Anastasius I (keizer)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Anastasius I
Semissis-Anastasius I-sb0007.jpg
Geboortedatum 430
Sterfdatum 518
Tijdvak Thracische dynastie
Periode 491-518
Voorganger Zeno
Opvolger Justinus I
Staatsvorm dominaat
Persoonlijke gegevens
Naam bij geboorte Flavius Anastasius
Zoon van Leo I (schoonvader)
Gehuwd met Ariadne
Romeinse keizers
Portaal  Portaalicoon   Romeinse Rijk

Flavius Anastasius (Grieks: Φλάβιος Ἀναστάσιος) (ca. 430 - 10 juli 518), bekend als Anastasius I (Grieks: Ἀναστάσιος A΄) (Nederlands, verouderd: Anastaas), was keizer van het Oost-Romeinse rijk, oftewel keizer van Byzantium, van 11 april 491 tot 10 juli 518.

Achtergrond[bewerken]

Anastasius werd omstreeks 430 in Dyrrachium, het tegenwoordige Durrës in Albanië, geboren. Tijdens de heerschappij van Zeno kwam hij nooit in een hoge functie terecht, wat de verrassing van zijn benoeming tot keizer op 11 april 491 des te groter maakte.

Anastasius I had de bijnaam "Dikoros" (twee pupillen), dit vanwege zijn twee verschillend gekleurde ogen (1 donkerbruin, 1 blauw).

Verheffing tot keizer[bewerken]

Na de dood van Zeno had diens broer Longinus gehoopt keizer te worden, maar keizerin Ariadne, dochter van Leo I, besloot anders. Ze trouwde op 20 mei 491 met Anastasius. Het huwelijk bleef kinderloos.

Isaurische oorlog (492-497)[bewerken]

Na zijn benoeming zette Anastasius veel Isauriërs (het volk waar Zeno en Longinus toe behoorden) uit hun ambten. Zij werden uit Byzantium verbannen. Hierop kwamen de Isauriërs onder leiding van de usurpator Longinus, de broer van de overleden keizer, in opstand. De slag bij Cotyaeum brak al in 492 "de ruggengraat" van deze revolte, wel slaagden de Isauriërs er nog een jaar of vijf in om in de Isaurische bergen een guerrillaoorlog te voeren.

Relaties met Goten[bewerken]

Ondanks dat de Goten onder leiding van hun koning Theodorik de Grote nu het Donaugebied hadden verlaten was deze grens nog altijd niet rustig. Wel waren er nu de middelen om de verdedigingswerken op te bouwen wat dan ook vanaf 493 gebeurde.

Anastasische oorlog (502-505)[bewerken]

In het oosten was het ook onrustig; In 502 brak er oorlog uit met het Sassanidische rijk. In de Anastasische oorlog werden de steden Theodosiopolis en Amida aanvankelijk door de Sassaniden veroverd. In de daaropvolgende strijd kregen ook de Perzische provincies ernstig te lijden. De Byzantijnen slaagden erin om Amida te heroveren. Toen de vrede in 506 werd getekend waren beide contrahenten uitgeput. Men besloot de grenzen van 502 te herstellen. Anastasius liet daarna de sterke vesting van Daras bouwen om de Perzen in Nisibis in toom te houden. Een vervelend bijeffect van deze oorlog was dat de Balkanprovincies werden ontdaan van troepen. Er volgden verwoestende invasies van Slaven en Bulgaren; ter bescherming van Constantinopel en haar omgeving bouwde de keizer de naar hem vernoemde muur van Anastasius, die zich uitstrekte van de Propontis tot de Zwarte Zee.

Miafysitisme[bewerken]

De keizer was een overtuigd miafysiet. Hij volgde de leer van Cyrillus van Alexandrië en Severus van Antiochië die leerden over "een vleesgeworden natuur van Christus" in een onverdeelde eenheid van zowel de goddelijke als de menselijke natuur. Zijn kerkelijke politiek was aanvankelijk echter gematigd; hij trachtte het principe van de Henotikon van Zeno en de kerkvrede te bewaren. Toch ontstonden er nogal wat problemen met de in Byzantium dominante Chalcedonische geloofsbelijdenis. Opstandige demonstraties van de Byzantijnse bevolking leidde Anastasius vanaf 511 echter tot het besluit om zijn gematigde beleid op te geven en een miafysitisch programma door te voeren. Toen hij de patriarch van Constantinopel in 511 verving door een miafysiet brak er een opstand uit. Deze werd neergeslagen, maar Anastasios ging niet verder met het vervangen van andere geestelijken. Zijn consequente impopulariteit in de Europese provincies werd door de ambitieuze generaal Vitalianus gebruikt om een gevaarlijke opstand te organiseren (514-515); hierin werd Vitalianus bijgestaan door een horde "Hunnen". Deze opstand werd uiteindelijk onderdrukt door een maritieme overwinning door de generaal Marinus.

Economische hervormingen[bewerken]

Anastasius schafte de chrysargyron, een gehate belasting, af en hervormde het muntstelsel in 494 om meer bronzen munten te laten slaan. Later verlaagde hij belastingen nog meer, maar door een grotere efficiëntie kwam er meer in de schatkist terecht. Bij zijn dood op 10 of 8 juli 518 beschikte het rijk over zo'n 320.000 pond goud. Hij werd naast Ariadne begraven in de kerk van de Heilige Apostelen in Constantinopel.

Externe link[bewerken]