Anatomie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Zie Anatomie (film) voor de Duitse film uit 2000.
Ontleding des menschelyken lichaams...
Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp, Rembrandt, Mauritshuis

Anatomie (Oudgrieks: ἀνά (aná), op,open, en τομή (tomé), snede) is de tak van biologie die de structuur en de organisatie van organismen behandelt. Men onderscheidt: zoötomie (dierlijke anatomie) en plantenanatomie.

De belangrijkste takken van anatomie omvatten vergelijkende anatomie en menselijke anatomie. Andreas Vesalius wordt beschouwd als de grondlegger van de moderne menselijke anatomie.

De dierlijke anatomie kan de studie van de structuur van verschillende dieren omvatten. In dit geval spreekt men van vergelijkende anatomie of dierlijke morfologie. Het kan ook tot slechts één dier worden beperkt, waarbij van speciale anatomie wordt gesproken.

Vanuit een utilitair standpunt is de studie van mensen de belangrijkste afdeling van speciale anatomie, en deze menselijke anatomie kan van verschillende standpunten worden benaderd. Dat van de biologie bestaat uit een nauwkeurige kennis van de vorm, de positie, de grootte en de verhouding van de diverse structuren van het gezonde menselijke lichaam, en aan deze studie wordt de term beschrijvende of topografische menselijke anatomie gegeven. Kennis op dit terrein kan onder andere toegepast worden in de geneeskunde.

Het menselijke lichaam is zo ingewikkeld dat slechts een klein aantal professionele menselijke anatomen, na jaren van geduldige observatie, volledige meesters van al zijn details zijn; de meesten van hen specialiseren zich op bepaalde delen, zoals de hersenen of ingewanden. De topografische anatomie moet door herhaalde ontleding en inspectie van dode menselijke lichamen worden geleerd.

De pathologische anatomie (of de ziekte-anatomie) is de studie van zieke organen, terwijl secties van normale anatomie, die op diverse doeleinden worden de toegepast, speciale namen hebben zoals medische, chirurgische en gynaecologische anatomie. De vergelijking van de anatomie van verschillende rassen van mensen maakt deel uit van de wetenschap van fysische antropologie of antropologische anatomie.

Zie ook[bewerken]

