Annie M.G. Schmidt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Graf van Annie M.G. Schmidt

Anna Maria Geertruida Schmidt[1] (Kapelle, 20 mei 1911 – Amsterdam, 21 mei 1995) was een Nederlands dichter en schrijver van verzen, liedjes, boeken, toneelstukken, musicals en radio- en televisiedrama.

Ze werd beroemd in Nederland met kinderboeken als Jip en Janneke, Pluk van de Petteflet, Abeltje en kinderversjes als Dikkertje Dap en Het Beertje Pippeloentje. Generaties Nederlanders zijn met haar poëzie en verhalen opgegroeid, waardoor haar werk tot het collectieve geheugen van naoorlogs Nederland is gaan behoren.

Inhoud

[bewerken] Levensloop

Annie Schmidt was de dochter van een predikant in Kapelle. Ze werkte aanvankelijk als bibliothecaris in Amsterdam en Vlissingen. Na de Tweede Wereldoorlog werkte ze vanaf 1946 als documentaliste en later, tot 1958, als redactrice bij de Amsterdamse krant Het Parool.

Annie Schmidt trouwde in 1950 met de chemicus Dick van Duyn. Met hem kreeg ze een zoon Flip, die in haar latere werk regelmatig zou meespelen. Met Dick woonde ze vanaf 1963 beurtelings aan de Côte d'Azur en in Berkel en Rodenrijs. Voor haar bleef Amsterdam de plek waar ze het liefste was. Na Dicks zelfgekozen levenseinde in 1976 ging ze in 1982 wonen aan de Vossiusstraat in Amsterdam.

In 1991 stopte ze met schrijven na haar laatste, slecht ontvangen, toneelstuk We hebben samen een paard. Ze was inmiddels vrijwel blind. Na een val in januari 1994 en als gevolg daarvan een heupoperatie en revalidatie, besloot ze een aantal zaken rondom haar levenseinde zelf in de hand te nemen. Ze maakte afspraken met haar huisarts die op de hoogte was van haar ideeën over euthanasie. Annie verzocht Harry Bannink de begrafenismuziek te schrijven: "Harry moet een mooie medley maken, met liedjes van hem en mij zoals In een rijtuigie en Op een mooie pinksterdag en dat moet dan in iets klassieks overgaan. Toen ik alles had besproken dacht ik: ik had eigenlijk nu wel een feestje verdiend waar ik wel bij was." In de vroege ochtend na haar 84ste verjaardag liet ze euthanasie plegen. Ze is begraven op de Amsterdamse begraafplaats Zorgvlied.

[bewerken] Werk

In haar periode bij Het Parool werd ze lid van de cabaretgroep De Inktvis, waaraan ook andere Parool-coryfeeën meededen. Annie Schmidt - de tussenletters M.G. waren nodig ter onderscheiding van een andere schrijfster A. Schmidt - schreef in de beginjaren cabaretteksten en -liedjes voor o.a. Wim Kan, Wim Sonneveld en Conny Stuart.

Bekendheid als schrijfster kreeg ze met de hoorspelserie In Holland staat een huis over de Familie Doorsnee. Daarvan werden 91 afleveringen gemaakt in de periode 1952 - 1958. Een bekend liedje hieruit is Ali Cyaankali met muziek van Cor Lemaire, die ook voor de televisieserie Pension Hommeles de muziek schreef. Annie was voor die tijd zonder meer een vrije geest, die door de toenmalige volksgeest in Nederland niet altijd begrepen werd. Door de kwaliteit van haar werk had ze daarvan niet veel last. Zo schrok ze er niet voor terug om (voor die tijd) pittige taal te gebruiken. In een hoorspel liet ze iemand zeggen "dat hij die ander een schop onder zijn achterwerk zou geven". De volgende dag regende het opzeggingen en verontwaardigde reacties bij de VARA die het hoorspel had uitgezonden. Annie werd te verstaan gegeven dat dit echt niet kon. Door de blijmoedigheid van haar werk bleef ze echter een publiekslieveling.

