Amyloïdose

Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Amyloïdose
Amyloïdafzetting in de twaalfvingerige darm gekleurd met Congo-rood 10x
ICD-10	E85
ICD-9	277.3
DiseasesDB	633
eMedicine	med/3377med/3888
MeSH	D000686
Portaal    Geneeskunde

Amyloïdose is een aandoening bij mens en dier die gekenmerkt wordt door stapeling van amyloïd. Amyloïdose wordt gekenmerkt door extracellulaire neerslag van eiwitten in abnormale fibrillaire structuren. De stapeling kan zich beperken tot één of enkele organen of weefsels (lokale amyloïdose), maar kan ook gegeneraliseerd voorkomen (systemische amyloïdose).

Gezien de naam zou men kunnen denken dat amyloïd een op zetmeel (amylum) lijkend koolhydraat is. Dat is echter niet zo. Amyloïd is een eiwit. De overeenkomst met zetmeel is dat het met jodium gekleurd kan worden.

Oorzaak

Bij veel gevallen van amyloïdose is de exacte oorzaak niet bekend. Vaak spelen immunologische stoornissen een rol bij de vorming/stapeling van amyloïd.

• Bij mensen en dieren is het vaak een bijverschijnsel van chronische ontstekingsprocessen zoals (bij mensen) tuberculose of de ziekte van Besnier-Boeck; ook andere chronische infecties kunnen tot de ziekte leiden. De ontstekingsprocessen kunnen primair of secundair zijn.
• Daarnaast kan amyloïdose voorkomen bij bepaalde tumoren, bijvoorbeeld bij tumoren uitgaande van plasmacellen (bij mensen de ziekte van Kahler).
• Amyloïdose kan ook voorkomen zonder dat eraan voorafgaande ziekten/aandoeningen voorkomen.
• Het kan ook ontstaan secundair aan de ziekte van Crohn, en kan leiden tot nierfalen.
• Er komen ook erfelijke vormen van amyloïdose voor zoals Katwijkse ziekte.

Therapie

Er bestaat geen specifieke therapie ter verwijdering van het gestapelde amyloïd. Therapeutische ingrepen kunnen alleen gericht zijn op behandeling van eventueel voorkomende met amyloïdose geassocieerde ziekteprocessen.

Voorbeelden van amyloïdose bij dieren

• Nieramyloïdose bij het rund.
• Gewrichtsamyloïdose bij leghennen.
• Gegeneraliseerde amyloïdose bij Pekingeenden.
• Nodulaire cutane amyloïdose en Nodulaire nasale amyloïdose bij het paard.
• Familiaire, waarschijnlijk erfelijke, renale amyloïdose bij de Chinese Shar Pei hond.
• Familiaire systemische amyloïdose bij Siamese katten.
• Amyloïdose van de eilandjes van Langerhans in het pancreas bij katten met diabetes mellitus.
• Amyloïdose bij diverse vormen van prionziekte, bijvoorbeeld bij scrapie bij het schaap.