Amsterdamse veren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
IJ-veer 56 tussen Centraal Station en het IJplein

De Amsterdamse veren verzorgen een zestal veerdiensten over het IJ. Er zijn er drie die hun vertrekpunt aan de De Ruijterkade achter het Centraal Station hebben, één die iets verder naar het oosten, vanaf het Azartplein heen en weer vaart en twee die iets verder naar het westen, vanaf de Houthaven, heen en weer varen. Alle zes zijn gratis toegankelijk voor voetgangers, fietsers, bromfietsers, scooters en voor invalidenvoertuigen. De lijnnummers zijn alleen administratief en niet op de schepen aangebracht en in de dienstregeling vermeld. Verder zijn er nog drie pontverbindingen over het Noordzeekanaal die wel toegankelijk zijn voor auto's.

Veren vanaf de De Ruijterkade[bewerken]

Veerpont van GVB gezien vanaf de De Ruijterkade.
Distelwegveer.
Houthavenveer.

Westzijde[bewerken]

  • Het Buiksloterwegveer (lijn 901, in de nacht lijn 907), ook bekend als de Tolhuispont, naar de Buiksloterweg. Overdag varen er twee veerponten,

die elke 6 minuten tegelijk van beide oevers vertrekken. Na 21.00 uur en de gehele nacht wordt doorgevaren met één veerpont, die van beide oevers elke 12 minuten vertrekt. Vanaf 7 juli 2014 varen in verband met de grote drukte in de spitsuren drie veerponten waardoor elke 4 minuten een overtocht mogelijk is. De benodigde veerpont wordt in de spitsuren onttrokken aan het Distelwegveer waarop dan een grote pont wordt ingezet die veel ruimte biedt voor brommers, scooters en vespacars. Voorlopig is de derde veerpont op proef tot november 2014.[1]

  • Het NDSM-werfveer (lijn 906) naar het NDSM–terrein. Dit vaart buiten de spitsuren om het halfuur en in de spitsuren om het kwartier.
  • Het Nachtelijk Westveer (lijn 905) vaart sinds 21 maart 2014 in het weekeinde in de eerste paar uren van de nacht de driehoek van De Ruijterkade via het NDSM–terrein en de Tasmanstraat terug naar De Ruijterkade, elke drie kwartier.[2]

Oostzijde[bewerken]

  • Het IJpleinveer (lijn 902), oorspronkelijk Adelaarswegveer of Valkenwegveer genoemd, naar de Meeuwenlaan vaart elk kwartier en in de spitsuren elke 7 1/2 minuut. Tot 7 juli 2014 vertrok het veer vanaf de steiger naast het Buiksloterwegveer maar sindsdien vanaf een andere steiger meer aan de Oostzijde. Dit is een andere steiger dan de steiger nabij de brandweerkazerne waar vroeger het Adelaarswegveer vertrok.

Als de veermedewerkers staken, wordt één van de buizen van de IJ-tunnel vrijgemaakt voor voetgangers en fietsers, om de verbinding met Amsterdam-Noord te garanderen. Dit gebeurt ook als de IJ-veren door zware ijsgang niet kunnen varen.

Distelwegveer[bewerken]

Het Distelwegveer (lijn 900) vaart tussen de Pontsteiger bij de Tasmanstraat (Oude Houthaven) en de Distelweg. Het vaart van maandag t/m vrijdag van 6.30 tot 19.30 uur. In de spits wordt er weer drie keer per uur gevaren.

Houthavenveer[bewerken]

Het Houthavenveer (lijn 903) is met ingang van 2 april 2007 ingesteld op de verbinding tussen de Tasmanlaan en het NDSM-terrein in Amsterdam-Noord. Het veer vaart ieder half uur van maandag t/m vrijdag van 6.30 tot 19.30 uur en sinds 11 april 2008 ook 's avonds en in het weekend. Ook dit veer vaart in de spits drie keer per uur alsmede op de tijdstippen dat het Distelwegveer niet vaart (weekeinde en in de avonduren). In verband met de grote drukte wordt sinds kort, op proef, in de spitsuren weer een groot IJveer ingezet. In de weekendnachten wordt deze route sinds 2014 bediend door het Nachtelijk Westveer; zie bij De Ruijterkade.

