Antroposofische geneeskunde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

In de antroposofische geneeskunde worden de gezondheidsaspecten van levende wezens vanuit het gezichtspunt van de antroposofie verklaard.

Geschiedenis[bewerken]

In 1912 werd de antroposofische vereniging opgericht. Rudolf Steiner was daaraan verbonden als leraar. Hij was van mening dat de antroposofie vooral een geesteswetenschap is waarmee in de geneeskunde meer kan worden worden bereikt. De antroposofische geneeskunde is geen vervanging van de gangbare universitaire geneeskunde. Alleen een afgestudeerd arts mag na een aanvullende opleiding de antroposofische geneeskunde uitoefenen.

Achtergrond[bewerken]

De antroposofische arts gaat ervan uit dat de mens uit vier lagen bestaat. Het fysieke lichaam, het levenslichaam, de ziel en de geestelijke kern:

  • Het fysieke lichaam is de eerste laag. Dit maakt deel uit van de materiële wereld. De wereld waarin men kan waarnemen met zintuigen. Het fysieke lichaam is tastbaar doordat men het bijvoorbeeld kan meten en wegen.
  • De tweede laag is het levenslichaam. Dit staat voor alle lichaamsprocessen. Hierbij kan worden gedacht aan het herstellen van cellen, het groeien, het opnemen en afbreken van voeding en de erfelijkheid. Het levenslichaam is niet zichtbaar.
  • De ziel, als derde laag van de mens wordt in de antroposofie beschouwd als de laag waar de emoties zich bevinden. Vreugde, verdriet, liefde, angst etc.
  • De bovenstaande drie lagen zijn bij alle levende wezens aanwezig. De antroposofie gaat ervan uit dat alleen bij de mens een vierde laag aanwezig is die benoemd wordt als het "ik", de geestelijke kern. In deze vierde laag bevinden zich gedachten, dromen en idealen.

In de antroposofische geneeskunde wordt gezondheid ook bekeken vanuit deze vier lagen van de mens. Vanuit een balans tussen deze vier lagen, en in balans met de wereld om ons heen. Men zou kunnen zeggen dat een evenwicht tussen deze vier lagen nodig is voor een goede gezondheid.

Wanneer iemand ziek wordt, is volgens de antroposofische geneeskunde ergens in de lagen van die persoon het evenwicht verstoord. Een antroposofisch arts zal zich dus niet richten op symptoombestrijding, maar samen met de patiënt gaan zoeken naar de plek waar het evenwicht verstoord is geraakt. Ziektesymptomen zeggen volgens de antroposofie alles over de gesteldheid van een individu en diens manier van leven.

Iemands fysieke gesteldheid staat altijd in contact met de overige drie lagen van zijn menszijn. Wanneer iemand klachten krijgt, kunnen die zich in alle vier de lagen uiten. De geestelijke kern heeft echter de grootste invloed op het ziek zijn. Het functioneren van iemands "ik" bepaalt in grote mate diens lichamelijk welbevinden.

Wanneer iemand zich bij ziekte tot een antroposofisch arts wendt, zal deze adviezen geven gericht op het vergroten van het zelfherstellend en zelfgenezend vermogen van de patiënt. Dit kan op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door antroposofische geneesmiddelen.

Geneesmiddelen[bewerken]

Antroposofische geneesmiddelen hebben een minerale, plantaardige of dierlijke oorsprong. Ze kunnen ook worden gebruikt in combinatie met medicijnen. De antroposofische geneesmiddelen kunnen verlichting geven van de klachten. Ze zijn, zo zegt men, geen vervanging voor geneeskunde, doch slechts aanvulling.

