Aren lezen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Arenlezer)
Ga naar: navigatie, zoeken
Jean-Francois Millet schilderde in 1857 Les Glaneuses (De Arenleesters); drie arme vrouwen die, nadat het graan geoogst is, losse aren verzamelen.
La glaneuse (De Arenleester), dat ten onrechte aan Vincent van Gogh zou zijn toegeschreven

Aren lezen is een eeuwenoud recht van de armen. Het bestond er uit, dat arme mensen na het oogsten van de rogge of tarwe toestemming kregen om de op de akker achtergebleven aren te verzamelen (te "lezen") en mee te nemen. Het was een min of meer geinstitutionaliseerde vorm van sociale hulpverlening. Meestal waren het alleen de vrouwen en kinderen die dit mochten doen. De verzamelde aren werden in een zak gedorst, waarna de graankorrels konden worden gemalen. Van het meel kon brood worden gebakken of pap gemaakt.[1] Het begrip komt al voor in het bijbelboek Ruth. Volgens de wetten van Mozes mochten akkers namelijk niet tot aan de rand gemaaid worden, en wat na het maaien op het land bleef liggen, mocht ook niet door de maaiers bijeengeraapt worden; dit was bestemd voor de armen en de vreemdelingen. De arme Ruth zou hebben gezegd: Laat mij toch in het veld gaan, en van de aren oplezen.[2][3]

Een arenlezer is iemand die achter de maaiers, in de tijd dat er nog met de zeis werd geoogst, aanliep en de aren (halmen) die waren gevallen alsnog meenam. Lezen is een verouderd woord voor verzamelen, zoeken. Het arenlezen werd nog gedaan tot in de jaren 50 van de 20e eeuw. Een van de bekendste werken van Johan Dijkstra is een afbeelding van deze arenlezers. Ook de Franse schilder Jean François Millet maakte er een realistisch schilderij over. Bijzonder is ook de geschiedenis van La glaneuse (De Arenleester), dat ten onrechte aan Vincent van Gogh zou zijn toegeschreven.[4]

Aren lezen werd weer even actueel door de voedselschaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog.[5]

Gleaning[bewerken]

Gleaning is de moderne aanduiding voor het verzamelen van voedsel dat anders verloren zou gaan. Dat kan nog steeds gaan om agrarische producten die na de oogst overblijven op het land of doorgedraaid dreigen te worden bij gebrek aan afnemers vanwege overaanbod of onvoldoende kwaliteit. Daarnaast gaat het om het inzamelen van voedsel dat over de uiterste houdbaarheidsdatum dreigt te gaan bij winkels en supermarkten. Dit wordt vaak ingezameld ten behoeve van het samenstellen van voedselpakketten door voedselbanken.[6]

Een aparte vorm van gleaning is skippen of containerduiken. Dat houdt in dat er na het sluiten van de markt of de winkel in de afvalcontainers wordt gezocht naar nog bruikbare producten.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Aren lezen, Aart Rietveld (oorspronkelijk in: Wagenwegen 8 (dec.1980) 4: blz.31.
  2. Bijbelboek Ruth 2:2, Online-bijbel.nl
  3. † ca -1050 Ruth van Bethlehem, Heiligennet
  4. Glaneuse Colorimetrie, vincentsite
  5. Aren lezen achter de maaier, Landschapsbeheer Flevoland, interview van Willy Heukers-ten Bosch met mevrouw Engelien Wagenaar-Damstra, 1 december 2008.
  6. 'Gratis' groente voor de jutter, én een blije boer, Trouw, Marianne Wilschut, 15 maart 2012