Oostveer[bewerken]

Op 15 maart 2014 startte het GVB een proef van een jaar met het "Oostveer" (lijn 915), een verbinding tussen het Azartplein in het Oostelijk Havengebied en het oostelijke uiteinde van de Johan van Hasseltweg, hoek G.T. Ketjenweg, door het GVB als Zamenhofstraat aangegeven. Het veer vaart dagelijks elke 20 minuten van 6.30 uur tot 22.30 uur. De gemeenteraad heeft hiertoe in juli 2013 een besluit genomen.[3][4]

Het veer voldoet nu al ruimschoots aan de verwachtingen; volgens het GVB worden er per dag nu al ruim 1.700 in plaats van de minimaal noodzakelijke 1.400 passagiers overgezet. Het GVB bekijkt of inzet van een grotere pont op bepaalde tijden mogelijk is.[5]

Ponten over het Noordzeekanaal[bewerken]

Sinds 1 juli 2013 worden deze ponten geëxploiteerd door het GVB. Tot die tijd door Connexxion en daarvoor door Rijkswaterstaat.[6]

Voetgangers en langzaam verkeer worden gratis overgezet, auto's en vrachtwagens moeten betalen. Deze route is noodzakelijk voor vrachtwagens met gevaarlijke stoffen, omdat die niet door de tunnels mogen rijden.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Ponten over het Noordzeekanaal

GVB-vaartuigen op het IJ en het Noordzeekanaal[bewerken]

In totaal beschikt het GVB voor de normale dienst over achttien veerponten voor het IJ en het Noordzeekanaal. Dit betreft zeven grote ponten, vier kleine éénrichting-veren en zeven grotere tweerichting IJveren. Hiervan zijn in de spitsuren dertien stuks nodig, buiten de spits negen, in de avond en op zondagmorgen acht en in de nachtelijke uren vier (weekeinde vijf).[7]

IJ-veren[bewerken]

IJ-veer nr. 33.
IJ-veer nr. 52.

Voor de veerdiensten over het IJ beschikt het GVB over vier éénrichtings-IJveren:

  • IJveer 32: bouwjaar 1985 door scheepswerf de Watergeus; in 1985 gehuurd van van Laar, in 1986 gekocht. In 2012 verkocht aan de fa. Brouwer in Zaandam en kreeg daar de naam "Jumbo" (Zwijndrecht) maar behield de GVB huisstijl. In 2014 werd het veer onder de deze naam door het GVB teruggehuurd in verband met te kort aan veren door gerealiseerde uitbreidingen.
  • IJveer 33: bouwjaar 1988 door Allship marinespecials in Amsterdam.
  • IJveer 34: bouwjaar 1965 door Vooruit Zaandam (afkomstig van GVB Dordrecht, ex-Adri); in 1990 gehuurd, daarna gekocht.
  • IJveer 35: bouwjaar 1965 door van der Velden's scheepswerf Zwolle (Annemieke); gehuurd in 1986 en gekocht in 1997. De Annemieke wordt alleen als uiterste reserve gebruikt.

Sinds de komst van de IJveren 55 en 56 varen de 33 en 34 uitsluitend op het Houthaven- en Distelwegveer en nu ook op het Oostveer.