Anatomie en morfologie van dieren
Bijzondere anatomie en morfologie
Geleedpotigen: Achterlijf (insect) · Achterlijfaanhangsels · Achterlijfspunt · Achtervleugel · Aedeagus · Angel (insect) · Antenna (schaaldieren) · Antenne (insect) · Antennula · Apex (geleedpotige) · Autotomie · Boeklong · Borststuk · Brachypteer · Buis van Malpighi · Carapax · Cercus · Cheliceer · Clavus (insect) · Clypeus (anatomie) · Corium · Costa (insect) · Coxa · Dekschild · Embolium · Epigyne · Femur (geleedpotige) · Filiform · Flagellum (geleedpotigen) · Franje · Galea · Geurschub · Gonapofyse · Gonopode · Gonoporie · Halter (tweevleugeligen) · Hemilytrum · Hypostigma · Kaaktaster · Kieuw · Kop (insect) · Kopborststuk · Labiale palp · Liptaster · Macropteer · Mandibel (geleedpotigen) · Maxiliaire palp · Maxilla (Crustacea) · Maxillae · Maxillaire palp · Maxillipede · Maxillula · Mesopleuron · Mesosternum · Mesothorax · Metapleuron · Metasternum · Metathorax · Ocellus · Ommatidium · Opisthosoma · Ovipositor · Palp · Pedipalp · Pereon · Pereopode · Pleon · Pleopode · Pleosoom · Prescutum · Pretarsus · Proboscis · Pronotum · Propleuron · Propoot · Prosternum · Prothorax · Pterostigma · Pygidium · Roltong · Rostrum (Crustacea) · Samengesteld oog · Scafognathiet · Scaphoceriet · Scutellum · Scutum (insect) · Segment (insect) · Sifon (insect) · Somiet · Spermatheca · Spintepel · Sterniet · Sternum · Stigmata (insect) · Tarsus (insect) · Tegmen · Telson · Tergiet · Tibia (geleedpotige) · Trachee (insecten) · Trichobothria · Trochanter · Uilvlekken · Uropode · Urosoom · Vleugel (insect) · Vleugelcel · Vleugelhaakje · Voorvleugel
Reptielen: Autotomie · Eitand · Hemipenis · Kam (anatomie) · Orgaan van Jacobson
Vissen: Baarddraad · Cosmine · Faryngeaal kaakapparaat · Gonopodium · Kieuw · Operculum (biologie) · Vin · Zijlijn · Zwemblaas
Vogels: Cloaca (anatomie) · Dekveer · Dons · Kam (anatomie) · Krop (darmkanaal) · Lel (anatomie) · Slagpen · Sluier (uil) · Snavel · Staartpen · Stuitklier · Syrinx (orgaan) · Tarsometatarsus · Tibiotarsus · Veer (vogel) · Verenkleed · Vleugel (vogel) · Vorkbeen · Zwemvlies
Zoogdieren: Aalstreep · Anaalzak · Balein · Boekmaag · Bovenbil · Gaffel (biologie) · Gewei · Hoef (dier) · Lebmaag · Manen (haar) · Netmaag · Penisbot · Pens · Slagtand · Spuitgat · Tandformule · Uier · Wangzak
Endocrien systeem‎: Adenohypofyse · Alveolaire klier · Alvleesklier · Bijnier · Bijschildklier · Corpus luteum · Eierstok · Hypofyse · Hypothalamus · Leydigcel · Neurohypofyse · Pancreassap · Pars intermedia · Pijnappelklier · Schildklier · Teelbal · Thymus (orgaan)
Hart en vaatstelsel‎: Ader (anatomie) · Anastomose · Aorta · Aorta ascendens · Aorta descendens · Aortaboog · Aortaklep · Arteria cerebelli inferior posterior · Arteria mesenteria superior · Arteriole · Atrioventriculaire kleppen · Atrium (hart) · Aurikel (hart) · Bloed · Bloedgas · Bloedvat · Boezemtussenschot · Bundel van Bachmann · Bundel van His · Chordae tendineae · Cirkel van Willis · Collateraal · Dubbele bloedsomloop · Ductus arteriacus · Ductus venosus · Endocard · Epicard · Fleboliet · Foetale bloedsomloop · Foramen ovale (hart) · Gesloten bloedsomloop · Grote bloedsomloop · Haarvat · Hart · Hart en vaatstelsel · Hartklep · Hartspier · Hartspierweefsel · Harttransplantatie · Holle ader · Hoofdslagader · Hypofysepoortader · Intima-media thickness · Kamertussenschot · Kleine bloedsomloop · Kransslagader · Kunsthart · Leverpoortader · Linkerventrikel · Longader · Longslagader · Mitralisklep · Nierader · Open bloedsomloop · Papillairspieren · Poortader · Pulmonalisklep · Purkinjevezel · Rete mirabile · Sinus carotidicus · Sinusaritmie · Slagader · Slagadersysteem · Spiraalarterie · Systole (hart) · Tricuspidalisklep · Truncus brachiocephalicus · Hart en vaatstelsel · Vaatwand · Vasoconstrictie · Vasodilatatie · Vena azygos · Vena cava inferior · Vena cava superior · Vena hemiazygos · Vena saphena magna · Vena saphena parva · Vena subclavia · Ventrikel (hart) · Venule
Luchtwegstelsel‎: Bronchiolus · Carina (luchtwegen) · Keel (anatomie) · Linkerlong · Long (orgaan) · Longblaasje · Luchtpijp · Luchtpijpvertakking · Neus · Rechterlong · Spuitgat · Stemband · Strotklepje · Strottenhoofd
Maag-darmstelsel‎: Anastomose · Anus (anatomie) · Blindedarm · Brush border · Colon ascendens · Colon descendens · Colon transversum · Dikke darm · Dunne darm · Endeldarm · Enterisch zenuwstelsel · Enterocyt · Farynx · Maag (mens) · Maagportier · Slokdarm · Wormvormig aanhangsel
