Anglo Irish Bank

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Anglo Irish Bank
Oprichting 1964 in Dublin
Sleutelfiguren Alan Dukes, voorzitter
Hoofdkantoor Stephens Court
1821 St. Stephen's Green
Dublin, Ierland
Producten financiële dienstverlening
Winst Gedaald €-12,7 miljard (15 maanden tot aan december 2009])
Website Anglo Irish Bank
Portaal  Portaalicoon   Economie
Anglo Irish Bank in New York

Anglo Irish Bank (Iers: Banc Angla-Éireannach) is een Ierse bank die een hoofdrol speelt in de Ierse kredietcrisis. Deze bank moet niet verward worden met de Ierse bank Allied Irish Banks, die over het algemeen wordt aangeduid met de afkorting AIB. Vandaar dat deze afkorting NIET gebruikt wordt voor Anglo Irish Bank: als er al een verkorte naam wordt gebruikt is dat meestal Anglo of Anglo irish.[1]

Het bedrijf is nu nog actief in Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Oostenrijk, Isle of Man, Jersey en de Verenigde Staten van Amerika.[2]

Nationalisatie[bewerken]

In januari 2009 kwam Anglo, samen met de andere Ierse banken, in zeer zwaar weer terecht en op 15 januari kondigde de regering van Ierland aan dat ze maatregelen zou nemen om nationalisatie van de bank mogelijk te maken. Er werd een speciale wet gemaakt: de The Anglo Irish Bank Corporation Act, 2009 die op 21 januari 2009 werd aangenomen. De wet maakte het mogelijk dat alle aandelen van de bank overgingen naar de Minister van Financiën. Per dezelfde datum werd het bedrijf opnieuw ingeschreven als een Private Limited Company of Plc.[2][3] Omdat alle aandelen nu in handen van de staat waren vervielen de noteringen op de London Stock Exchange en de Irish Stock Exchange.

Ondergang[bewerken]

Anglo is niet de enige Ierse bank die in de problemen is gekomen. Alle banken in Ierland zijn heel hard getroffen door de globale krediet-crisis en daarop volgende recessie. In Ierland waren de effecten nog groter dan in veel andere landen omdat er sprake was van een enorme vastgoed zeepbel.

Celtic Tiger Years[bewerken]

De economie van Ierland maakte het laatste decennium een heel sterke groei door die vaak wordt aangeduid met de term Keltische Tijger. De eerste periode liep in de jaren 90 van de 20e eeuw en eindigde met de implosie van de dot com zeepbel. De tweede Celtic Tiger periode begon rond 2004 en had haar hoogtepunt in 2008, waarna ze implodeerde tijdens de mondiale krediet-crisis. De term Keltische Tijger is geïnspireerd op de term 'Aziatische Tijgers': de landen in Zuidoost Azië die in de jaren 80 en 90 van de 20e eeuw een heel snelle economische groei doormaken.

Een van de redenen voor de snelle economische groei was het gunstige belastingklimaat in Ierland waardoor het voor internationale bedrijven heel aantrekkelijk was om hun (Europese) hoofdkantoren in Ierland te vestigen.[4] Ook het lidmaatschap van de EU droeg bij aan de snelle groei: omdat Ierland tot aan het laatste decennium van de 20e eeuw economisch en technologisch achterliep op andere West-Europese lande ontving ze steun voor het verbeteren van de infrastructuur.[5][6] Veel multinationals op het gebied van IT en farmacie vestigden niet alleen het Europese hoofdkantoor in Ierland, maar ook productie-faciliteiten, ontwikkel- en research-centra alsmede meertalige service afdelingen. Voorbeelden zijn Microsoft, Hewlett-Packard, Google.[7] Bell Labs[8] of Abbott Laboratories[9] Niet alleen de lage belastingen, maar ook een gericht economisch beleid om deze bedrijven met subsidies of speciale voorwaarden naar Ierland te halen droegen hieraan bij.[6][10]

Vastgoed boom[bewerken]