Verder beschikt men over zeven tweerichtings-IJveren te weten:

  • IJveren 50 en 51: bouwjaar 2002 door Scheepswerf Grave in Grave.
  • IJveren 52, 53, 54: bouwjaar 1995 met de nummers 40, 41, 42 door Scheepswerf Jac. den Breejen & Zoon in Hardinxveld-Giessendam. Oorspronkelijk hadden ze de toegang aan de zijkanten waarbij ze tussen twee steigers aanlegden en de uitstap aan de ene kant en de instap aan de andere kant plaats vond. Na 2002 werden ze verbouwd en gelijk gemaakt aan de 50 en 51 met pontkleppen aan voor- en achterzijde.
  • IJveren 55 en 56: bouwjaar 2010 door Scheepswerf Grave in Grave; vrijwel gelijk aan de 50 en 51.

IJ-veer 35 was in 2008 tijdelijk verhuurd aan de RET in Rotterdam voor de veerdienst Hoek van HollandMaasvlakte omdat de nieuw aangeschafte eigen boot terug naar de werf moest voor aanpassingen.

In verband met het afzinken van tunnelelementen voor de Noord/Zuidlijn van de Amsterdamse Metro was het IJ op dinsdag 25 september, 2 en 9 oktober 2012 ter hoogte van het Centraal Station afgesloten voor al het scheepvaartverkeer. Alleen voor voetgangers voer op die dagen het IJ-veer 35 tussen het Centraal Station en de IJpromenade bij EYE Film Instituut Nederland.

De IJveren zijn alleen voor fietsers, bromfietsers, brommobielen en voetgangers toegankelijk. De pontveren over het Noordzeekanaal echter ook voor het overige verkeer dat echter in tegenstelling tot de andere gebruikers dient te betalen voor de overtocht.

Noordzeekanaalponten[bewerken]

GVB Pont 8 op het Noordzeekanaal bij Velsen. Foto: Erik Swierstra.

Voor de dienst op de pontveren over het Noordzeekanaal beschikt het GVB over zeven grote ponten:

  • Diesel direct pont 4: (ex-Connexxion, Rijkswaterstaat)
  • Diesel direct pont 6: (ex-Connexxion, Rijkswaterstaat)
  • Diesel direct pont 7: (ex-Connexxion, Rijkswaterstaat)
  • Diesel direct pont 8: (ex-Connexxion, Rijkswaterstaat)
  • Diesel direct pont 9: (ex-Connexxion, Rijkswaterstaat)
  • Dieselelektrische pont 20: 47 meter, bouwjaar 1957
  • Dieselelektrische pont 21: 47 meter, bouwjaar 1957

Tot 30 maart 2007 voeren de 20 en de 21 op het Distelwegveer. Dit zijn de laatste oorspronkelijke GVB-ponten waarmee ook auto's kunnen worden vervoerd. Zij werden daarna verhuurd aan Rijkswaterstaat om bij de Hollandse Brug als noodverbinding te dienen voor vrachtverkeer, landbouwvoertuigen en (brom)fietsers tussen Flevoland en Noord-Holland. Daarna zijn ze weer teruggekeerd bij het GVB en werden niet meer ingezet, behalve eenmalig op 31 mei 2011 toen het Buiksloterwegveer niet kon varen, door het transport van een deel van de metrotunnel naar een dok, en het Adelaarswegveer tijdelijk terugkeerde naar een tijdelijke steiger bij de brandweerkazerne. Vanaf 7 juli 2014 tot voorlopig november wordt in de spitsuren weer een grote pont op het Distelwegveer ingezet omdat een derde veer op het Buiksloterwegveer in de vaart komt.

De grote ponten blijven bewaard voor inzet tijdens Sail Amsterdam en zijn verder beschikbaar als reserve wanneer bij zware ijsgang op het IJ grote ponten moeten worden ingezet tussen het IJplein en de De Ruijterkade bij de brandweerkazerne. Dit gebeurt alleen als de kleinere IJ-veren door zware ijsgang niet meer kunnen varen (zoals in 1996 en 1997 voor het laatst gebeurde).

