Anna van Groot-Brittannië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Anna

1665-1714
Koningin van Engeland en Koningin van Schotland
Periode 1702-1707 Voorganger Willem III Opvolger ---
Koningin van Groot-Brittannië
Periode 1707-1714 Voorganger --- Opvolger George I
Vader Jacobus II Moeder Anna Hyde

Anna Stuart (Londen, 6 februari 1665 – aldaar, 1 augustus 1714), bekend als Queen Anne, was van 1702 tot 1707 koningin van Engeland en Schotland en daarna tot 1714 van Groot-Brittannië. Zij was de dochter van Jacobus II en zijn eerste vrouw, Anna Hyde.

Inhoud 1 Jeugd 2 Regering van haar vader 3 Regering van Willem en Maria 4 Anna's regering 5 Kinderen

[bewerk] Jeugd

Anna werd geboren in het St. James's Palace te Londen, als de tweede dochter van Jacobus, Hertog van York, de toekomstige Jacobus II van Engeland, en diens tweede vrouw Lady Anne Hyde. Haar oom aan vaderskant was koning Karel II van Engeland en haar oudere zuster was de toekomstige koningin Mary II. Anna en Maria waren de enige twee kinderen van de hertog en hertogin van York die hun jeugd hadden overleefd. Anna leed als kind aan een oog infectie, en voor een medische behandeling ging ze naar Frankrijk. Daar leefde ze bij haar grootmoeder, Henriëtta Maria van Frankrijk. En na de dood van Henriëtta Maria bij haar tante Henriëtte Anne van Engeland, de hertogin van Orléans. Anna keerde terug naar Engeland in 1670. Rond 1673 maakte Anna kennis met Sarah Churchill, Sarah werd haar beste vriendin en ze waren zeer close, ook kreeg Sarah veel invloed bij Anna. Sarah trouwde later met John Churchill (de toekomstige hertog van Marlborough), John werd Anna’s meest belangrijke generaal.

In 1673 werd bekend dat Anna’s vader zich had bekeerd tot de Rooms-katholieke Kerk. Op instructies van Karel II werden Anna en Maria opgegroeid als protestanten. Op 28 juli 1683 trouwde Anna met de protestantse Deens prins George. George was een broer van de Deens koning Christiaan V. Sarah Churchill werd Anna’s eerste hofdame.

[bewerk] Regering van haar vader

Toen koning Karel II stierf in 1685 (hij bekeerde zich op zijn sterfbed tot de rooms-katholieke kerk), werd Anna’s vader koning als Jacobus II. Maar Jacobus werd niet goed ontvangen door het Engelse volk. Deze ontevredenheid werd alleen nog maar erger toen koningin Maria, Jacobus’ tweede vrouw, een zoon baarde (Jacobus Frans Eduard) op 10 juni 1688, de katholieke monarchie leek herboren. Anna was niet aanwezig bij de geboorte, ze vertrok naar Bath (Engeland), doordat Anna vertrok werd er gezegd dat de zoon van Jacobus onecht was; maar eigenlijk had koning Jacobus zijn dochter weg gestuurd, hij probeerde alle protestanten buiten de politieke zaken te houden. "Ik zal op dit moment nooit tevreden kunnen zijn," schreef Anna aan Maria. De ontevredenheid over Jacobus’s regering groeide bij de dag.

In 1688 koos zij, onder invloed van haar vriendin Sarah Churchill, Hertogin van Marlborough en haar echtgenoot John Churchill, de zijde van haar zwager Willem III en haar zus Mary II tegen haar vader. Prinses Anna’s zuster en schoonbroer, Willem en Maria, vielen vervolgens Engeland binnen om haar onpopulaire vader te onttronen, dit is beter bekend als de Glorious Revolution.

[bewerk] Regering van Willem en Maria

Kort naar hun bestijging van de troon, beloonden Willem en Maria, Churchill door hem tot hertog van Marlborough te creëren. In 1692 werd Lord Marlborough verdacht de jacobieten te steunen en werd hij door koningin Maria II ontslagen. Dit ontslag taste de relatie met haar zuster Maria aan. En zagen ze elkaar nog maar erg weinig.

Toen Maria II stierf aan de pokken in 1694, regeerde Willem III alleen verder. Hij probeerde zijn eigen populariteit te laten groeien (zijn populariteit was altijd veel lager geweest dan die van zijn vrouw), hij herstelde de relatie met prinses Anna. Anna mocht terugkeren naar St. James’s Palace. Op deze manier kon Willem haar ook als regentes benoemen als hij voor een oorlog het land moest verlaten.

