion rijdt zoals Sloten, Ruigoord en Amstel III.

Daarnaast exploiteert het GVB 11 nachtlijnen waarvan één in Amstelveen en één naar Schiphol. De eerste nachtbus werd ingesteld in 1969.

Zie Amsterdams nachtbusnet voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Huidige lijnen jaardienst 2012

15,18 ,21, 22, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 40, 41, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 69, 230, 231, 240, 245, 247, 249, 348, 352, 353, 354, 355, 357, 358, 359, 361, 363 en 369.

Van de daglijnen rijden de lijnen 30, 31 en 49 alleen maandag tot en met vrijdag overdag en rijdt lijn 61 niet op zondagmorgen en alle avonden na 20.00 uur.

De lijnen 15, 18, 21, 22, 32, 33, 34, 35, 37, 48 (zaterdag en zondag),61, 69, 245, 353, 354, 355, 357 en 361 worden met gelede bussen gereden. De lijnen 36, 38, 40, 41, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 62, 63, 64, 65, 66, 231, 240, 249, 268, 352, 358, 359, 363 en 369 worden met 12-meterbussen gereden. De lijnen 30, 31 en 230 rijden met minibussen.

In de praktijk worden op lijn 48 op maandag tot en met vrijdag ook enkele gelede bussen ingezet. Daar en tegen worden enkele diensten van lijn 15 (met name de korte diensten en uitlopers) dan met 12-meterbussen gereden.

Zie Lijst van stadslijnen Amsterdam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Metrovervangende buslijnen

Gelede bus 448 op Pendelbus 59 op het Amstelstation

Bij stremming van de metro zijn de volgende metrovervangende buslijnen ingedeeld.

• lijn 55: Station Zuid – Amstelveen Westwijk (ter vervanging van lijn 51)
• lijn 57: Gaasperplas – Duivendrecht (ter vervanging van lijn 53)
• lijn 57: Gein - Holendrecht (ter vervanging van lijn 50 en 54)
• lijn 58: Duivendrecht – Overamstel (ter vervanging van lijn 50)
• lijn 59: Amstelstation – Centraal Station (ter vervanging van lijn 51, 53 en 54).
• lijn 259: Centraal Station – AMC (besloten vervoer voor AMC op zondagmorgen).

Voor het traject Bijlmer Arena – Amstelveen Ouderkerkerlaan-Zuid kan lijn 300 met overstap op lijn 55 worden gebruikt.

Voor het traject Holendrecht – Duivendrecht en de westelijke tak van lijn 50 is nog geen route vastgesteld.

Lijn 55 en 58 reden in de zomer van 2009.

Lijn 57 reed onder meer in mei en juni 2006 en op 4 juli 2010. In de hoogzomer van 2012 zal lijn 57 weer rijden nu echter tussen Gein en Holendrecht.

Lijn 59 en lijn 259 reden in de zomer van 2008, 2010 en 2011. In 2011 had lijn 59 een ongekend hoge frequentie van 24 maal per uur (2 1/2 minuut) omdat de treinen van de Nederlandse Spoorwegen geen redelijk alternatief boden omdat bij het gebruik van de OV-chipkaart naast de 20 Euro borg het opstaptarief opnieuw moest worden betaald naast het hogere kilometertarief, behalve voor 3-sterabonnementhouders met keuze zone 5700 welke dan wel de zichtkaart moesten gebruiken in plaats van de chipkaart.

Streekvervoer

Connexxion bus 3901 op lijn 145 op het Concertgebouwplein

Voorts zijn er diverse buslijnen van Connexxion en EBS die de verbindingen met de omliggende gemeenten verzorgen. Veel streekbussen uit het westen en zuiden eindigen op het streekbusstation Marnixstraat nabij het Leidseplein. Vroeger was er ook een streekbusstation voor bussen uit het oosten aan de Van Musschenbroekstraat nabij het Weesperplein; het Amstelstation heeft daarvan de functie overgenomen.

Vroeger reden er ook buslijnen van de Enhabo, Naco, VAD, Flevodienst, Midnet, NBM, BBA, Maarse & Kroon, Centraal Nederland , NZH en Arriva Personenvervoer Nederland in Amsterdam.

Materieel

Voor dit busnet, dat zijn grootste omvang had in 1977, beschikte het GVB destijds over 419 bussen. In 2012 beschikt men over 215 voor de dienst beschikbare bussen.

Zie Amsterdams busmaterieel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Externe links

• Website van GVB
• Foto's van de Amsterdamse Autobussen op de Beeldbank Amsterdam van het Stadsarchief Amsterdam

Mediabestanden

Zie de categorie Bussen in Amsterdam van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.