Het bedrijf Weleda werd in 1921 opgericht door Rudolf Steiner en Ita Wegman. Het was een farmaceutisch laboratorium met een tuin met geneeskrachtige kruiden. Tegenwoordig produceert de Zwitserse firma meer dan 90 producten voor lichaamsverzorging en ongeveer 3500 geneesmiddelen. Het bedrijf heeft nog steeds een antroposofische bedrijfsfilosofie. Een andere producent is Wala Heilmittel dat in 1935 werd opgericht door de Duitser Rudolf Hauschka. Deze firma heeft een assortiment van circa 1000 geneesmiddelen en 120 cosmetische producten.

Antroposofische geneesmiddelen worden vervaardigd uit plantaardig en dierlijk materiaal en op basis van mineralen. Toegelaten middelen zijn opgenomen in het Duitse homöopathisches Arzneibuch ("homeopathische geneesmiddelenboek"). Hierin staat beschreven welke grondstoffen zijn toegestaan, en hoe het eindproduct bereid dient te worden.

De antroposofie maakt net als de homeopathie gebruik van potentiëren (verdunnen volgens een voorgeschreven procedure).

Verschil met homeopathische geneesmiddelen[bewerken]

Antroposofische geneesmiddelen hebben met homeopathische geneesmiddelen gemeen dat beide gebaseerd zijn op het verdunnen van natuurlijke grondstoffen (plantaardig, mineraal of dierlijk) tot in theorie alleen het werkzame bestanddeel overblijft. In de meeste gevallen is deze werkzaamheid echter niet wetenschappelijk aangetoond.

Antroposofische geneesmiddelen worden over het algemeen minder sterk verdund dan homeopathische geneesmiddelen, met als gevolg dat antroposofische geneesmiddelen, in tegenstelling tot homeopathische, nog wél aantoonbare hoeveelheden van de uitgangsstof kunnen bevatten[1]. Om die reden zijn antroposofische geneesmiddelen minder onschuldig dan homeopathische; al dan niet ernstige bijwerkingen zijn bij antroposofische geneesmiddelen mogelijk. Met name middelen op basis van mineralen kunnen aanzienlijke concentraties zware metalen bevatten die blijvende gezondheidsschade kunnen veroorzaken.

Vergoeding[bewerken]

In Duitsland worden sommige middelen door verzekeraars vergoed. In Nederland kunnen de middelen worden vergoed afhankelijk van het type aanvullende verzekering. Andere voorwaarden voor vergoeding zijn, dat een Nederlandse arts het middel heeft voorgeschreven, en dat het middel is geleverd door een Nederlandse apotheek.

Iscador[bewerken]

Een niet algemeen geaccepteerd antroposofisch middel is Iscador. Gesteld wordt dat het helpt bij de behandeling van kanker. Het onderzoek naar de effectiviteit van Iscador overtuigt niet iedereen en de resultaten zijn niet altijd eenduidig. De werkzaamheid van het middel kon niet steeds worden aangetoond.[2] Enkele bijwerkingen zijn bekend.[3] Ander onderzoek heeft aangetoond dat Iscador (maretak) bij kanker tot goede resultaten kan leiden. Met name over het stimuleren van het immuunsysteem en de vermindering van bijwerking van chemokuren is positief gerapporteerd. [4] Ook wordt verzachting van pijn gerapporteerd bij kanker in een vergevorderd stadium. Dit kan samenhangen met de endorfine-afscheiding die door de maretakbehandeling wordt gestimuleerd. Ook herstel van de eetlust, met als gevolg gewichtsherstel naar een normaal niveau, en normalisering van een verstoord slaappatroon worden gerapporteerd. [5] Deze werkingen verbeteren de kwaliteit van leven. [6] In Zwitserland zijn in een speciale kankerkliniek al 30.000 kankerpatiënten behandeld met een combinatie van medische therapie en maretakbehandeling. [7] Bij een integrale behandeling van kanker worden medische therapieën zoals chemokuur, bestraling en operaties gecombineerd met een maretakbehandeling en andere aanvullende behandelingen zoals kunstzinnige of creatieve therapie, massage en lotgenotengroepen; hiervoor bestaat echter geen wetenschappelijke basis. Atopische allergieën zoals astma, hooikoorts en constitutioneel eczeem komen minder vaak voor bij kinderen die zijn opgegroeid met een antroposofische levensstijl.[8]