Skelet: Arm‎ · Been‎ · Bekkengordel · Borstkas‎ · Bot (anatomie) · Botten van de mens · Skelet · Axis · Been (materiaal) · Beenmerg · Botweefsel · Compact been · Condylus · Elastisch kraakbeen · Epifyse (bot) · Fibreus kraakbeen · Gewricht‎ · Groeischijf · Hyalien kraakbeen · Kraakbeen · Menselijk skelet · Osteoclast · Osteocyt · Osteon · Pees‎ · Pijpbeen · Rug (anatomie) · Schedel · Schoudergordel · Sesambeen · Skeletnaald · Spongieus been · Tarsometatarsus · Tibiotarsus · Tongbeen · Wervelkolom · Wet van Wolff
Spierstelsel: Adductoren van het bovenbeen · Agonistische en antagonistische spieren · Bi-articulaire spier · Dwarsgestreept spierweefsel · Endomysium · Externe anaalsfincter · Fasciculatie · Gelaatsspieren · Glad spierweefsel · Hamstrings · Hart · Heupabductoren · Inotropie · Kauwspier · Middenrif · Modiolus anguli oris · Monoarticulaire spier · Musculus anconaeus · Musculus biceps bracchii · Musculus biceps femoris · Musculus bracchialis · Musculus bracchiradialis · Musculus coracobracchialis · Musculus deltoides · Musculus extensor carpi ulnaris · Musculus extensor digiti minimi · Musculus flexor carpi ulnaris · Musculus flexor digiti minimi · Musculus flexor digitorum profundus · Musculus gastrocnemius · Musculus glutaeus maximus · Musculus glutaeus medius · Musculus glutaeus minimus · Musculus gracilis · Musculus infraspinatus · Musculus latissimus dorsi · Musculus levator palpebrae superioris · Musculus levator scapulae · Musculi interossei dorsales pedis · Musculi interossei plantares pedis · Musculi rotatores · Musculus abductor hallicis · Musculus adductor hallicis · Musculus arrector pili · Musculus extensor digitorum brevis · Musculus extensor digitorum longus · Musculus extensor hallicis brevis · Musculus extensor hallicis longus · Musculus extensor indicis · Musculus extensor pollicis brevis · Musculus extensor pollicis longus · Musculus flexor digitorum brevis · Musculus flexor digitorum longus · Musculus flexor digitorum superficialis · Musculus flexor hallicis brevis · Musculus flexor hallicis longus · Musculus iliocostalis cervicis · Musculus iliocostalis lumborum · Musculus iliocostalis thoracis · Musculus longissimus capitis · Musculus longissimus cervicis · Musculus longissimus thoracis · Musculus quadratus femoris · Musculus quadratus plantae · Musculus semispinalis capitis · Musculus semispinalis cervicis · Musculus semispinalis thoracis · Musculus spinalis · Musculus omohyoidicus · Musculus opponens digiti minimi manus · Musculus opponens digiti minimi pedis · Musculus pectoralis major · Musculus pectoralis minor · Musculus piriformis · Musculus plantaris · Musculus pronator teres · Musculus psoas major · Musculus quadriceps femoris · Musculus rectus femoris · Musculus rhomboides major · Musculus rhomboides minor · Musculus sartorius · Musculus semimembranaceus · Musculus semitendineus · Musculus serratus anterior · Musculus soleus · Musculus sternocleidomastoidicus · Musculus stylohyoidicus · Musculus subclavius · Musculus subscapularis · Musculus supraspinatus · Musculus tensor fasciae latae · Musculus teres major · Musculus teres minor · Musculus tibialis anterior · Musculus trapezius · Musculus triceps bracchii · Musculus triceps surae · Musculus vastus intermedius · Musculus vastus lateralis · Musculus vastus medialis · Papillairspieren · Rotatorenmanchet · Sarcomeer · Skeletspier · Sluitspier · Spier (anatomie) · Spierbiopsie · Spierkater · Spierspoeltjes · Spierweefsel · Stretching · Synergist · Wasbord (buik)
Urogenitaal stelsel‎: Corpus cavernosum penis · Corpus spongiosum penis · Distale tubulus contortus · Glomerulus · Juxtaglomerulaire apparaat · Kapsel van Bowman · Lichaampje van Malpighi · Nefron · Nier (biologie) · Nierbekken · Nierkelk Urineblaas · Urinebuis · Urineleider · Urinewegstelsel
Voortplantingssysteem‎: Eicel · Leydigcel · Navelstreng · Oöcyt · Prostaatspecifiek antigeen · Sperma · Spermabank · Spermatofoor · Zaadcel