Voormalige Rijksponten[bewerken]

De Rijksponten 4, 5 en 6 zijn gebouwd in 1933 door de Bouwwerf Nederlandsche Scheepsbouw Mij. te Amsterdam. De Rijksponten 7, 8 en 9 zijn gebouwd in 1935 door de Bouwwerf Klop te Sliedrecht. Eerste eigenaar was: Rijkswaterstaat Stoompont Verendienst in Velsen, later werd dit: Rijkswaterstaat directie Noord-Holland. De ponten waren lange tijd geel-wit geschilderd, sinds 2007 waren zij in het kleurenschema van Connexxion (geel-groen).

Sinds mei 2007 ligt een oude Rijkspont (nr. 5) aan de De Ruijterkade achter het Centraal Station als drijvende fietsenstalling. Deze is rood met wit geschilderd.

Op 1 juli 2013 werden de vijf overige ponten, 4, 6, 7, 8 en 9, van Connexxion overgenomen en zijn in GVB-huisstijlkleuren gebracht. Ze zullen de komende jaren op een werf worden gerenoveerd waarna ze weer 30 jaar mee kunnen. Het is de bedoeling dat de reserve ponten 20 en 21 worden ingezet op de veren over het Noordzeekanaal tijdens de renovatie.

Andere veren in Amsterdam[bewerken]

Heden[bewerken]

Kabeltrekpontje bij het Schellingwouderpark

Naast de veren over het IJ zijn er binnen de gemeente Amsterdam ook nog de volgende fiets- en voetgangersveren:

Voet- en fietsveer[bewerken]

  • HolyslootBroek in Waterland over de Holysloter Die (bediend motorveer van half april tot half september in het weekeinde overdag, in juli en augustus ook door de week).
  • Amsterdam De OeverlandenAmsterdamse Bos boerderij Meerzicht over het Nieuwe Meer (Motorveer 'Helena' half april-half oktober in het weekeinde overdag).
  • Ouderkerkerdijk – Amsteldijk over de Amstel (april en september weekeinde overdag, mei tot en met augustus ook door de week overdag).
  • IJburgForteiland Pampus (april tot en met oktober, dinsdag tot en met zondag.

Kabelveer[bewerken]

Voormalig[bewerken]

Kabelveer[bewerken]

  • Tot de komst van de Beltbrug en de Centrale Markthallen bestond er een kabelveer tussen de Buyskade en de overzijde van de Kostverlorenvaart, ongeveer op de plaats waar nu de Beltbrug en de Buysbrug liggen.
  • Tussen de Geleyn Bouwenszstraat en het Geuzeneiland in Geuzenveld bevond zich vroeger een kabeltrekpontje voor voetgangers. Dit trekpontje was alleen toegankelijk voor de bezoekers aan het Geuzeneiland. Tegenwoordig bevindt zich er een vaste houten brug die ook alleen voor de bezoekers toegankelijk is.

Geschiedenis[bewerken]

Het "Buiksloterveer" werd al in 1308 genoemd, maar was waarschijnlijk nog ouder waarmee dit veer één van de oudste openbaar vervoer verbindingen in Nederland is. Dit veer, dat vertrok vanaf de Texelschekade, voer echter niet naar de Volewijck maar meer westelijk naar de Buiksloterham, nabij Buiksloot. Het veer was een "heerlijk recht" van de graaf van Holland, die het veer verpachtte. In 1556 werd het veer door Amsterdam gekocht, maar de stad verpachtte het weer, waardoor men eisen kon stellen. In 1660 werd het veer verlegd naar de Volewijck, dat inmiddels tot Amsterdam behoorde. Hier verschenen een commissarishuisje en het Tolhuis.[8]

Sinds de zestiende eeuw tot na 1875 bestond ook het Durgerdammerveer.

De Ponthaven aan het IJ in Amsterdam-Noord.