In 1965 schreef ze de tekst van de eerste oorspronkelijk Nederlandstalige musical Heerlijk duurt het langst, die 534 voorstellingen zou beleven. Harry Bannink componeerde de muziek. In 1968 volgde de inmiddels legendarische televisieserie Ja zuster, nee zuster, weer in nauwe samenwerking met Bannink. Veel meer musicals zouden volgen, waaronder En nu naar bed (1971), Wat een planeet (1973), Foxtrot (1977) en Madam (1981). Tussendoor vestigde Er valt een traan op de tompoes (1980) haar naam als toneelschrijver. Ook de 12-delige televisieserie Pleisterkade 17 had tussen 1975 en 1977 veel succes. Ze was goed bevriend met Fiep Westendorp, die ook al haar Jip en Jannekeboekjes illustreerde.

[bewerken] Biografieën

Al tijdens haar leven verschenen boeken over haar en maakten biografen plannen voor biografieën. Annie Schmidt hield die aandacht zoveel mogelijk af. Biograaf Hans Vogel kreeg te horen dat hij maar moest wachten tot ze dood was. Niet lang na Schmidt overleed Vogel zelf, waarna zijn boek werd voltooid door Hans van den Bergh. Het kreeg de titel Wacht maar tot ik dood ben en belicht vooral het theaterwerk van Annie M.G. Schmidt.

Joke Linders, die het boek Doe nooit wat je moeder zegt schreef (over de jeugdliteratuur van Schmidt), kreeg geen medewerking van de erven Schmidt.

In 2002 verscheen Anna, een biografie door Annejet van der Zijl. Van der Zijl kreeg volledige medewerking van de erfgenamen Schmidt en haar boek wordt voorlopig dan ook beschouwd als de definitieve biografie.

[bewerken] Bekende boeken/series (selectie)

Beeld van Dikkertje Dap in haar geboorteplaats Kapelle

In 2004 verscheen een nieuw-ontdekt verhaal met illustraties van Fiep Westendorp: Pluk redt de dieren.

Zie ook Bibliografie

[bewerken] Bekende liedjes en gedichten

Ali Cyaankali - Het fluitketeltje - De poedelman - De leeuw is los! - Mr. Van Zoeten - Dikkertje Dap - De brievenbus wou niet meer - Dit is de spin Sebastiaan - De lapjeskat - Zeven Motten - Wat is dat, mevrouw van Gelder? (Houdt u beren in de kelder?) - Ik ben lekker stout - Isabella Caramella - De graaf van Weet-ik-veel - De koningin van Lombardije - Het beertje Pippeloentje - Bello - Hendrik Haan - M'n opa (in heel Europa was er niemand zoals hij) - De kat van ome Willem - In een rijtuigie - Ja zuster, nee zuster - Wilt u een stekkie?

Veel liedjes zijn op muziek gezet door Harry Bannink, Cor Lemaire en anderen. Een aantal van haar gedichten zijn door de groep VOF De Kunst tot liedjes bewerkt. Alle 347 kinderversjes werden verzameld in het boek "Ziezo" (1987) (uitgegeven door Querido).

[bewerken] Theater

[bewerken] Prijzen

[bewerken] Postuum

Naar Annie M.G. Schmidt is de Annie M.G. Schmidt-prijs genoemd, een onderscheiding voor het beste cabaretlied.

[bewerken] Trivia

In 2005 behaalde Annie M.G. Schmidt de 13e plaats in de verkiezing van het KRO-televisieprogramma De grootste Nederlander.

[bewerken] Voetnoten

  1. ↑ "Wacht maar tot ik dood ben" Hans Vogel ISBN 90-5860-014-9; http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=schm001 Digitale bibliotheek

[bewerken] Externe links

 
Persoonlijke instellingen
Boek maken