Door deze heel snelle groei en veel werkgelegenheid, zowel voor de Ierse bevolking als veel werknemers uit -voornamelijk- Europese landen zorgden voor een grote vraag naar woonruimte. Omdat er onvoldoende woonruimte beschikbaar was werd er op grote schaal geïnvesteerd in grote vastgoed-projecten. Hele nieuwe wijken of zelfs (voor)steden werden gebouwd. Behalve woningen werden ook heel veel kantoorgebouwen, winkelcentra en openbare gebouwen ontwikkeld en om dit allemaal mogelijk te houden werd er ook veel infrastructuur gebouwd: wegen, tramlijnen, spoorwegen etc. De overheid bood ook allerlei financiële prikkels om te investeren in vastgoed: zowel projectontwikkelaars alsook particulieren werden aangemoedigd om te investeren in vastgoed. Al deze activiteiten werden vervolgens gefinancierd met geleend geld van de banken. Omdat de vastgoed prijzen explosief bleven stijgen waren banken meer dan bereid om heel hoge leningen te verstrekken: zowel gewone hypotheken aan particulieren om een eigen woning te kunnen kopen en/of 2e woningen voor verhuur en/of vakantie als ook aan projectontwikkelaars: bedrijven die enkele jaren eerder heel klein begonnen waren konden nu tientallen tot honderden miljoenen aan financiering krijgen via de banken.[11] Pas toen de kredietcrisis al begonnen werden waarschuwingen dat de vastgoed-zeepbel uit elkaar kon spatten serieus genomen.[12][13]

Bail out[bewerken]

Toen de krediet crisis zich ontwikkelde en duidelijk werd dat de Ierse banken extra kwetsbaar waren vanwege de extreem hoge kredieten voor vastgoed besloot de Ierse overheid de banken te redden. Als eerste maatregel garandeerde ze alle spaartegoeden bij de banken volledig: dit om te voorkomen dat mensen allemaal tegelijk hun geld zouden opeisen bij de banken, om een eventueel faillissement van de bank voor te zijn; maar daardoor juist de banken in problemen te brengen. En vervolgens moest voorkomen worden dat alle Ierse banken alsnog failliet zouden gaan vanwege de enorme kredieten op vastgoed wat nu nog maar een fractie waard is van het verleende krediet. Omdat gedacht wordt dat een niet commerciële overheids-instelling meer tijd en geduld kan opbrengen om vastgoed kredieten op lange termijn zo veel mogelijk te innen is National Asset Management Agency (NAMA) opgezet. NAMA neemt (delen van) de slechte krediet-portefeuilles over van commerciële banken voor een deel van de kredietwaarde (nu ongeveer 50%) zodat de commerciële banken hun verlies kunnen afboeken maar er wel direct geld (liquide middelen )voor terugkrijgen.[14][15]

Schandalen[bewerken]

Bovenstaande geldt voor de meeste grote Ierse banken. Maar Anglo kreeg het nog extra moeilijk: niet alleen had ze te veel geld uitgeleend in goed vertrouwen, er zijn ook sterke verdenkingen dat bestuurders van Anglo bewust geknoeid hebben met de cijfers. Er lopen strafrechtelijke procedures tegen voormalige bestuurders.[16]

Een aantal van de schandalen die in het nieuws kwamen:

Leningen aan eigen directieleden[bewerken]

De bank had meerdere kredieten aan haar bestuursvoorzitter Sean FitzPatrick en enkele andere bestuurders van de bank verstrekt die deze bestuurders vervolgens gebruikten om te investeren op de vastgoed markt. Tegenover deze kredieten stonden geen of veel te lage garanties. Veel van deze leningen die de bestuurders dus aan henzelf verstrekten werden boekhoudkundig verborgen gehouden zodat deze niet zichtbaar zouden zijn in de jaarverslagen of bij audits.[17] Hoewel in het laatste jaarverslag onder oud bewind een bedrag van ongeveer 40 miljoen euro op de balans stond als leningen aan de directieleden bedroeg dit in werkelijkheid meer dan 150 miljoen euro.[18]

Geheime leningen aan gouden klanten[bewerken]