Sinds 1897 wordt de dienst tussen het Amsterdamse Centraal Station en het Tolhuis aan de Buiksloterweg in Amsterdam-Noord verzorgd door de Gemeenteveren Amsterdam (GV). In de loop van de 20e eeuw kwamen er nog diverse veerdiensten bij, zoals de pont naar de Adelaarsweg en tussen de Distelweg en Tasmanstraat. Ook waren er diverse kleine IJ-veren naar onder meer Nieuwendam, Schellingwoude, de Boorstraat en naar de Papaverweg. Ook over de Amstel bestonden er drie veerdiensten.

In 1943 ontstond het Gemeentevervoerbedrijf Amsterdam (GVB) door fusie van de Gemeentetram met de Gemeenteveren.

Door het gebrek aan brandstof (steenkool) in de hongerwinter in 1945 werd met vijf ponten enige maanden lang een pontonbrug over het IJ gevormd tussen de De Ruijterkade en de Buiksloterweg. Deze kon op gezette tijden voor de scheepvaart worden geopend.

Diverse veerdiensten werden in de loop der jaren opgeheven, deels als gevolg van vervanging door brugverbindingen. Zo voer het laatste veer over de Amstel tot de opening van de Utrechtsebrug in 1956. In 1961 resteerden alleen nog de veren III en IV die alleen nog in de spitsuren voeren.

IJ-veer III (de Ruijterkade – Grasweg – Distelweg – Papaverweg) voer op 31 oktober 1968 voor het laatst en werd vervangen door buslijn 22E, later 39E en nog later lijn 235, vanaf de Buiksloterweg naar de Grasweg en Distelweg en een enkele rit vanaf het Centraal Station.

IJ-veer IV (de Ruijterkade – Boorstraat) voer op 31 december 1970 voor het laatst en werd vervangen door de door de IJtunnel rijdende buslijn 32E, later uitgevoerd door bussen van spitslijn 31.

Bij de opening van de IJtunnel op 31 oktober 1968 werd het Valkenwegveer opgeheven. Van 1924 tot 1931 voeren met dit veer de buslijnen B, C en L mee. In 1974 kwam het Valkenwegveer weer in de vaart tijdens de rantsoenering van benzine. Het autoverkeer werd naar deze veerdienst verwezen omdat het Buiksloterwegveer alleen nog bestemd was voor voetgangers, fietsers en GVB-buslijn 22. Deze buslijn werd later vernummerd in lijn 39 en had op de pont zelfs een halte.

Met de bouw van bruggen en tunnels is de rol van de veerponten teruggedrongen, maar vooral voor voetgangers en fietsverkeer vervullen de IJ-veren nog een belangrijke rol en sinds de bebouwing van het Oostelijk Havengebied en de Noordelijke IJ-oevers zijn sinds de jaren '90 ook weer nieuwe veerdiensten ingesteld.

Met ingang van 19 december 2007 werden ook de veerdiensten over het Noordzeekanaal bij Zaandam, Buitenhuizen en IJmuiden van het Rijk door Amsterdam overgenomen maar werden door Connexxion in Connexxion-huisstijl geëxploiteerd. Sinds 1 juli 2013 ging de exploitatie over naar het GVB.

Voormalige veerdiensten[bewerken]

IJ-veren[bewerken]

  • Lijn I (lijnkleur wit), ingesteld in 1911; De Ruijterkade – Nieuwendam; opgeheven in 1930.
  • Lijn II (lijnkleur rood), ingesteld in 1915; Mariniersplein – Boorstraat; opgeheven en in 1928.
  • Lijn III (lijnkleur groen), ingesteld in 1920; De Ruijterkade – Papaverweg; opgeheven in 1968.
  • Lijn IIIA (lijnkleur groen), ingesteld in 1923; De Ruijterkade – Tuindorp Oostzaan; opgeheven in 1958.
  • Lijn IV (lijnkleur geel), ingesteld in 1928; De Ruijterkade – Boorstraat; opgeheven in 1970.
  • Lijn IVA (lijnkleur blauw), ingesteld in 1953; De Ruijterkade – Schellingwoude; opgeheven in 1961.
Veer naar Sumatrakade (lijn 904)[bewerken]

