Anton Zijderveld
Anton Cornelis Zijderveld (Malang (Nederlands-Indië), 21 november 1937) is een Nederlands socioloog en emeritus hoogleraar. Hij was van 1988 tot 2009 een prominent lid en partij-ideoloog van het Christen-Democratisch Appèl (CDA).
[bewerken] Loopbaan
Zijderveld volgde het gymnasium. Hij studeerde theologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht en vervolgens sociologie in Utrecht en de Verenigde Staten. Hij doceerde aan universiteiten in New York en Montreal en aan de Katholieke Hogeschool Tilburg. In 1966 promoveerde Zijderveld in de sociologie aan de Rijksuniversiteit Leiden. Van 1985 tot zijn pensionering in 2002 was hij als hoogleraar in dienst van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij was gasthoogleraar in Osaka en München. In 2004 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en in 2006 promoveerde hij in de filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
In zijn periode aan de Erasmus Universiteit richtte Zijderveld zich vooral op cultuursociologie. Hij besteedde in zijn publicaties veel aandacht aan instituties. Hij is sinds 1990 als columnist verbonden aan Het Financieele Dagblad en heeft diverse bestuurlijke functies, onder andere op kunst- en cultuurgebied. Hoewel hij niet-kerkelijk en agnost is, sloot Zijderveld zich in 1988 aan bij het CDA.[1] Binnen het CDA was hij verbonden aan het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA en gold hij als belangrijk adviseur. Hij had veel contact met Jan Peter Balkenende, Ab Klink en Arie Oostlander, die hij als gelijkgestemden beschouwde. Zijderveld pleitte onder meer voor conservatieve waarden als soevereiniteit in eigen kring, een kleine, maar sterke overheid, aandacht voor familiewaarden en de opwaardering van maatschappelijke instituties als het gezin, de school en de kerk.
Zijderveld mengde zich verschillende keren in het integratiedebat. Hij introduceerde het begrip koppelteken-Nederlanders, dus bijvoorbeeld Marokkaanse-Nederlanders of Amerikaanse-Nederlanders, wat meer de verbondenheid zou benadrukken van immigranten met Nederland. Hij stelde geen probleem te hebben met de dubbele nationaliteit. "Loyaliteit zit niet vast aan een paspoort. Het gaat om geïntegreerde, koppelteken-Nederlanders. (..) Je hoeft niet volledig te assimileren in de samenleving. (..) Als je goed Nederlands spreekt en je hebt werk en draagt zo bij aan de economie, wat kan mij dan dat paspoort schelen?".[2] Zijderveld liet herhaaldelijk blijken weinig op te hebben met politici als Geert Wilders, die hij beschuldigt van populisme en het schurken tegen extreemrechts. Hij pleitte voor toenadering van het CDA richting de islam en vond dat zijn partij afstand moest nemen van de islamofobie van Wilders.
De uitspraak van CDA-voorzitter Peter van Heeswijk dat toekomstige samenwerking met de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders niet uitgesloten wordt, leidde er in april 2009 toe dat Zijderveld het lidmaatschap van het CDA opzegde.[3] Bovendien merkte Zijderveld op dat de PVV qua structuur veel overkomsten heeft met de NSB, ze zijn "allebei geen democatische partijen, maar een beweging".[4] Zijn essay, Populisme als politiek drijfzand, met ongeveer 100 pagina's verscheen eind april 2009.
[bewerken] Bibliografie
- Institutionalisering; een studie over het methodologisch dilemma der sociale wetenschappen. Proefschrift Rijksuniversiteit Leiden, 1966. 2e druk: Meppel, Uitg. Boom 1974. ISBN 9060091639
- The Abstract Society, 1970; 1971;1972. Vertalingen: Nederlands, Duits, Japans, Turks
- Sociologie van de zotheid, 1971. Vertaling: Duits
- De theorie van het Symbolisch Interactionisme, 1973
- De relativiteit van kennis en werkelijkheid, 1974
- On Clichés, 1979. Vertalingen: Nederlands, Japans, Turks
- Vrijwillig initiatief en de verzorgingsstaat, 1981 (co-auteur: H.P.M.Adriaansens)
- Reality in a Looking-Glass, 1982. Vertaling: Nederlands
- De culturele factor, 1983; 1988
- Sociologie als cultuurwetenschap, 1983; 1988
- Steden zonder stedelijkheid, 1983
- De samenleving als schouwspel, 1987; 1991; 1998. Vertaling: Turks
- Staccatocultuur, flexibele maatschappij en verzorgende staat. 1991
- De parvenucultuur en andere essays, 1993
- De paradox van het alledaagse leven, 1995
- A Theory of Urbanity, 1998; 2009
- The Institutional Imperative; The Interface of Institutions & Networks. Amsterdam University Press, 2000. ISBN 9053564306
- Een rapsodisch leven. Herinneringen. Amsterdam, Uitg. Bert Bakker, 2001. ISBN 9035123603
- Rickert’s Relevance, Proefschrift Erasmus Universiteit Rotterdam, 2006. Handelsuitgave: Leiden, Brill. ISBN 9789004151734
- Populisme als politiek drijfzand. Amsterdam, Uitgeverij Cossee, 2009. ISBN 9789059362505
- In Praise of Doubt, New York, Harper, 2009. ISBN 9780061778179 (co-auteur Peter L. Berger). Vertalingen: Nederlands (Lof der twijfel, ISBN 9789059362666), Duits, Italiaans, Pools, Koreaans, Japans
- Waarom wij lachen: over de grap, de spot en de oorsprong van humor. Amsterdam, Uitgeverij Cossee, 2011. ISBN 9789059363144
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ ‘Naar PVV lonken door CDA is heel eng’ de Volkskrant, 27 april 2009
- ↑ 'Wilders schurkt tegen extreemrechts aan' Nederlands Dagblad, 1 maart 2007
- ↑ Prominent CDA-er stapt uit de partij IKON De Andere Wereld, 26 april 2009
- ↑ Zijderveld: 'Opkomst Wilders lijkt op die van de NSB' RTV Rijnmond, 27 april 2009