Anglo verstrekte aan een groepje gouden klanten heel hoge kredieten waarmee deze bevriende relaties dan vervolgens aandelen in Anglo Irish Bank kochten om daarmee onder andere de koers van het aandeel te beïnvloeden. De grootste lener was Seán Quinn en zijn bedrijven in de Quinn Group. Quinn was tot aan het ineenstorten van de financiële markten een van de meest succesvolle en rijke Ierse zakenmensen. Hij had een imperium opgebouwd met diverse activiteiten. De meest bekende is Quinn Insurance:een verzekeringsbedrijf wat ziektekosten en andere typen verzekeringen aanbiedt, Op 30 maart 2010 benoemde de rechtbank op verzoek van de Ierse tegenhanger van de AFM en/of DNB een curator of bewindvoerder benoemd. Quinn Insurance voldeed niet aan de vermogens-eisen die aan een verzekeringsbedrijf gesteld worden en werd daarom onder bewind geplaatst. Sindsdien heeft Quinn Insurance enkele activiteiten afgestoten en er is een herstructurering van de organisatie doorgevoerd; maar het bedrijf blijft gewoon doordraaien en nieuwe verzekeringen aanbieden. Het is nog niet duidelijk of de bewindvoerders uit zijn op het verkopen van Quinn Insurance of dat het zelfstandig blijft bestaan.[19]

Sean Quinn en de bedrijven onder de paraplu van Quinn Group hadden in totaal heeft de familie zo'n € 2,8 miljard aan schulden bij Anglo Irish en de bedrijven nog eens € 1,2 miljard extra die (deels) gegarandeerd zijn door Quinn Insurance. Deze garantie bracht de toezichthouder ertoe om Quinn Insurance onder toezicht te stellen omdat ze in acute financiële problemen zou komen als Anglo Quin Insurance zou aanspreken op deze garantie.[20]

Van deze laatste schuld moet € 780 miljoen nog dit jaar geherfinancierd worden.[21] Gezien de enorme schuldenlast overweegt Anglo nu om Quinn Group een financiële injectie te geven van € 700 miljoen. Van dit geld zou € 150 miljoen naar de verzekeringstak gaan om de balans in orde te krijgen en zo'n 550 miljoen zou naar de obligatiehouders gaan.[22] Anglo zou hierdoor meerderheidsaandeelhouder in Quinn Group worden.

Leningen aan EPMG[bewerken]

Vlak voor het ineenstorten van Anglo, namelijk op 13 januari 2009, vroeg (oppositie)politicus George Lee de aandacht voor het potentiële risico dat de Ierse belastingbetaler zou lopen door problemen bij de Education Media and Publishing Group. EPMG is het moederbedrijf van Amerikaanse uitgever Houghton Mifflin Harcourt. Dit laatste bedrijf is ernstig in de problemen gekomen en Anglo had grote leningen verstrekt waar te weinig zekerheden tegenover stonden. Volgens Lee zou de belastingbetaler opdraaien voor het verlies.[23]

Mainland Ventures[bewerken]

In november 2009 spanden 21 Ierse investeerders een rechtszaak aan tegen Anglo en haar dochterbedrijf Mainland Ventures Coorperation', een bedrijf geregistreerd in Delaware. De investeerders willen € 23 miljoen claimen vanwege roekeloos en zelfs frauduleus beleid inzake investeringen in een hotel. De uitkomst van deze zaak is nog onbeslist[24]

Leningen aan directie Smart Telecom[bewerken]

Op 15 april 2010 publiceerde de Ierse krant Irish Independent dat Brian Murtagh, de oprichter van Kingspan en voormalige bestuursvoorzitter van telecom-bedrijf Smart Telecom een rechtszaak had verloren om € 1,2 miljoen te mogen behouden als kosten van levensonderhoud in een zaak waar schuldeisers proberen €28 miljoen van hem te innen. Murtagh zou ooit bezittingen hebben gehad ter waarde van €271 miljoen en daarmee tot de groep van rijkste mensen in Ierland hebben gehoord, maar hij heeft nu €353 miljoen verplichtingen/schulden, waarvan een substantieel deel verschuldigd aan Anglo. Omdat Mutyagh niet werd toegestaan om 1,2 miljoen te mogen houden voor levensonderhoud zou hij moeten rondkomen van een pensioenuitkering van € 11 duizend[25] Deze zaak tegen de voormalige CEO van Smart volgde op een eerdere actie van Anglo waarbij ze van de voormalige CFO van Smart, Oisin Fanning, aanspraken op een lening van €8,6 miljoen.[26] Volgens Fanning was hij onder druk gezet om €8,6 te lenen om aandelen in Smart Telecom te kopen, maar dat Anglo Irish Bank daarbij expliciet had aangegeven dat ze nooit de persoonlijke garantstelling zouden aanspreken. Hij was in de overtuiging dat hij deze lening niet hoefde terug te betalen.