Na de ontwikkeling van de Sumatrakade (op het Java-eiland) tot woongebied was er een aantal jaren een veer vanaf de De Ruijterkade hier naartoe. Na de opening van de Jan Schaeferbrug met daarover buslijn 59, later lijn 42, moest voor de overtocht worden betaald en liep het aantal reizigers sterk terug. Deze dienst is per 1 september 2007 opgeheven.

Distelwegveer (lijn 900) voor auto's[bewerken]

Voorts was er nog sinds 1957 het Distelwegveer, waarmee tot 30 maart 2007 ook auto's konden worden overgezet: van de Tasmanstraat (Oude Houthaven) in Amsterdam-West, naar de Distelweg in Amsterdam-Noord. Hier werden de laatste twee nog aanwezige grote ponten ingezet. Op 21 november 2006 heeft de gemeente Amsterdam besloten om dit veer te laten vervallen. De reden hiervoor was dat dit veer nog van voor de tijd van de tunnels dateerde en derhalve nog steeds auto's en vrachtauto's vervoerde. Het Distelwegveer had tevens een functie als route voor gevaarlijke stoffen. Eind december 2006 besloot het college van B&W het veer te behouden voor voetgangers en fietsers.

Amstelveren[bewerken]

  • Amsteldijk – Zuidergasfabriek. Deze dienst werd in 1911 door de Zuidergasfabriek ingesteld en in 1927 door de gemeente overgenomen. Deze dienst werd opgeheven twee jaar na de opening van de Utrechtsebrug en de komst van een brug in de Spaklerweg in 1956.
  • Ceintuurbaan (Amsterdam-Zuid) – Blasiusstraat (Oost). Werd opgeheven in 1903 bij de opening van de Nieuwe Amstelbrug.
  • Tolstraat – Grensstraat. Werd opgeheven in 1904 na eerst nog iets zuidelijker te hebben gevaren.
  • Ceintuurbaan – Eerste Oosterparkstraat. Tijdens de nieuwbouw van de Nieuwe Amstelbrug van 1984 tot 1986 was er een fietsers- en voetgangerspontje 'de Assistent' over de Amstel iets ten zuiden van de te vernieuwen brug. Dit veer werd door een particulier gevaren. Eigenlijk was dit min of meer reïncarnatie van het in 1904 opgeheven eerdere veer.
  • Rokin ter hoogte van de Duifjessteeg-Schollebrug. Werd opgeheven na de demping van het Rokin.
  • Rokin ter hoogte van de Duifjessteeg naar andere zijde Rokin. Werd opgeheven na de demping van het Rokin.

Waterbus[bewerken]

In het najaar van 1986 vond een proef plaats met de waterbus Annemieke die in de avonduren drie vaarten maakte van de Motorkade in Noord naar de net geopende Stopera. De laatste vaart kon in verband met het spuien van de grachten slechts tot de Snoekjesgracht varen. Later kwamen er ook nog aanlegplaatsen bij het IJplein en de Oosterdoksdam. Voorjaar 1987 werd ook zaterdag overdag gevaren. Desondanks waren er onvoldoende passagiers en werd de proef stop gezet.

Historische veerponten over het IJ[bewerken]

IJ-veer XIII tijdens Sail Amsterdam 2010.

