Station Antwerpen-Centraal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf Antwerpen-Centraal)
Ga naar: navigatie, zoeken

51° 13' NB, 4° 25' OL

Station Antwerpen-Centraal
Opening 11 augustus 1905
Telegrafische code FN
Spoorlijn(en) 4 - 12 - 25 - 27
Aantal sporen 14 (6 + 4 + 4)
Coördinaten 51°13'N 4°25'E
NMBS-infofiche
Portaal Openbaar vervoer
Station Antwerpen-Centraal
Station Antwerpen-Centraal
Stationsgebouw vanop het perron
Stationsgebouw vanop het perron

Station Antwerpen-Centraal (door de Antwerpenaren ook wel de Middenstatie of de Spoorwegkathedraal genoemd, in het spoorwegjargon ook ingekort tot Antwerpen-Centraal of de Centra(a)l) is het centraal station aan het Astridplein te Antwerpen. Van 1873 tot begin 2007 was het een kopstation, een station waar alle treinen moesten keren. Op 23 maart 2007 werd een tunnel met twee doorgaande sporen onder het station en een deel van de stad Antwerpen geopend.[1]

Het eerste station Borgerhout was het eindpunt van de op 3 juni 1836 geopende spoorlijn Mechelen-Antwerpen. Dit spoor werd in 1843 al verlengd tot het station Antwerpen-Dokken en -Stapelplaatsen en in 1852 begon men aan een spoorverbinding naar Roosendaal te werken. Het gebouw was van hout en werd in 1854 vervangen door een nieuw stationsgebouw Antwerpen-Oost.

In 1873 werd het station weer een kopstation. De gelijkvloerse doorgaande verbinding naar Nederland kon niet langer gehandhaafd blijven in de drukke stad. Voor de verbinding met Nederland en het station Antwerpen-Dokken en -Stapelplaatsen kwam er een verhoogd ringspoor om de stad heen.

[bewerk] Huidig gebouw

Het huidige (en derde) stationsgebouw Antwerpen-Centraal werd gebouwd tussen 1899 en 1905 als kopstation. Het gebouw bestaat uit een stalen perronoverkapping en een stenen stationsgebouw. De stalen perronoverkapping werd ontworpen tussen 1895 en 1899 door ingenieur Clement Van Bogaert. De overkapping is 43 meter hoog (hoogte die nodig was om de stoom van de locomotieven op te vangen), 186 meter lang en 66 meter breed en bood ruimte aan 10 kopsporen. Het stenen stationsgebouw (ontvangstgebouw) werd gebouwd tussen 1899 en 1905 door Louis de la Censerie in eclectische stijl (een combinatie van stijlelementen uit vroegere perioden). De la Censerie liet zich inspireren door het stationsgebouw van Luzern en het Pantheon in Rome. Het hoogste punt van het station (75 meter) is een grote koepel. Het station werd op 11 augustus 1905 geopend.

In het midden van de twintigste eeuw verkeerde het gebouw in slechte staat. Een mogelijke afbraak werd echter afgewend toen het station omstreeks 1975 de status van beschermd monument kreeg, maar door de maand na maand erger wordende slechte staat van de overkapping, besliste de NMBS op 12 december 1985 dat Antwerpen-Centraal op 31 januari 1986 om veiligheidsredenen zou sluiten als er geen beslissing gebeurde over de restauratie van de perronoverkapping en gevels. Uiteindelijk werd op 20 december 1985 beslist dat de NMBS de nodige restauratiewerken zou uitvoeren. Die restauratie begon op 24 maart 1986 en duurde tot kort voor de grote ombouw in 1998. Het glas van de overkapping werd vervangen door polycarbonaatplaten, opdat de veiligheid van de reizigers zou worden verzekerd. De fundering van de bogen werd hersteld en waar nodig heropgebouwd. Staal werd gereinigd en opnieuw geschilderd.

[bewerk] Noord-zuidverbinding

Antwerpen-Centraal kampte al enkele decennia met een te beperkte capaciteit. Zo waren er te weinig sporen en waren de perrons te kort. Ook het kopmaken van de treinen op het kopstation vergde veel capaciteit.

Sinds mei 1998 werd er in Antwerpen gewerkt aan de noord-zuidverbinding, die in 2006 afgewerkt werd. Tussen Antwerpen-Dam en Antwerpen-Berchem werd een 1200 meter lange tunnel geboord onder Antwerpen en het Centraal Station, waardoor de hogesnelheidstreinen van o.a. de HSL 4 / HSL-Zuid door kunnen rijden zonder in Antwerpen te moeten keren. Dit hele spoorproject kostte ongeveer 1,6 miljard euro.

