Anacamptis

Hondskruid
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten) Stam: Embryophyta (Landplanten) Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten) Clade: Bedektzadigen Clade: Eenzaadlobbigen Orde: Asparagales Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie) Onderfamilie: Orchidoideae Geslachtengroep: Orchideae Subtribus: Orchidinae
Geslacht
Anacamptis Rich. (1817)
Portaal    Biologie

Het geslacht Anacamptis (de wetenschappelijke naam wordt ook in het Nederlands gebruikt) is een klein Europees geslacht met 15 tot 20 soorten terrestrische orchideeën, waarvan er twee in België en Nederland voorkomen.

De typesoort van dit geslacht is het hondskruid of de piramide-orchis(A. pyramidalis). Alle andere soorten zijn afgesplitst van het grotere geslacht Orchis, waar Anacamptis een sterke verwantschap mee vertoont.

Naamgeving en etymologie

De naam Anacamptis is afkomstig van het Griekse 'anakamptein', achterover leunen, wat slaat op de naar achter gebogen pollinia.

Kenmerken

Anacamptis is een geslacht van terrestrische, overblijvende planten (geofyten), die overwinteren met twee ondergrondse, eivormige wortelknollen. De bloeistengel heeft lijnlancet- tot lancetvormig bladeren met een scherpe top en een lange, piramidevormige en dichtbebloemde bloeiaar.

Habitat

De leden van het geslacht Anacamptis zijn gebonden aan een kalkrijke bodem en zonnige standplaatsen. Het zijn typische soorten van kalkgraslanden en kalkrijke duinen.

Verspreiding en voorkomen

Het geslacht Anacamptis heeft zijn verspreidingsgebied over Europa tot Midden-Azië.

Soorten

Het geslacht telt een zeventiental soorten, die allemaal voorkomen in Europa tot Midden-Azië. In België en Nederland komen twee soorten voor, het hondskruid en de harlekijn. De wantsenorchis is hier nog niet zo lang geleden verdwenen.

• Sectie: Anacamptis
  • Anacamptis pyramidalis
    • Anacamptis pyramidalis subsp. pyramidalis (Hondskruid) (Europa, Middellandse Zee tot Iran).
    • Anacamptis pyramidalis subsp. tanayensis (Frankrijk, Zwitserland).

• Sectie: Coriophorae
  • Anacamptis coriophora (Europa, Midd. Zee to westelijk Azië) .
    • Anacamptis coriophora subsp. coriophora (Wantsenorchis) (Europa tot W. Azië).
    • Anacamptis coriophora subsp. fragrans (Welriekende wantsenorchis) (Midd. Zee tot Iran).
    • Anacamptis coriophora subsp. martrinii
  • Anacamptis sancta (Oostelijk Midd. Zee tot de Kaukasus).

• Sectie: Laxiflorae
  • Anacamptis laxiflora (IJle moerasorchis) (Westelijk en Centraal-Europa, Midd. Zee tot Centraal-Azië).
  • Anacamptis palustris (Moerasorchis) (Europa, Midd. Zee tot Centraal-Azië).
    • Anacamptis palustris subsp. elegans (Europa, Midd. Zee tot Centraal-Azië).
    • Anacamptis palustris subsp. palustris (Europa, Middellandse Zee tot Iran)
    • Anacamptis palustris subsp. robusta (Westelijk Marokko).
  • Anacamptis robusta

• Sectie: Moriones
  • Anacamptis boryi (Griekenland, Kreta).
  • Anacamptis champagneuxii (Westelijk Middellandse Zeegebied.)
  • Anacamptis israelitica (Noord-Israël, Palestina).
  • Anacamptis longicornu (Westelijk en Centraal-Europa, Midd. Zee)
  • Anacamptis morio
    • Anacamptis morio subsp. morio (Harlekijn) (Europa, Middellandse Zee tot Iran).
    • Anacamptis morio subsp. picta (Slanke harlekijn)
  • Anacamptis syriaca (Cyprus, Zuid Turkije tot Libanon).

• Sectie: Papilionaceae
  • Anacamptis papilionacea
    • Anacamptis papilionacea var. cyrenaica (Noordoost Libië).
    • Anacamptis papilionacea subsp. papilionacea (Vlinderorchis) (Middellandse Zee tot Iran).
    • Anacamptis papilionacea subsp. expansa (Middellandse Zee).

• Sectie: Saccatae
  • Anacamptis collina (Midd. Zee tot Turkmenistan).

• Hybrides
  • Anacamptis ×gennarii (Middellands Zeegebied)

Afbeeldingen

• 

  Anacamptis champagneuxii

• 

  Wantsenorchis (Anacamptis coriophora)

• 

  Anacamptis fragrans

• 

  Anacamptis laxiflora

• 

  Anacamptis longicornu

• 

  Harlekijn
  (Anacamptis morio)

• 

  Moerasorchis
  (Anacamptis palustris)

• 

  Vlinderorchis
  (Anacamptis papilionacea)

• 

  Hondskruid
  (Anacamptis pyramidalis)

• 

  Anacamptis picta

Noten

Mediabestanden

Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Anacamptis op Wikimedia Commons.

Soorten van het geslacht Anacamptis

Sectie Anacamptis: A. pyramidalis · A. pyramidalis subsp. pyramidalis (Hondskruid) · A. pyramidalis subsp. tanayensis Sectie Coriophorae: A. coriophora · A. coriophora subsp. coriophora (Wantsenorchis) · A. coriophora subsp. fragrans (Welriekende wantsenorchis) · A. sancta Sectie Laxiflorae: A. laxiflora (IJle moerasorchis) · A. palustris (Moerasorchis) · A. robusta Sectie Moriones: A. boryi · A. champagneuxii · A. israelitica · A. longicornu · A. morio (Harlekijn) · A. picta · A. syriaca Sectie Papilionaceae: A. papilionacea (Vlinderorchis) Sectie Saccatae: A. collina Hybrides: A. ×gennarii