In die periode, leden prins George en prinses Anna aan veel tegenspoed. Rond 1700 was de toekomstige koningin al achttien keer zwanger geweest; dertien daarvan liepen uit op miskramen of dood geboren kinderen. Van de vijf overgebleven kinderen stierven er vier voor hun tweede verjaardag. Haar enige zoon die zijn jonge jaren overleefde was prins Willem, hertog van Gloucester. Alleen stierf ook hij op jonge leeftijd. Hij stierf op 29 juli 1700 op elfjarige leeftijd; zijn dood had een opvolgingscrisis tot gevolg. Willem en Maria hadden geen kinderen, dus daarom was prinses Anna de troonopvolger, zij was de enige die dankzij de Bill of Rights de troon kon bestijgen. Als de opvolging via Anna niet kon dan zou de afgezette koning Jacobus of zijn zoon Jacobus Frans Eduard Stuart (the “Old Pretender”) recht hebben op de troon.

Dus om te voorkomen dat de Rooms-katholieke koning terug zou keren of misschien zijn zoon, creëerde het parlement de Act of Settlement in 1701, waarin stond dat wanneer prinses Anna of koning Willem III geen kinderen meer konden krijgen, dan zou de kroon overgaan op Sophia, keurvorstin van Hanover, en haar nakomelingen. Sophia was een dochter van prinses Elizabeth Stuart, en Elizabeth was een dochter van de Engelse koning Jacobus I van Engeland.

Anna’s schoonbroer, Willem III, stierf op 8 maart 1702. Anna besteeg de troon en werd gekroond op 23 april.

[bewerk] Anna's regering

Nadat Anna de troon had bestegen werd ze met tegenzin betrokken bij de Spaanse Successieoorlog. Deze oorlog, waarin Engeland de aartshertog Karel steunde om de Spaanse troon te bestijgen, zou duren tot aan Anna’s laatste regeringsjaar, en zou haar buitenlandse en binnenlandse politiek sterk beïnvloeden.

Kort na haar troonsbestijging wees Anna haar man aan als Lord High Admiral ze gaf hem controle over de Koninklijke Marine. Anna gaf de controle over het leger aan de Lord van Marlborough, ze wees hem aan als Kapitein-generaal. Marlborough ontving ook allerlei eerbetuigingen van de koningin, hij werd tot ridder in de Orde van de Kousenband gecreëerd, en hij werd ook verheven tot een hertog. De hertogin van Marlborough werd aangewezen als Mistress of the Robes, de hoogste positie dat een dame kon krijgen.

Anna’s man, Prins George van Denemarken, stierf op 28 oktober 1708. Zijn leiderschap over de Marine was onpopulair geweest bij de leiders van de Whigs, toen hij op zijn sterfbed lag probeerden sommige Whigs leiders een motie in te dienen om hem te verwijderen van zijn positie als Lord High Admiral.

Onder haar regering voltrok zich de vereniging van Engeland en Schotland (Groot-Brittannië). In de strijd tussen de politieke partijen de Whigs (liberalen) en de Tories (conservatieven) volgde zij aanvankelijk de Whig-politiek van haar vader, hoewel zij zelf sympathiseerde met de Tories. John en Sara Churchill, die aan de kant van de Whigs stonden, beheersten door haar gunst het politieke leven in hoge mate en kregen grote invloed op de koningin. In 1711 ontstond er echter onenigheid, enerzijds over de gevolgde politiek, anderzijds over het toenemend overheersende gedrag van de Churchills, en vielen zij in ongenade. Anna koos toen de kant van de Tories.

Aangezien Anna voor een groot deel in beslag werd genomen door haar zwakke gezondheid viel de feitelijke regering steeds meer in handen van de ministers. Zij werden weliswaar door Anna benoemd, maar legden voortaan vooral verantwoording af aan het Lagerhuis. Hoewel de betiteling minister-president (Prime Minister) nog niet bestond, leidden ministers als Robert Harley (1660-1724) en Henry St. John in feite het bestuur. Anna was de laatste Britse vorst die weigerde een wet te ondertekenen. Dat gebeurde in 1708. In het ongeschreven Britse staatsrecht heet het koninklijk vetorecht sindsdien "zo dood als koningin Anna".

Anna was de laatste vorst uit het huis Stuart. Zij stierf in 1714 en werd begraven in Westminster Abbey. Volgens een wet uit 1701 zou zij worden opgevolgd door Sophia van de Palts, dochter van Elizabeth Stuart en kleindochter van Jacobus I. Sofia overleed enkele weken voor Anna, waarop haar zoon George I de opvolger werd.

[bewerk] Kinderen

Koningin Anna werd in totaal achttien keer zwanger, waarvan er dertien uitliepen op een miskraam of doodgeboren kinderen. Vijf keer werd er een kind geboren, vier daarvan overleden voor hun tweede verjaardag.

• Maria (2 juni 1685 - 8 februari 1687)
• Anne Sophia (12 mei 1686 - 2 februari 1687)
• Willem (24 juli 1689 - 29 juli 1700), werd door koning Willem III tot hertog van Gloucester benoemd
• Maria (14 oktober 1690) overleed op dezelfde dag
• George (17 april 1692) overleed op dezelfde dag
• Karel (15 september 1698) overleed op dezelfde dag

Een stijl in de meubel- en bouwkunst, Queen Anne, werd naar haar vernoemd.