Anno Mundi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Anno Mundi (afkorting van het Latijnse ab creatione mundi; "in het jaar van de wereld" of "sinds de schepping van de wereld"), afgekort AM of A.M., is het begin van de jaartelling die telt vanaf het moment van de Bijbelse schepping van de wereld.

Gebruik[bewerken]

Het systeem is met name in gebruik bij de Joodse kalender, maar werd in de westerse wereld nooit een succes door het succes van de boeken van Beda, die de Anno Domini gebruikte, die uiteindelijk werd gebruikt voor de christelijke jaartelling. De oosterse wereld nam haar mede op aandrang van chronografen als Annianus van Alexandrië uiteindelijk wel aan, waarbij uiteindelijk het Etos Kosmou het meest invloedrijk was. Dit Vroeg-Byzantijnse tijdrekeningsysteem kwam vanaf de 10e eeuw in gebruik in de Byzantijnse wereld en bleef in Rusland tot 1700 in gebruik. Traditionele kerken binnen de Oosters-orthodoxe Kerk gebruiken haar ook nu nog in de orthodoxe liturgische kalender naast Anno Domini voor orthodoxe hoekstenen, kerkelijke jaren en officiële documenten.

Joodse berekening[bewerken]

De jaren van de Joodse kalender worden geteld vanaf het scheppingsjaar. Dit systeem werd kort voor 165 na Chr. (3925 AM) ingesteld en is gebaseerd op de kroniek Seder Olam Rabba, die werd geschreven door rabbi Jose ben Halafta rond 160 na Chr[1]. Volgens zijn berekening werden de eerste mensen geschapen in het jaar 3761 v.Chr.[2]. Zo valt het lopende joodse jaar 2007-2008 vanaf Rosj Hasjana (Joods nieuwjaar) op 5768 AM op de Joodse kalender.

Andere berekeningen[bewerken]

AM werd ook gebruikt door vroege christelijke chronografen. De vroeg-middeleeuwse historicus Beda stelde de datum van de schepping vast op 18 maart 3952 v.Chr. De Chronicon van Eusebius en Chronicon van Hiëronymus stelden het jaar vast op 5199 v.Chr.[3] Oudere versies van de Romeinse martyrologie voor Kerstmis, alsook de Ierse Annalen van de Vier Meesters maakten gebruik van deze datering.[4][5]

De Byzantijnse kalender gebruikte het Etos Kosmou, een vergelijkbaar concept dat de datum van de schepping berekende op 1 september van 5509 v.Chr. De Anglicaanse bisschop James Ussher stelde in 1654 op basis van de juliaanse kalender de datum van de schepping vast op 23 oktober 4004 v.Chr., hetgeen in de gregoriaanse kalender zou neerkomen op 21 september 4004 v.Chr.

Gerelateerd hieraan zijn de Anno Lucis van de Vrijmetselaarskalender, die als basis 4000 jaar aan de geboorte van Christus toevoegt[6] en de juliaanse dagnummering, die de dagen telt die zijn verlopen sinds 12 uur 's middags Greenwich Mean Time (UT of TT) op maandag 1 januari 4713 v.Chr.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. p.107, Kantor
  2. Genesis 2:7
  3. Andrew Galloway, The Penn Commentary on Piers Plowman p. 69
  4. J.A. Howlett, Biblical Chronology (Catholic Encyclopedia, 1913) - op de Engelstalige wikisource
  5. Part 25 of Annals of the Four Masters, Corpus of Electronic Texts
  6. What is the Masonic Calendar? (Library and Museum Charitable Trust of the United Grand Lodge of England )