Archeometrie

Archeometrie, ook wel bekend als archeologische wetenschap, is een tak van archeologie waarin harde wetenschappelijke methodes en -technieken worden toegepast om archeologische vondsten te dateren.

Vakgebieden

Archeometrie kan worden onderverdeeld in de volgende vakgebieden:

• Natuurkundige en scheikundige dateringsmethodes die aan archeologen absolute of relatieve chronologieën kunnen geven.
• Studies naar artefacten, waaronder provenance, technologie en gebruik.
• Milieukundige metingen welke inzicht kunnen geven in hoe een landschap, klimaat, flora en fauna er in vroegere tijden uitzagen, en hoe de mensen destijds leefden.
• Wiskundige methodes voor het analyseren van data.
• Remote sensing en geofysisch onderzoek voor locatie en karakterisatie van begraven archeologische restanten op regionaal, micro-regionaal en intra-site niveau. Deze techniek heeft archeologen in staat gesteld om meer nieuwe locaties voor opgravingen te vinden dan op andere manieren mogelijk zou zijn.
• Conservatiewetenschappelijk onderzoek naar de ontwikkeling van nieuwe conservatiemethodes en het vergaan van voorwerpen.

Technieken

Technieken als lithische analyse, archeobotanie, archeometallurgie, palynologie en zooarcheologie zijn eveneens sub-disciplines van archeometrie.

Archeologen kunnen met deze technieken vaak belangrijke extra informatie verkrijgen over het verleden. De tweede radiocarbon revolutie is hiervan een goed voorbeeld: het veranderde het beeld van archeologen over het prehistorische Europa sterk.

Archeometrie heeft vooral nut wanneer het absolute data kan verkrijgen voor archeologische voorwerpen en lagen. Enkele belangrijke technieken zijn:

• C14-datering — vooral voor organische materialen.
• Dendrochronologie – voor onderzoek naar bomen.
• Thermoluminescentiedatering – voor onderzoek naar anorganische materialen.
• Elektronspinresonantie – voor onderzoek naar bijvoorbeeld tanden.
• kalium-argon datering – voor bijvoorbeeld onderzoek naar gefossiliseerde hominidae-restanten.

Archeologen hebben archeometrie echter op veel andere manieren toegepast, bijvoorbeeld om van een voorwerp het gebruik of de techniek achter de productie ervan te bepalen. Technieken die hiervoor veelvuldig worden toegepast zijn:

• Röntgenfluorescentiespectrometrie
• Inductief gekoppeld plasma massaspectrometrie
• neutron activation analysis
• Rasterelektronenmicroscopie
• laser-induced breakdown spectroscopy

Lood, strontium en zuurstof isotopenanalyse kan ook worden gebruikt om menselijke resten te onderzoeken en zo meer te weten te komen over het diet of geboorteplaats van deze mensen.

Referenties