Fiddler on the Roof

Portaal Musical

Fiddler on the Roof is een musical die voor het eerst werd uitgevoerd op Broadway op 22 september 1964. Het verhaal is gebaseerd op de Jiddische roman Tevye en zijn dochters (of Tevje de Melkboer en andere verhalen) uit 1894 van de Russisch-joodse schrijver Sholom Aleichem. De muziek werd geschreven door Jerry Bock op tekst van Sheldon Harnick. In 1971 werd de musical verfilmd door Norman Jewison met in de hoofdrol Chaim Topol.

Bekende liedjes uit de musical zijn: If I Were A Rich Man (Als ik toch eens rijk was), Sunrise, Sunset en Matchmaker, Matchmaker Make Me A Match. In 2004 scoorde Gwen Stefani een hit met een bewerking van het eerstgenoemde lied onder de titel Rich Girl.

Verhaal

Tevje is de Joodse melkboer in een klein Russisch dorpje. Hij wil zoals alle andere Joden in het dorp, vasthouden aan de traditie, want dat geeft zekerheid. Er komen echter nieuwe tijden. De Joden worden in tsaristisch Rusland veelvuldig door de autoriteiten geïntimideerd. Tevje besluit zijn dochter Tzeitel uit te huwelijken aan een veel oudere slager, maar geheel in strijd met de traditie blijkt ze zelf al een partner gevonden te hebben: de kleermaker Mottel. Mottel heeft, in tegenstelling tot de slager, geen geld, maar Tevje geeft uiteindelijk toch zijn zegen aan het huwelijk. Zijn tweede dochter Hodol krijgt een relatie met een Joodse revolutionair die verbannen wordt naar Siberië. Hodol volgt hem, en met moeite kan Tevje de gedachte verdragen dat hij zijn dochter waarschijnlijk nooit meer zal zien. Zijn derde dochter Chava trouwt met de christen Fjedka, en dat wordt Tevje te veel: hij besluit zijn dochter dood te verklaren en hij negeert ze als Chava en Fjedka hem liefdevol proberen aan te spreken. Als alle Joden uit het dorp op bevel van de tsaar wegtrekken, ook tot verontwaardiging van Fjedka, wenst hij haar in stilte Gods zegen.

Nederlandstalige productie

In Nederland werd de musical voor het eerst opgevoerd onder de titel Anatevka op 21 december 1966, een productie van Paul Kijzer en Hans Boskamp in samenwerking met Lawrence White. Lex Goudsmit speelde de rol van Tevye. Andere rollen kwamen voor rekening van Enny Mols-De Leeuwe, Diny de Neef, Diana Marlet, Celia Nufaar, Louise Rettich, Erik Plooyer, Hans Kemna, Tabe Bas, Gerard Heystee, Harry Boda, Carry Tefsen, Fred Wiegman, Jan-Anne Drenth, Ronny Bierman, Jaap Stobbe en Johan Boskamp. De eerste Nederlandse vertaling kwam van Emile Lopes Dias en de muzikale leiding lag in handen van Hugo de Groot. De musical werd maar liefst 586 maal opgevoerd.

In de jaren '70 en '80 werd Anatevka meermaals met groot succes opgevoerd in de Koninklijke Vlaamse Opera en de Opera voor Vlaanderen te Antwerpen. In het seizoen 1975-1976 werd de rol van Tevje vertolkt door Jan Garritsen en de rol van Golde door Maria Verhaert. In het seizoen 1976-1977 werd Tevje vertolkt door Bert Olsson. In de jaren '80 werd Golde vertolkt door Christiane Lemaitre. Regisseur was telkens Gabriel van Landeghem, die ook de prachtige vertaling schreef. Dirigent in de jaren '70 was Francois Cuypers.

In 1991 bracht het Koninklijk Ballet van Vlaanderen Anatevka ten tonele met Nolle Versyp in de rol van Tevye.

Van september 1998 tot juni 1999 werd Anatevka wederom opgevoerd. Ditmaal was de productie in handen van Joop van den Endes Stage Entertainment. De muzikale leiding lag in handen van Harry van Hoof en René op den Kamp was dirigent.

In het seizoen 2008-2009 was deze musical, opnieuw met als titel Anatevka, weer in de Nederlandse theaters te zien. De musical ging op 23 december 2008 in première in de Goudse Schouwburg te Gouda. De musical was tot eind mei 2009 in verschillende theaters in Nederland te zien. Deze Anatevka was een productie van Mark Vijn Theater Producties onder regie van Frank Van Laecke. In 2011-2012 wordt deze musical ook in Vlaanderen opgevoerd door Musical van Vlaanderen.

Rol	1966/1968	1998/1999	2008/2009	2011/2012 (Vlaanderen)
Tevje	Lex Goudsmit	Henk Poort	Henk Poort	Lucas Van den Eynde
Golde, vrouw van Tevje	Enny Mols-de Leeuwe	Bea Meulman, Heddy Lester	Doris Baaten	Karin Jacobs
Tzeitel, dochter van Tevje	Diana Marlet	Anne-Mieke Ruyten	Babette Holtman	Deborah De Ridder
Leiser Wolf, de slager, dingt naar Tzeitels hand	Tabe Bas	Jules Croiset	Bert Simhoffer	Eddy Vereycken
Mottel, de kleermaker, man van Tzeitel	Huib Rooymans	Dick Cohen	Marc-Peter van der Maas	David Verbeeck
Hodol, dochter van Tevje	Jenny Arean	Maaike Widdershoven	Sophie Veldhuizen	Anne Van Opstal
Perchik, student, man van Hodol	Manfred de Graaf	Bart Oomen	Addo Kruizinga	Jelle Cleymans
Chawa, dochter van Tevje		Smadar Monsinos	Madelon van der Poel	Clara Cleymans
Fjedka, man van Chawa		Jochem Feste Roozemond	Roel Vankerckhoven	Bert Verbeke
Sjprintze, dochter van Tevje		Rosa Schogt	Sanda Kwint	Florence Van Laecke
Bielke, dochter van Tevje		Diverse acteurs	Charlotte Campion	Charlotte Leysen
Fromme Sarah	Carry Tefsen	Marianne Koopman	Babette Holtman	Deborah De Ridder
Fridel		Simone van Gog	Marit Slinger	n.n.b.
Yente, de koppelaar	Diny de Neef	Carry Tefsen	Bea Meulman	Liliane Dorekens
Mordcha,de kroegbaas	Gerard Heystee	Steph Breukel	Marcel Jonker	Ernst Van Looy
Rabbijn		Martin Kafig	Harry Slinger	Steve De Schepper
Mendel	Jan-Anne Drenth	Michel Sorbach	Dennis ten Vergert	Steven Colombeen
de Dorpsagent		Joska Spruyt	Paul Vaes	Marc Coessens
Herschell		Karen Levin	Laura Burgmans	n.n.b.
Violist		Istvan Lichter	Jasper van Rosmalen	Laszlo Olah