André Citroën
André Citroën, (Parijs, 5 februari 1878 - aldaar, 3 juli 1935) was een Frans industrieel.
Inhoud |
[bewerken] Voorgeslacht en naam
De familie Citroen kwam uit Nederland. Andrés joodse overgrootvader Roelof heette Limoenman omdat hij in groenten en fruit handelde en bij de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 een achternaam moest kiezen. Roelofs zoon Barend was een eenvoudige juweliersknecht, wiens schoonvader de naam Limoenmanmaar niets vond. Citroen leek hem beter. Barends zoon Levie Citroen, een diamanthandelaar uit Amsterdam, verhuisde met zijn joodse Poolse vrouw Masza Amelia Kleinman uit Warschau in 1873 naar Parijs, waar André in 1878 geboren werd als vijfde en laatste kind. Na een mislukte speculatie met een diamantmijn in Zuid-Afrika pleegde Levie Citroen zelfmoord in 1884 door uit het raam te springen. Andrés schoolmeester zette uiteindelijk het trema op de e in Citroen. Toen André naar het Lycée Condorcet ging werd zijn achternaam gespeld als Citroën, met trema.
[bewerken] Handelaar en autofabrikant
De jonge André werd door een lezing van Jules Verne en de bouw van Eiffeltoren geïnspireerd om ingenieur te worden.[bron?] Na een technische opleiding te hebben gevolgd, ontwikkelde André Citroën zich tot een geniaal uitvinder en innovator met een neus voor verhandelbare producten. Als handelsmerk koos hij de "double chevrons" (Frans voor dubbele pijlen), naar het voorbeeld van de kepervertandingen van de tandwielen waarvoor hij in 1900 het octrooi aanvroeg.
In 1906 werd hij als directeur van Automobiles Mors aangesteld. Hij wist het merk van de ondergang te redden door een grondige reorganisatie door te voeren. Later wist hij de productie te verdubbelen.[bron?]
[bewerken] Munitiefabricage
In 1915 was Citroën als officier bij de Franse krijgsmacht tijdens de Eerste Wereldoorlog getuige van het gebrek aan mortiergranaten. Hij had als geen ander verstand van massaproductie en ging met een uitgewerkt plan voor een munitiefabriek naar de generale staf. Binnen 18 maanden zette Citroën een fabriek op die voor die tijd gigantische aantallen mortieren produceerde. (Op het moment van de wapenstilstand op 11 november 1918 meer dan 24 miljoen stuks.)
[bewerken] Eigen autofabriek
Na de oorlog startte Citroën met zijn meest ambitieuze project: een autofabriek onder de eigen naam "Automobiles André Citroën SA", kortweg Citroën. In 1919 liep de eerste Type A van de lopende band tegen een voor die tijd revolutionair lage prijs. Via spectaculaire acties in de media wist Citroën de aandacht gedurende de jaren twintig vast te houden.
In 1933 nam hij de autoconstructeur André Lefèbvre in dienst. Diens successen zou Citroën echter niet meer meemaken.
[bewerken] Failliet
In 1934 kwam Citroën door de crisis en zijn flamboyante levensstijl in financiële moeilijkheden. De banken weigerden hem een extra krediet en kort daarop ging hij failliet. Zijn hele vermogen zat in de ontwikkeling van de revolutionaire Traction Avant. De grootste schuldeisers van het bedrijf, de gebroeders Michelin, namen op verzoek van de banken de leiding over.
André Citroën overleed in 1935 op 57-jarige leeftijd aan maagkanker.
[bewerken] Innovaties
Citroën wordt gezien als de Europese tegenhanger van Henry Ford, de vernieuwende Amerikaanse autofabrikant. Hij liet de wereld zaken na als
- geruisloze versnellingsbakken
- goedkope auto's voor een groot publiek
- rupsbandaandrijving voor personenwagens
- de zelfdragende carrosserie
- het zwangerschapsverlof
- de bedrijfsgezondheidsdienst en bedrijfshulpverlening
- autoverhuur en -lease, autoverzekeringen
- garantieperiode op nieuwe auto's
- de voorlopers van de advertorials, het hypen van producten in de media en public relations
- invoering van de lopende band in Europa
[bewerken] Eerbetoon
André Citroën was één van de eersten die aan de "European Automotive Hall of fame" werden toegevoegd.
| Zie de categorie Citroën vehicles van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |