Anti-Fascistische Aktie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Logo van de Anti-Fascistische Aktie (AFA). Een rode vlag staand voor het socialisme, een zwarte voor het anarchisme.

De Anti Fascistische Aktie (AFA) is een Nederlands en Vlaams netwerk van lokale extreemlinkse groepen en personen. De AFA werd in 1992 vanuit de kraakbeweging opgericht, volgens de AFA naar aanleiding van de groei die georganiseerd extreemrechts doormaakte. Sindsdien heeft AFA zich, naar eigen woorden, ten doel gesteld "racistische en fascistische partijen, groeperingen en tendensen te bestrijden en racistisch en verrechtsend overheidsbeleid aan de kaak te stellen". De AFA wordt gemonitord door de AIVD. Deze beschouwt de AFA als extreem links, gewelddadig en een potentieel gevaar voor de democratische rechtsorde.[1]

De AFA zegt te strijden tegen iedere vorm van onderdrukking, haat, op grond van her- en afkomst, sekse, geloofsovertuiging en seksuele geaardheid en te streven naar "een samenleving waarin gelijkwaardigheid en vrijheid centraal staan en sociaal-economische verschillen worden geminimaliseerd". Om deze reden vallen ook doorgaans niet als extreemrechts bestempelde organisaties binnen het "aandachtsgebied" van de AFA.

Activisme[bewerken]

De AFA gebruikt verschillende actiemiddelen tegen wat zij als extreemrechtse personen en organisaties beschouwt. Bij een aankondiging van een demonstratie van een extreemrechtse groep kondigt de AFA bijvoorbeeld een tegendemonstratie aan. De bedoeling is het voorkomen of verstoren van de manifestatie van rechts.

Hierbij wordt de confrontatie niet geschuwd en het komt bij tegendemonstraties soms tot geweld tussen beide groepen. Ook vindt regelmatig bedreiging, intimidatie, vandalisme en openlijke geweldpleging plaats.

Zo werd op 27 mei 2006 een groep van 20 AFA demonstranten gearresteerd die een demonstratie van evenzoveel rechts aanhangers verstoorden. Een van de AFA-activisten bleek daarbij in het bezit van een honkbalknuppel, twee andere hadden traangas bij zich.

AFA beweert te streven naar geweldloos protest en stelt niet geassocieerd te willen worden met geweld, "het middel dat onze tegenstanders zo graag hanteren". Volgens de AIVD is de AFA echter meestal de agressor bij geweld jegens rechts-extremisten.[1]

Sinds 2008 veroorzaakt de AFA regelmatig rellen en opstootjes door anderen, van moslimorganisaties tot voetbalhooligans, op te ruien en te gebruiken voor haar eigen acties.[2]

De AFA opereert regelmatig onder andere namen. Van Laat Ze Niet Lopen (LZNL), waarmee het de activiteiten tegen de NVU voert[2], tot verschillende 'antidiscriminatiebureaus', waarmee zij activiteiten en demonstraties van - in de ogen van de AFA 'rechtse' - groeperingen probeert te verbieden.[3]

Daarnaast doet de AFA onderzoek, vaak samen met andere organisaties zoals KAFKA en FOK. Hierbij wordt gedocumenteerd hoe actief extreemrechts is. Er wordt actief gezocht naar promotiemateriaal, zoals stickers en posters van rechtse organisaties om deze te verwijderen. Ook worden er informatieflyers en stickers van AFA zelf verspreid.

In verkiezingstijd geeft AFA voorlichting en verspreidt ze folders en kranten waarin tot waakzaamheid wordt opgeroepen, en om vooral geen extreemrechts te stemmen.

Organisatie[bewerken]

De AFA is eerder een naam waaronder acties kunnen plaatsvinden dan een vaste organisatie. Ze heeft geen leden of bestuur maar wel een secretariaat en uitgangspunten. Het staat activisten dan ook vrij om onder AFA-vlag mee te demonstreren of acties te ondernemen. In diverse steden waren lange tijd vaste groepen actief: Amersfoort, Arnhem, Den Haag, Nijmegen en Utrecht, maar alleen die in Den Haag heeft anno 2013 nog een website. In Amsterdam is een autonome groep: Autonome antifa Amsterdam. Tevens is er sinds mei 2010 in friesland een actieve groep onder de naam AFA Fryslan, die ageert tegen de PVV in Friesland en betrokken is bij het 'No border' netwerk.