Murtagh is voor 40% eigenaar van Howard Holdings, een vastgoed projectontwikkelaar uit Cork. Het bedrijf zou ongeveer 500 miljoen aan schulden hebben bij Anglo maar Murtagh heeft verklaard dat hij zich in het geheel niet verantwoordelijk voelt voor deze schulden.[27][28]

Tijdlijn Anglo Irish Bank[bewerken]

Hieronder een verkorte tijdlijn met de hoogte- en dieptepunten in het bestaan van Anglo:

  • 1964 – Anglo Irish Bank opgericht Dublin.
  • 1971 – Aandelen in Anglo Irish genoteerd op de effectenbeurs
  • 1988 – Anglo Irish koopt Irish Bank of Commerce.
  • 1995 – Anglo Irish koopt Royal Trust Bank (Oostenrijk) van de Royal Bank of Canada en hernoemt het Anglo Irish Bank (Austria). Anglo Irish neemt ook een leningen-portefeuille over van Allied Dunbar.
  • 1996 – Anglo Irish koopt Ansbacher Bankers, dat in 1950 was opgericht in Dublin
  • 1998 – Anglo Irish koopt Oostenrijkse vestigingen van Le Crédit Lyonnais en voegt deze samen met haar bestaande Oostenrijkse activiteiten.
  • 1999 – Anglo Irish koopt het Ierse Smurfit Paribas Bank, een joint venture waarbij Banque Paribas had geholpen met de oprichting in 1983.
  • 1999 – Anglo Irish koopt een leningen portefeuille over van Bayerische Hypo- und Vereinsbank.
  • 2001 – Anglo Irish koopt Banque Marcuard Cook & Cie. in Genève, Zwitserland, en wijzigt de naam in Anglo Irish Bank (Suisse).
  • 2005 – Chief Executive Seán FitzPatrick treedt af als CEO om voorzitter te worden. David Drumm vervangt hem als CEO
  • 2007 – In januari werd bekendgemaakt dat Seán Quinn een aandeel van 5% had genomen in Anglo Irish voor een bedrag van $750 miljoen.
  • 2007 – In januari 2007 consultant Oliver Wyman noemde Anglo Irish Bank de beste bank in de wereld in een research onderzoek wat gepubliceerd werd ten tijde van het World Economic Forum in Davos, Zwitserland[29][30][31]
  • 2008 CEO David Drumm koopt een kapitaal pand in Cape Cod voor $ 3 miljoen en na zijn ontslag als CEO verhuist hij er met de familie naartoe. Drumm laat het huis als homestead registreren zodat het niet snel door schuldeisers in beslag worden genomen. Ook plaatst hij een hoge schatting rond het huis tegen pottenkijkes[32]
  • 2008 – In juli 2008 zet Quinn bepaalde investeringen in de bank om naar gewone aandelen waardoor het belang van hem en zijn familie in de bank toeneemt tot 15%.
  • 2008 – In december, zowel FitzPatrick,en David Drumm, nemen ontslag, onder andere naar aanleiding van de ongedekte leningen die ze aan henzelf verstrekt hadden.
  • 2009 – Merrill Lynch verklaarde, na het innen van haar consultancy-factuur van $11 miljoen, dat de financiële gezondheid van de bank gezond was ( "financially sound"). Deze verklaring kwam 11 dagen voordat de Ierse regering de bank moest nationaliseren omdat Anglo op omvallen stond.[33]
  • 2009 – De Ierse regering nationaliseert Anglo Irish Bank waarbij Irish Stock Exchange en de London Stock Exchange de notering beëindigen. Op 19 januari neemt het dagelijks bestuur/de directie samen ontslag zodat de overheid een nieuw management-team kan benoemen.
  • 2010 – Alan Dukes aangesteld als voorzitter
  • 18 maart 2010 – Voormalige voorzitter en CEO Sean FitzPatrick gearresteerd voor fraude
  • 31 maart 2010 – Met €12,7 miljard rapporteert Anglo het grootste financiële verlies ooit in het Ierse bedrijfsleven.[34]
  • 2 juni 2010 - Ierse minister van Financiën, Brian Lenihan, kondigt een extra kapitaalinjectie van €2 miljard aan.[35]