Van de vroegere kleine IJ-veren die tot 1971 alleen passagiers (geen voertuigen) vervoerden zijn er twee als museumvaartuigen in Amsterdam teruggekeerd en bewaard gebleven (IJ-veer XI en IJ-veer XIII). Hiermee worden op zondagen van april tot oktober vaartochten vanaf de De Ruijterkade naar het KNSM-eiland, Nieuwendam en soms naar IJburg, Pampus en het Amsterdamse Bos gehouden. [9]

IJ-veer X wordt gerestaureerd in Amsterdam.[10][11]

Voormalige ponten en IJ-veren[bewerken]

Ponten[bewerken]

De vroegere stoompont 13 is nu in gebruik als restaurant in de Houthaven.
IJ-veer nr. 32.
  • Stoompont 1: bouwjaar 1879-’80 (kettingpont) en verkocht in 1928.
  • Stoompont 2: bouwjaar 1885 en verkocht in 1904.
  • Stoompont 3: bouwjaar 1887 en verkocht in 1904.
  • Stoompont 4: tweedehands overgenomen in 1897 en verkocht in 1904.
  • Stoomponten: 2 (II) en 3 (II) bouwjaar 1909-’10 en verkocht in 1929.
  • Stoomponten: 4 (II) en 6 bouwjaar 1911-’12 en verkocht in 1935.
  • Stoompont 5: bouwjaar 1899-’00 en verkocht in 1926.
  • Stoompont 7: bouwjaar 1912-'13 en verkocht in 1935.
  • Stoompont 8: bouwjaar 1921-'22 en verkocht in 1960.
  • Stoompont 9: bouwjaar 1921-'22 en verkocht in 1960.
  • Stoompont 10: bouwjaar 1910-'11 en verkocht in 1956 (naam schip 'Tine'; voer over de Amstel bij de Zuidergasfabriek).
  • Stoompont 11: bouwjaar 1910-'11 en verkocht in 1956 (naam schip 'Erna'; voer over de Amstel bij de Zuidergasfebriek).
  • Stoompont 12: 37 meter, bouwjaar 1927-'28 en verkocht 1969.
  • Stoompont 13: 37 meter, bouwjaar 1927-'28, in 1956 verbouwd tot dieselelektrische pont. Na buitendienststelling werd de pont in 1995 verbouwd tot restaurant met de naam 'Pont 13'. Sinds april 2009 heeft Pont 13 een definitieve ligplaats aan de Haparandadam in de Westelijke Houthaven.[12]
  • Stoompont 14: 37 meter, bouwjaar 1927-'28 en verkocht 1969.
  • Stoompont 15: 37 meter, bouwjaar 1927-'28, in 1957 verbouwd tot dieselelektrische pont en verkocht 1997 aan Pels.
  • Stoompont 16: 37 meter, bouwjaar 1927-'28, in 1958 verbouwd tot dieselelektrische pont en verkocht 1998.
  • Stoompont 17: 37 meter, bouwjaar 1928 en verkocht 1966.
  • Stoompont 18: 37 meter, bouwjaar 1930-'31, in 1958 Dieselelektrische (in 1990 verkocht aan Antwerpen, vaart daar over de Schelde).
  • Stoompont 19: 37 meter, bouwjaar 1948 en verkocht 1970.
  • Dieselelektrische pont 22: 47 meter, bouwjaar 1957 (in 1992 verkocht aan Pels transport).
  • Dieselelektrische pont 23: 47 meter, bouwjaar 1961 (in 1994 verkocht aan Western Ferries vaart over de rivier de Clyde in Schotland onder de naam 'Sound of Scalpay').
  • Dieselelektrische pont 24: 47 meter, bouwjaar 1964 (in 1995 verkocht aan Western Ferries vaart over de rivier de Clyde in Schotland onder de naam 'Sound of Sanda').

IJ-veren[bewerken]

IJ-veer VIII op de Vliet.
IJ-veer XIII bij de De Ruijterkade.