De organisatie AFA gaf tussen 1993 en 2013 het blad Alert! uit, dat werd opgericht door student-journalistiek Jeroen Bosch en GroenLinks-lid Paul Kraaijer. Kraaijer bleek later een AIVD-infiltrant te zijn.[4] Ook dichteres Joke Kaviaar publiceert in het blad, net als de in opspraak geraakte PvdA'er Peter Rehwinkel.

De AFA is betrokken bij de blogs "Laat ze niet lopen"[5] en "Wilders sluit ook jou uit".[6][7]

De financiering van de AFA komt ten dele uit het XminY Solidariteitsfonds. Ook Emmaus Utrecht geeft geld aan AFA, blijkt uit het jaarverslag van Emmaus over 2010.

Samenwerking Vlaamse organisaties[bewerken]

AFA werkt nauw samen met het Vlaamse Anti-Fascistisch Front en Blokwatch.

Historische oorsprong van de AFA[bewerken]

Tot de originele Anti Fascistische Aktie werd op 26 mei 1932 opgeroepen in de partijkrant 'Der Roten Fahne' van de toenmalige Communistische Partij van Duitsland (KPD) onder Ernst Thälmann. Vervolgens werd op 10 juli 1932 het eenheidscongres gehouden in de Berliner Philharmonie.

Doelstelling was het formeren van een breed actiefront onder de werkende klasse tegen het opkomend fascisme in Duitsland. Vaak ging men de bedrijven in om de arbeiders bewust te maken van het dreigende gevaar van het fascisme, niet alleen in Duitsland, maar in de hele wereld. Ook kwam het dikwijls tot gewelddadige confrontaties met fascisten waarbij communisten, linkse sociaaldemocraten en anarchisten zich gezamenlijk verdedigden tegen SA knokploegen, of deze juist aanvielen.[8] De samenwerking tussen revolutionair links en anarchisten werd ook in het logo van de AFA verbeeld, met het rode en zwarte banier. Het originele embleem echter voert de rode banier voor de zwarte.

Een groot verschil tussen de hedendaagse AFA in Nederland en die van de jaren 30 onder leiding van de KPD, is de organisatie. AFA Nederland kent geen echte organisatiestructuur en dus ook geen bestuur. Dit in tegenstelling tot de AFA van de jaren 30 die een strakke organisatie had en een gedisciplineerd kader. Mede daardoor konden veel leden van de AFA onderduiken toen de KPD in 1933 door de regering van Hitler werd verboden en communisten en linkse sociaaldemocraten massaal werden opgepakt en gedeporteerd naar de eerste concentratiekampen. Ondanks zware verliezen konden communisten en linkse sociaaldemocraten die waren ondergedoken naar eigen zeggen het fundament leggen voor een deel van het linkse Duitse verzet tegen Hitler.

Nog een groot verschil tussen de originele Anti Fascistische Actie en de huidige in Nederland is dat het geen breed actiefront is. Het wordt voornamelijk beheerst door anarchisten. Vroeger maakten de linkse organisaties wel deel uit van de AFA, zoals in Duitsland nu nog het geval is. In Nederland echter maken bijvoorbeeld noch de AFVN/Bond van Antifascisten, noch de NCPN deel uit van de AFA. Wel zijn er bij de meeste grotere acties van de AFA ook communisten aanwezig. Tevens is de strategie van de AFA de laatste jaren een van verbreding. Hierdoor is de samenwerking met verschillende kleinere groepen communisten, anarchisten, socialisten en autonomen, de laatste tijd verbeterd.[9] Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat de AFA steeds meer een soortgelijk karakter krijgt als haar hedendaagse Duitse zusterorganisatie. Van samenwerking met linkse vakbonden is echter geen sprake.

