Aquatint
Aquatint is een diepdruk-etstechniek, alsmede de benaming voor een afdruk daarvan. Het is een variant op traditioneel etsen, waarbij geen lijnen maar egale vlakken ontstaan. Zodoende kan men een egale toon verkrijgen. Deze techniek werd door François Philippe Charpentier en Jean Baptiste Leprince in 1768 ontwikkeld en is onder anderen door Caspar Wolf en Ambroise Louis Garneray gebruikt.
[bewerken] Methode
Voor aquatint wordt een koperen of zinkplaat gebruikt waar inkt in gegoten kan worden. Maar daar waar bij etsen een naald wordt gebruikt om de lijnen in de plaat te maken, maakt aquatint gebruik van hars. Deze worden in korrels of poeder op de plaat aangebracht en vervolgens verwarmd waardoor ze aan het metaal vastsmelten. Zodoende ontstaat de gewenste afdeklaag met gaatjes waar de inkt in kan blijven zitten. De hars is bestand tegen het zuur dat gebruikt wordt om de tekening in te bijten. Als alternatief kan asfalt worden gebruikt. Wanneer men volledig witte vlakken wil verkrijgen, kan men ook delen van de plaat bedekken met een materiaal dat het zuur volledig tegenhoudt.
Wanneer de bestoven of bespoten etsplaat in een etsbad gelegd wordt, bijt het etswater rond de hars- of acrylpuntjes, want deze zijn resistent voor het etswater. Hoe langer de plaat in het bad blijft liggen, hoe donkerder het vlak wordt. Door tussentijds delen van de plaat af te dekken met afdekvernis en de overige delen langer te laten inbijten, kan men verschillende grijsnuances verkrijgen. Bij een alternatieve aquatintmethode legt men de met hars of acryl bespoten plaat niet in een bad, maar schildert men rechtstreeks op de plaat met sterk salpeterzuur, of ijzerchloride. Zinkplaten kunnen ook met kopersulfaat worden beschilderd. De beschilderde delen worden bij het afdrukken donkerder dan de niet-beschilderde partijen.
De rest van de techniek is niet veel anders dan normaal etsen; de plaat wordt door een pers gehaald samen met een vel papier. Daarbij wordt de inkt in het papier gedrukt. Hoe langer het etsen, hoe donkerder de kleur.
[bewerken] Variaties
Aquatint kent een aantal variaties waaronder:
- Suikeraquatint
- deze methode is vooral voor het verkrijgen van vlakken met een lichte toon. De inkt wordt voor deze techniek vermengt met suiker en Arabische gom. De suiker wordt naderhand weer opgelost in een waterbad.
- Kleurenaquatint
- Dit zijn aquatinten die met gekleurde inkt worden gedrukt en dus direct vanaf het begin al gekleurd zijn. Dit in tegenstelling tot aquatinten die naderhand worden ingekleurd.
- Ingekleurde aquatint
- Een aquatint die naderhand is ingekleurd met bijvoorbeeld krijt of grafiet.
[bewerken] Bekende voorbeelden
Francisco Goya maakte volop gebruik van aquatint voor zijn Los Caprichos-serie (1799); Los Desastres de la Guerra (1810–19); La Tauromaquia (1816); en Disparates (ca. 1816–23).
Graveur Robert Havell gebruikte aquatint voor John James Audubons boek Birds of America (1826–38).
Bronnen, noten en/of referenties
|