Antroposofische artsen en therapeuten[bewerken]

Alleen artsen die afgestudeerd zijn aan een universiteit en zich gespecialiseerd hebben in de antroposofische geneeskunde, mogen geneeskunde volgens deze visie uitoefenen. Ook antroposofische therapeuten hebben vaak een medische opleiding genoten voordat ze zich gespecialiseerd hebben in de antroposofische wijze van genezen. Antroposofische geneeskunde is geen specialisme in de zin van artikel 14 Wet BIG en dus wordt het niet door de Nederlandse overheid erkend.

Deze beroepsbeoefenaars zijn aangesloten bij antroposofische beroepsorganisaties. Deze organisaties hebben opleidings- en vakbekwaamheidseisen vastgesteld.

Antroposofische geneeskunde en vaccinaties[bewerken]

Antroposofen zijn van mening dat goede voeding voldoende weerstand moet bieden tegen een kinderziekte als mazelen. Als een kind toch besmet raakt, zou dat goed zijn voor de lichamelijke en mentale ontwikkeling. Antroposofen zijn eensgezinder in het afwijzen van inentingen dan reformatorische christenen, maar ook minder radicaal. Zo laten ze hun kinderen doorgaans wel inenten tegen gevaarlijkere kinderziekten zoals kinkhoest en polio, hoewel mazelen ook dodelijk kunnen zijn. Controversieel is daarbij dat het niet inenten van sommige kinderen de groepsimmuniteit verkleint. Dit is gevaarlijk voor kinderen waarvan de ouders wel willen dat ze beschermd zijn tegen mazelen, maar die nog niet kunnen worden ingeënt omdat ze te jong zijn. [9] [10] [11]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. http://www.de-lemniscaat.nl/verschil-antr-hom.html
  2. Ernst E, Schmidt K, Steuer-Vogt MK. Mistletoe for cancer? A systematic review of randomised clinical trials. Int J Cancer. 2003 Nov 1;107(2):262-7.
  3. Saller R. Zu den unerwuenschten Nebenwirkungen von Mistelpraeparaten. Drittens Mistelsymposium Otzenhausen, 20-22 November 2003.
  4. G.S. Kienle en H. Kiene, Die Mistel in der Onkologie, Fakten und konzeptionelle Grundlage, Schattauer 2003.
  5. J. Beuth et al. Grundlage der Komplentäronkologie. Theorie und Praxis, Hippokrates Verlag 2002.
  6. P.R. Bock, J. Hanisch et al. Wirksamkeit und Unbedeklichkeit des standartisierten Mistelexdtraktes Iscador in der postoperatieven Therapie von Patienten mit primären Mammakarzinom: multizentrische, kontrollierte retrolektive Kohortenstudie, durchgeführt entsprechend den GEP-Richtlinien; Abstract
  7. R. Grossarth-Maticek et al. Use of Iscador, an Extract of European Mistletoe (Viscum Album) in Cancer treatment: prospective Nonrandomised and Randomised Matced-Pairs Studies within a Cohort Study, in Alternative Therapies 2001/7/3 p.57-58
  8. Alm JS, Swartz J, Lilja G, Scheynius A, Pershagen G. Atopy in children of families with an anthroposophic lifestyle. Lancet. 1999;353:1485-8.
  9. http://www.nrc.nl/nieuws/2013/08/03/vooral-antroposofen-laten-kinderen-niet-inenten/
  10. http://www.nu.nl/binnenland/3613446/meisje-17-overleden-mazelen.html
  11. http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2672/Wetenschap-Gezondheid/article/detail/3613219/2014/03/15/Creche-moet-kind-kunnen-weigeren-als-het-niet-is-ingeent.dhtml