De voormalige IJ-veren hadden in 1999 de volgende bestemmingen gekregen:

  • II: bouwjaar 1913, verkocht in 1972, was jarenlang rondvaart-partyboot in Rotterdam, thans vertrokken naar Polen.
  • IV: bouwjaar 1916, verkocht in 1966, werd woonschip en is in 1992 gesloopt.
  • VI: bouwjaar 1911, verkocht in 1969, was bunker- en tagrijnschip, tegenwoordig bed and breakfastboot in Rotterdam.
  • VII: bouwjaar 1904, verkocht in 1969, voer jaren als partyboot in Steenwijk, nu met onbekende bestemming vertrokken.
  • VIII: bouwjaar 1922, verkocht in 1971, nu in privé-bezit.
  • IX: bouwjaar 1922, verkocht in 1969, is woonboot in Haarlem.
  • X: bouwjaar 1923, verkocht in 1969, sinds 2011 terug in Amsterdam als museum-IJveer; is in restauratie en wordt veerboot tussen IJburg en Pampus.
  • XI: bouwjaar 1923, verkocht in 1971, voer daarna onder de naam 'Speg en Zeewolf', sinds 1997 terug in Amsterdam als museum-IJveer
  • XII: bouwjaar 1927, verkocht in 1971, is woonboot in Vreeswijk met de naam 'Vrouwe Cornelia'.
  • XIII: bouwjaar 1928, verkocht in 1971, voer op de Waddenzee onder de naam 'Snotdolf', is in Makkum in gebruik geweest voor de sportvisserij en sinds 1992 terug in Amsterdam als museum-IJveer.
  • XIV: bouwjaar 1930, verkocht in 1971, is party- en rondvaartboot in Vlaardingen met de naam 'Diana'.
  • 30: gehuurd in 1985 ALC 1600 minipont van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen.
  • 31: gehuurd in 1985 met de naam 'Adelaar'. Dit veer was afkomstig van het werkeiland Neeltje Jans.

Voormalige andere veerdiensten vanuit Amsterdam[bewerken]

Lemmerboot[bewerken]

Van 1900 tot 1959 voer dagelijks één dagboot en één nachtboot, de zogenaamde Lemmerboot, tussen de De Ruijterkade steiger 4 of 5 en het Friese Lemmer. In Lemmer was er aansluiting op de tramlijn van de Nederlandse Tramweg Maatschappij naar Joure.

Nuvola single chevron right.svg Zie Lemmerboot voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Flevo Ferries[bewerken]

In september 1999 ging Flevo Ferries van start en was een samenwerking tussen GVB, het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, de provincie Flevoland en de gemeente Almere en Lelystad.

Er werd met 3 Japanse en 2 Duitse schepen gevaren. Daar de schepen niet door de Oranjesluizen mochten werd vertrokken vanaf het Zeeburgereiland met een aansluitende busdienst van het GVB en ook in Almere en Lelystad was voor en na transport per bus nodig. Door gebrek aan passagiers ging Flevo Ferries in maart 2000 failliet.

Japanse schepen[bewerken]

  • Markermeer (bouwjaar 1993)
  • Gooimeer (bouwjaar 1994)
  • IJmeer (bouwjaar 1995)

Duitse schepen[bewerken]

  • Veluwemeer (Hansepfeil)
  • IJsselmeer (Blitzpfeil)

Fast Flying Ferry[bewerken]

Draagvleugelboot van Connexxion.

De Fast Flying Ferry was een, aanvankelijk zeer snelle maar later minder snelle, veerverbinding over het Noordzeekanaal tussen Amsterdam De Ruijterkade en Velsen. Deze werd sinds 2007 geëxploiteerd door Connexxion als lijn 419 waarvoor Oekraïense draagvleugelboten werden ingezet in de huisstijl van Connexxion.

De Fast Flying Ferry werd geëxploiteerd van 27 april 1998 tot en met 31 december 2013. Op 1 januari 2014 werd de veerverbinding opgeheven omdat volgens de provincie de verbinding geen rendabele toekomst meer had vanwege fors teruglopende reizigersaantallen en het daarom niet meer verantwoord was het exploitatietekort nog langer te vergoeden.[13]

Literatuur[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties