Anacamptis pyramidalis

Anacamptis pyramidalis
Anacamptis pyramidalis subsp. pyramidalis
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten) Stam: Embryophyta (Landplanten) Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten) Clade: Bedektzadigen Clade: Eenzaadlobbigen Orde: Asparagales Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie) Onderfamilie: Orchidoideae Geslachtengroep: Orchideae Geslacht: Anacamptis
soort
Anacamptis pyramidalis (L.) Rich. (1817)
Afbeeldingen Anacamptis pyramidalis Mediabestanden
Portaal    Biologie

Anacamptis pyramidalis is een Europese orchidee van het geslacht Anacamptis van 30-60 cm hoog. De soort telt twee ondersoorten, waarvan het hondskruid of pyramide-orchis (A. pyramidalis subsp. pyramidalis) in België en Nederland voorkomt en Anacamptis pyramidalis subsp. tanayensis. De roze bloemen vormen in het begin van de bloei een opmerkelijke piramidale structuur, waaraan de (onder)soortaanduiding is ontleend. De bloeitijd is vanaf eind mei tot eind juli. De bloemen van Anacamptis pyramidalis subsp. tanayensis zijn kleiner en hebben een donkerder kleur dan hondskruid. Anacamptis pyramidalis subsp. tanayensis komt voor in Zwitserland in de kantons Wallis en Freiburg.

Etymologie en naamgeving

• Synoniem: Orchis pyramidalis L. 1753

De botanische naam Anacamptis is afkomstig van het Griekse 'anakamptein', achterover leunen, wat slaat op de naar achter gebogen pollinia. De soortaanduiding pyramidalis is afkomstig uit het Latijn en slaat op de vorm van de bloeiwijze aan het begin van de bloei.

Verspreiding

Hondskruid komt voor van het Middellandse Zeegebied tot in Schotland, Ierland en het Oostzeegebied. In Nederland is de plant zeer zeldzaam en komt voor in Zuid-Limburg, Zeeland, in de duinen bij Wijk aan Zee en Noordwijk aan Zee en in het westen van het land op opgespoten braakliggende industrieterreinen. Ze is te vinden op zonnige plekken op zand-, leem- of kleibodem. Wellicht door de warmere zomers en winters kent de soort een steeds groter verspreidingsgebied in Nederland.

Gebruik

Hondskruid verspreidt overdag een vanille-achtige geur om vlinders aan te trekken ter bestuiving. De plant is een in Nederland en België wettelijk beschermde plant en staat op de Nederlandse Rode lijst van 2000 als zeer zeldzaam, maar stabiel of iets toegenomen en staat ook op de Belgische Rode lijst.

Taxonomie

Van Anacamptis pyramidalis zijn de volgende ondersoorten bekend:

• Anacamptis pyramidalis subsp. pyramidalis (L.) L.C.M. Richard (1817) (hondskruid of piramide-orchis)
• Anacamptis pyramidalis subsp. tanayensis (Chenevard) P. Quentin (1993)

• 

  Hondskruid
  

• 

  Hondskruid
  

• 

  Hondskruid
  

Externe links

• Hondskruid (Anacamptis pyramidalis) op SoortenBank.nl (gebaseerd op de Heukels²², dit is de voorlaatste uitgave)
• Nederlands Soortenregister: Hondskruid

Bronnen, noten en/of referenties R. van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten, ISBN 90-01-58344-X Bournérias M., Prat D. et al. (collectif de la Société Français d'Orchidophilie), 2005.: Les Orchidées de France, Belgique et Luxembourg, deuxième édition, Biotope, Mèze, (Collection Parthenope), ISBN 2-914817-11-8 Pierre Delforge, 1994.:Guide des orchidées d'Europe, d'Afrique du Nord et du Proche-Orient, Delachaux et Niestlé, ISBN 2-603-01323-8

Soorten van het geslacht Anacamptis

Sectie Anacamptis: A. pyramidalis · A. pyramidalis subsp. pyramidalis (Hondskruid) · A. pyramidalis subsp. tanayensis Sectie Coriophorae: A. coriophora · A. coriophora subsp. coriophora (Wantsenorchis) · A. coriophora subsp. fragrans (Welriekende wantsenorchis) · A. sancta Sectie Laxiflorae: A. laxiflora (IJle moerasorchis) · A. palustris (Moerasorchis) · A. robusta Sectie Moriones: A. boryi · A. champagneuxii · A. israelitica · A. longicornu · A. morio (Harlekijn) · A. picta · A. syriaca Sectie Papilionaceae: A. papilionacea (Vlinderorchis) Sectie Saccatae: A. collina Hybrides: A. ×gennarii