Antonius Sanderus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Antonius Sanderus
Spanjaardenkasteel uit Flandria Illustrata van Sanderus

Antoon Sanders (Antwerpen, 15 september 1586Affligem, 16 of 10 januari 1664) was historicus, filosoof en theoloog uit de Zuidelijke Nederlanden.

Sanders studeerde theologie te Leuven en Dowaai en werd priester gewijd in Gent. Hij was onder meer pastoor van Oosteeklo van 1615 tot 1618 en pastoor van Sleidinge in de periode van 1611 tot 1622.

Van 1617 tot 1619 voltooide hij tegelijk zijn studies te Dowaai. Sanders bestreed het Anabaptisme in Vlaanderen. Als schrijver latiniseerde hij zijn naam, zoals toen gebruikelijk was, tot Antonius Sanderus.

Zijn magnum opus is het rijk met tekeningen en gravures geïllustreerde Flandria illustrata, sive Descriptio comitatus istius per totum terrarum orbem celeberrimi; vertaling: Geïllustreerd Vlaanderen of een beschrijving van de beroemdste mensen van het hele gebied (eerste uitgave in 1641-1644 volgens titelblad in Keulen bij Cornelius ab Egmond, in werkelijkheid uitgegeven te Amsterdam bij Cornelis en Joan Blaeu). Dit omvangrijke werk verscheen in twee delen; het derde deel (met Frans Vlaanderen) bleef onafgewerkt. Dit werk is een historische beschrijving van tal van Vlaamse steden en gemeenten. Dit boek werd in 1725 vertaald in het Nederlands onder de titel "Verheerlykt Vlaandre; vertaling in het Nederduytsch" (Leiden, 1725).

Bij zijn vermeldingen van schrijvers geeft Sanderus dikwijls zijn bronnen aan, nl. (de verloren nota's van) Dionysius Hardwijn (Harduinus, 1530-1604), het Schilder-boeck van Karel van Mander en de teksten van de Florentijn Lodovico Guicciardini. Aan hem danken wij de namen van Gerard David, Adriaen Isenbrandt en de schildersfamilie Claeissens. Anders waren ze anoniem gebleven of bekend als Meester van ...

Sanderus publiceerde verder onder andere ook een beschrijving van heiligenlevens, Hagiologium Flandriae sive de sanctis eius provinciae (Antwerpen, 1625); een lofdicht op Peter Paul Rubens (september 1621); een inventaris van manuscripten in Belgische bibliotheken, Bibliotheca belgica manuscripta (Rijsel, 1641-1643); en een geschiedenis van Brabantse abdijen en kloosters (Chorographia sacra Brabantiae) (Brussel, 1659); ook de Regiae Domus Belgicae, die de beroemde kaarten van Van Werden bevat (1659).

Sanderus stierf in de abdij van Affligem op 16 (of 10) januari 1664.

Referenties[bewerken]

  • Sanderus, Flandria Illustrata, 2 delen, Brussel/Den Haag, 1735
  • G. Caullet, De gegraveerde, onuitgegeven en verloren geraakte teekeningen voor Sanderus' "Flandria Illustrata", Antwerpen, 1908
  • Carlos De Vleeschauwer, De Flandria Illustrata van Antonius Sanderus, Brussel, A. Van Look, 1978
  • Till-Holger Borchert, De Ontdekking van de Brugse Schilderkunst, in: tentoonstellingscatalogus Brugge en de renaissance, 1998; ISBN 90-5544-229-1