  • 9 september 2010 – Ierse regering verklaart dat ze Anglo zal opsplitsen in een good bank en een bad bank. Deze beslissing volgt op overleg met en toestemming van Europese toezichthouder[36]
  • 29 september 2010 – Overleg in het Ierse parlement met de minister van Financiën brengt aan het licht dat de uiteindelijke schade voor de staat kan oplopen tot 35 miljard Euro[37]
  • 1 oktober 2010 – Minister van Financiën verklaart dat alles gedaan zal worden om de volledige schuld van € 2,8 miljard te innen van de familie Quinn[38]
  • 4 oktober 2010 – Familie van Seán Quinn verklaart dat ze (nog steeds) de intentie hebben om de volledige schuld van € 2,8 miljard terug te betalen aan Anglo.[39]
Bronnen
  1. RTE Nieuws site: Anglo Irish to be split in two banks, 9 september 2010
  2. a b Anglo Website About Us, bezocht 8 september 2010
  3. Website Ministerie van Financiën: Verklaring Minister
  4. Website Independent.ie: Low Tax Policies created the tiger, 24-10-2004, bezocht: 8-9-2010
  5. Benjamin Powell (2003). Markets Created a Pot of Gold in Ireland. Cato Institute. bezocht 4 september 2010
  6. a b Sean Dorgan "How Ireland Became the Celtic Tiger" The Heritage Foundation: June 23, 2006. Retrieved November 6, 2006.
  7. Tanaiste opens Google's doors in Dublin
  8. Bell Labs gaat groot R&D centrum openen in Ierland
  9. Abbot: new facility in Langford
  10. Tanaiste welcomes Ireland's R&D investment action plan
  11. Independent.ie over vastgoed crisis
  12. Iris Times vastgoed prijzen kunnen wel 80% zakken. 1 januari 2009
  13. House for sale for a pound in Ireland, visited 9 september 2010
  14. CNBC Ireland creates NAMA to cleanse bank depts
  15. NAMA officiële website, bezocht 9 september 2010
  16. Garda searches Anglo offices
  17. RTE website over leningen aan FitzPatrick
  18. Website Independent Waarom de leningen aan de directie niet zichtbaar waren
  19. Publicatie Financial regulator over benoeming bewindvoerder bij Quinn Insurance
  20. Industry captain’s ill-fated voyage on the sinking ship
  21. De ondergang van de almachtige Quinn
  22. RTE nieuwssite: Anglo plan om €700m in Quinn te steken
  23. Website IrishDev Problemen bij EPMG
  24. Mary Carolan. "Investors sue Anglo for $23m", The Irish Times, 2 November 2009. Geraadpleegd op 2 November 2009.
  25. Vooruitzicht dat vml tycoon moet gaan leven van €11 000 staatspensioen per jaar'
  26. Huis Fanning mag in beslag worden genomen.
  27. Brendan Murtagh: raakt door zijn geld heen
  28. €353m debtor Murtagh: 'Ik voel me in het geheel niet verantwoordelijk voor deze leningen'
  29. Website The Post.ie
  30. Blog van Kathleen Barrington
  31. Website Olliver Wyman met zijn research document in PDF
  32. Artikel over villa David Drumm in Cape Cod, USA in de Evening Herald van 5 oktober 2010
  33. Wensite Independent.ie Kapotte bank kreeg all clear in rapport
  34. Anglo Irish Bank rapporteert grootste verlies ooit in Ierland- Reuters.com bezocht 2010-07-07
  35. €2bn cash injection for Anglo Irish
  36. Officiële verklaring Ministerie van Financiën over Anglo Irish bank split-up van 8 september 2010
  37. Irish Examiner Anglo bailout ‘may exceed’ €35 billion, bezocht 5 oktober 2010
  38. Irish Independent Lenihan to insist that Quinn pays back 2,5 billion, bezocht 5 oktober 2010
  39. RTE Business News Quinn committed to repay € 2,8 bln van 4-10-2010, bezocht 5-10-2010