Zenuwstelsel: Achterstrengen · Ademhalingscentrum · Ampullen van Lorenzini · Animaal zenuwstelsel · Astrocyt · Autonoom zenuwstelsel · Axon · Baan (zenuwstelsel) · Bloed-hersenbarrière · Centraal kanaal · Centraal zenuwstelsel · Chorda tympani · Dendriet (neurologie) · Dendritische spine · Dermatoom (anatomie) · Elleboogzenuw · Enterisch zenuwstelsel · Ependymcel · Extrapiramidaal systeem · Ganglion van Gasser · Gehoorzenuw · Geniculostriate route · Gezichtsvermogen · Gliacel · Golgi-peeslichaam · Grijze stof · Hersenzenuw · Innervatie · Insnoering van Ranvier · Interneuron · Interoceptie · Ischiaszenuw · Lichtgevoelige ganglioncel · Medulla oblongata · Merkelcel · Microglia · Motorische eindplaat · Motorische zenuw · Motorische zenuwcel · Myeline · Nervi splanchnici · Nervus abducens · Nervus accessorius · Nervus axillaris · Nervus cutaneus brachii lateralis superior · Nervus facialis · Nervus frontalis · Nervus glossopharyngicus · Nervus mandibularis · Nervus maxillaris · Nervus oculimotorius · Nervus olfactorius · Nervus ophthalmicus · Nervus opticus · Nervus phrenicus · Nervus pudendi · Nervus trigeminus · Nervus trochlearis · Nervus vagus · Nervus vestibularis · Nervus vestibulocochlearis · Neuriet · Neuroanatomie · Neuroblast · Neuronale migratie · Nociceptor · Oligodendrocyt · Ondertongzenuw · Orthosympathisch zenuwstelsel · Paraganglion · Parasympathisch zenuwstelsel · Perifeer zenuwstelsel · Perikaryon · Pioneer neuron · Piramidaal systeem · Pituïcyt · Plexus bracchialis · Plexus sacralis · Proprioceptie · Retinale ganglioncel · Rostrale migratoire stroom · Ruggenmerg · Schwanncel · Sensorische zenuw · Sensorische zenuwcel · Somatisch zenuwstelsel · Spiegelneuron · Ganglion spinale · Substantia nigra · Sympathicomimeticum · Synaps · Synaptisch blaasje · Synaptogenese · Tractus (zenuwstelsel) · Tractus corticospinalis · Vasovagale syncope · Witte stof · Zenuw · Zenuwcel · Zenuwknoop · Zenuwreceptor · Zenuwweefsel · Zintuigstelsel
Levensvorm, groeivorm: boom · chamaefyt · eenjarige plant · epifyt · fanerofyt · geofyt · groeivorm · hapaxant · helofyt · hemikryptofyt · houtige plant · hydrofyt · kruidachtig · levensduur · levensvorm · meerjarige plant · monocarpisch · overblijvende plant · struik · teloomtheorie · therofyt · tweejarige plant · vaste plant · waterplant
Wortel: bijwortel · centrale cilinder · diktegroei · endodermis · exodermis · pericambium · pericykel · rhizodermis · rizoïde · secundaire diktegroei · stele · topmeristeem · wortel · wortelhaar · wortelmutsje · zijwortel ·
Stengel: bast · cambium · centrale cilinder · concaulescentie · diktegroei · knoop · lenticel · metatopie · stekel · stele · stengel · tak · topmeristeem · vertakking · wortelstok
Blad: ader · blad · bladgroen · bladgroenkorrel · bladmoes · bladnerf · bladschede · bladschijf · bladstand · bladsteel · bladvoet · chlorenchym · fyllotaxis · hoofdnerf · kokertje · ligula · nerf · nervatuur · steunblaadje · tongetje · tuitje · zaadlob · zijnerf
Bloemgameetspore: anthotaxis · bijkelk · bloeiwijze · bloem · bloembekleedsel · bloembodem · bloemdek · bloemdekblad · bloemgestel · bloemkroon · bloemstengel · bractee · carpel · gametofyt · helmbindsel · helmdraad · helmhokje · helmknop · hoogteblad · hypanthium · inflorescentie · integument · kelk · kelkblad · kroonblad · meeldraad · navelstreng · nucellus · omwindsel · ovarium · perianth · perigoon · petaal · pollenbuis · sepaal · sporangium · spore · sporofyt · stamper · stijl · tepaal · vruchtblad · zaadbeginsel
Vruchtzaadkieming: cotyl · cryptocotylair · epigeaal · endosperm · fanerocotylair · hypogeaal · kieming · kiemwit · mierenbroodje · pluimpje · scarificeren · stratificatie · vrucht · vruchtbeginsel · vruchtblad · zaad · zaadbeginsel · zaadhuid · zaadknop · zaadlijst · zaadlob · zygote
Morfologie & Anatomie: apoplast · blad · bladgroenkorrel · bladstand · bloeiwijze · bloem · boomkruin · celwand · chloroplast · collenchym · cortex · cuticula · eicel · epidermis · felleem · fellogeen · felloderm · fenologie · floëem · fytografie · gameet · gametofyt · groeivorm · haar · houtvat · huidmondje · hypodermis · intercellulair · intercellulaire ruimte · kelk · bloemkroon · kurk · kurkcambium · kurkschors · levensduur · levensvorm · merg · meristeem · middenlamel · palissadeparenchym · parenchym · periderm · plantaardige cel · plastide · schors · sklereïde · sklerenchym · spermatozoïde · sponsparenchym · sporofyt · stam · steencel · stengel · stippel · symplast · tak · thallus · topmeristeem · trachee · tracheïde · tylose · vaatbundel · vacuole · vrucht · wortel · xyleem · zaad · zaadcel · zeefvat · zygote