AFA en de AIVD[bewerken]

In februari 2010 stuurde de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) een brief naar alle Nederlandse burgemeesters. In deze brief werd informatie verschaft over de werkwijze van AFA. Volgens de AIVD zoekt AFA juist de confrontatie op met in hun ogen 'rechtse' partijen en probeert ze dit soort bijeenkomsten te voorkomen door het lokale bestuur op "oneigenlijke wijze of onder valse voorwendselen" te benaderen. In de brief werd gesteld: "Wanneer AFA kennis heeft van een geplande demonstratie door rechts, worden gemeenten en bijvoorbeeld zaaleigenaren benaderd en gewaarschuwd voor materiële schade die het gevolg kan zijn van dergelijke demonstraties. Schade is in de regel echter juist het gevolg van AFA’s tegendemonstraties."[10]

In een "Open brief aan de AIVD" d.d. 8 februari 2010 protesteerde de AFA tegen deze beschuldigingen met de woorden dat de bewuste brief niet alleen bol stond van de feitelijke onjuistheden omtrent de werkwijze van de AFA, maar ook "een regelrechte inbreuk op ons recht van vrije meningsuiting en vereniging" betekende. De open brief voerde verder aan dat de AFA zich ten doel stelt "op geweldloze (doch weerbare) wijze, racistische en fascistische organisaties en ideeën zo veel als mogelijk te bestrijden".[11]

Een infiltrant van de AIVD zegt bijna 25 jaar in de harde kern van extreemlinks te hebben meegekeken. In bijna een kwart eeuw stelt de infiltrant zich te hebben opgewerkt tot "tweede man" van AFA. De AIVD-infiltrant heeft tevens een AFA-afdeling opgezet, deze zou gediend hebben als dekmantel voor infiltratieoperaties.[12][13] Volgens een verklaring van de AFA is het echter onmogelijk dat de infiltrant zich in een kwart eeuw heeft opgewerkt tot "tweede man", omdat AFA nog geen 20 jaar bestond toen de infiltrant met dit verhaal naar buiten kwam en omdat de AFA geen hiërarchische structuur zou hebben. Volgens AFA kan deze infiltrant dus nooit 'tweede man' zijn geweest. Daarnaast stelden ze dat de opgezette afdeling van de AIVD-infiltrant (AFA-Zwolle) slechts kortstondig bestond.[4]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b AIVD Jaarverslag 2008, pagina 35 e.v.
  2. a b AIVD Jaarverslag 2009, pagina 24
  3. AIVD Jaarverslag 2010, pagina 15
  4. a b http://indymedia.nl/nl/2011/06/76439.shtml
  5. [1]
  6. [2]
  7. [3] Site AFA Nederland, Links
  8. [4] Die Hauptaufgaben der SA bestanden nun nach Hitlers Willen in Aufmärschen und „zivilen“ gewalttätigen Übergriffen gegen politische Gegner. Dazu gehörten in erster Linie Mitglieder der KPD und der SPD, die in Straßen- und Saalschlachten mit dem kommunistischen Roten Frontkämpferbund und dem sozialdemokratisch geprägten republikanischen Reichsbanner Schwarz-Rot-Gold bekämpft wurden, aber auch Juden sowie christliche Gruppierungen wie die Kolpingjugend.
  9. [5] Onderzoeksgroep Radicale Stromingen. Opkomst en ondergang van de Nederlandse kraakbeweging (7-11-2010): "Naast de eerdere samensmelting van krakers met dierenactivisten en autonome anarchisten/antifascisten, zien we in de jaren ’90 en na de eeuwwisseling een steeds sterker organisatorisch verband ontstaan. Dit komt voornamelijk door de nesteling van groepen als de Antifa (nu “Anti Fascistische Aktie” of “AFA”), IS (Internationale Socialisten) en een betere samenwerking van de verschillende kleinere groepjes anarchisten, communisten, socialisten en uiteraard de autonomen."
  10. "AIVD informeert burgemeesters over AFA", website AIVD, februari 2010
  11. "Open brief aan de AIVD" website AntifascistischeActie, 8 februari 2010
  12. AIVD-mol volgde Vegan Streaker, Telegraaf.nl (3-6-2011)
  13. Ravage digitaal.org Paul Kraaijer 3 juni 2011