Het Centraal Station kreeg in 2007 3 niveaus en 14 perronsporen: het oorspronkelijke niveau +1 (6 kopsporen; sporen 1 t/m 6), het niveau -1 (4 kopsporen; sporen 11 t/m 14) en het niveau -2 (4 perronsporen die op 2 doorgaande sporen uitkomen; sporen 21 t/m 24).

Op 23 maart 2007 werd het niveau -2 met de spoortunnel (2 tunnelkokers met elk 1 spoor) feestelijk officieel geopend o.a. in het bijzijn van Vlaams minister voor mobiliteit Kathleen Van Brempt en burgemeester Patrick Janssens. Op 6 december 2007 werd in aanwezigheid van Sinterklaas en de Antwerpse burgemeester ook niveau -1 geopend.

[bewerk] Treinen

[bewerk] Premetro

Het Centraal Station is ook verbonden met de premetrostations Astrid en Diamant waar de tramlijnen 2, 3, 5, 6 en 15 genomen kunnen worden.

[bewerk] Fietsfaciliteiten

Sinds september 2006 heeft het station ook een rechtstreekse ondergrondse fietstoegang (onder het Astridplein) met een 1000-tal fietsenstallingen en een kiss&ride-zone.

[bewerk] Trivia

Het station was het decor voor tal van films, het meest bekende voorbeeld is de openingsscène van De zaak Alzheimer waar seriemoordenaar Ledda toekomt vanuit Frankrijk.

[bewerk] Galerij

Klok en wapen van Antwerpen boven de ingang.

Perron buiten de overkoepeling.

Binnengevel perronhal.

Stand van de werken begin 2007.

Perronhal vanaf kop.

Binnengevel stationshal aan de zijde van het Astridplein.

Buitengevel stationshal aan de zijde van de De Keyserlei bij donker.

Centrale trap naar de perrons in de stationshal.

De perronhal vanaf perron 1 bij donker.

Doorgaande tunnelsporen van station Antwerpen Centraal.

Opwaartse blik vanaf perron bij doorgaande tunnelsporen van Antwerpen Centraal.

Zicht op het Atrium vanaf niveau +1.

Zicht op het Atrium vanaf niveau 0.

De winkelgallerij op niveau 0.

De stationsoverkapping gezien vanaf de winkelgallerij op niveau 0.

Niveau -2.

Niveau -2, begin van het perron.

Niveau -2, ter hoogte van de Kievit-stationsingang.

Perron op niveau -2.

[bewerk] Externe links

Wikimedia Commons
Spoorwegstations aan Spoorlijn 12

0,0: Antwerpen-Centraal · 2,3: Antwerpen-Oost · 3,4: Borgerhout · 5,8: Antwerpen-Dam · 8,3: Antwerpen-Luchtbal · 9,1: Antwerpen-Noorderdokken · 11,4: Ekeren · 12,5: Sint-Mariaburg · 15,0: Kapellen · 19,0: Kapellenbos · 21,0: Heide · 22,7: Kijkuit · 24,0: Kalmthout · 28,1: Wildert · 32,1: Essen · 23,0: Roosendaal · 15,6: Oudenbosch · 7,5: Zevenbergen · 0,0: Moerdijk AR · 0,0: Lage Zwaluwe
Spoorwegstations aan de HSL-Zuid / HSL 4

Amsterdam Centraal · Schiphol · Rotterdam Centraal · Noorderkempen · Antwerpen-Centraal
Spoorwegstations in de stad Antwerpen

Antwerpen-Berchem · Antwerpen-Centraal · Antwerpen-Dam · Antwerpen-Dokken en -Stapelplaatsen · Antwerpen-Haven · Antwerpen-Kiel · Antwerpen-Linkeroever · Antwerpen-Luchtbal · Antwerpen-Noord · Antwerpen-Noorderdokken · Antwerpen-Oost · Antwerpen-Schijnpoort · Antwerpen-Waas · Antwerpen-Zuid · Borgerhout · Ekeren · Ekeren-Brug · Fort 6 · Fort 7 · Fort 8 · Hoboken · Hoboken-Polder · Leugenberg · Merksem · Molenveld · Sint-Mariaburg · Wilrijk
 
Persoonlijke instellingen