Arie Dirk Bestebreurtje
Arie Dirk Bestebreurtje (Rotterdam, 12 april 1916 - Charlottesville (Verenigde Staten) 2 januari 1983) was een Nederlands reserve majoor bij het Wapen der Infanterie.
Arie Bestebreurtje is de zoon van Anton D. Bestebreurtje. Het gezin verhuist in de 30-er jaren naar Zwitserland. Arie gaat rechten studeren in Zürich en is schaatser. Hij staat in 1936 reserve voor de Olympische Spelen. In 1940 trouwt hij met de Australische Gertrude M. Bersch, die hij aan de Universiteit van Berlijn ontmoet.
Als de oorlog uitbreekt ontsnapt hij met zijn vrouw en dochter via Portugal naar Engeland. Dan reizen ze door naar New York. Daar neemt hij contact op met de Office of Strategic Services (OSS) en wordt vanwege zijn talenkennis één van de bijna 300 'Jeds' (spionnen van de Jedburgh groep).
Inhoud |
[bewerken] 1944
In 1944 voert Bestebreurtje een Jedburgh-team aan en wordt als Nederlands verbindingsofficier gedropt samen met twee Amerikanen, Willard 'Bud' Beynon en George Verhaeghe. Zij worden aan de Amerikaanse 82e Airborne Division toegevoegd en raken betrokken bij de luchtlandingen bij Nijmegen. Bestebreurtje kent de omgeving goed, want in zijn jeugd heeft hij hier fietsvakanties doorgebracht.
Op 17 september gaat hij bij Groesbeek op verkenning. Hij overrompelt een wachtpost en komt met waardevolle gegevens terug. Als hij de volgende dag met zijn commandant op patrouille gaat, raken ze in een hinderlaag. Hij doodt de Duitser en redt het leven van zijn commandant. Bij latere verkenningen raakt hij aan handen en elleboog verwond. Enkele dagen later gaat hij over naar een Britse eenheid en slaagt erin de Waalbrug te bereiken na een sluipschutter te hebben gedood en een andere gevangen te hebben genomen Hij helpt met het bezet houden van het veroverde terrein zodat de Amerikaanse luchtlandingstroepen kunnen landen.
Eind oktober doet hij met de Britten mee aan de bevrijding van 's-Hertogenbosch. Hij is de verbindingsofficier die de contacten tussen de Britten en de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten onderhoudt.
In de nacht van 7 op 8 april maakt hij deel uit van operatie Amherst. Zijn team bestaat verder uit RAF kapitein Harcourt, Carel Ruijsch van Dugteren en de Britse sergeant radiotelegrafist C.C. Somers. Er wordt geparachuteerd boven Hooghalen in Drenthe; door het slechte weer komen ze terecht bij kamp Westerbork. Bij de landing komt Bestebreurtje ongelukkig op zijn been terecht en kan niet verder aan de operatie deelnemen. Harcourt verstopt hem en Bestebreurtje ligt een paar dagen in het bos. Na vier dagen bereikt hij kruipend de boerderij van de heer Schutten in Hooghalen. Harcourt werd later gevangengenomen. De andere leden van het team zijn zo verspreid gedropt, dat er geen contact meer met hen was. Op vrijdag 12 april werd de regio en ook Kamp Westerbork door de Canadezen bevrijd.
Tijdens de oorlog wordt hij captain Harry genoemd, want de Amerikanen en Britten kunnen zijn achternaam niet uitspreken.
[bewerken] Onderscheiden
Bestebreurtje heeft 18 medailles verdiend, en is na Dwight Eisenhower de meest gedecoreerde man in de Verenigde Staten.
- Militaire Willems-Orde (MWO.4) 23 oktober 1952
- Oorlogsherinneringskruis
- Verzetsherdenkingskruis
- Bronzen Kruis, 30 maar 1945
- Legion of Merit, 13 augustus 1945
- Member of the Order of the British Empire (MBE), 20 juli 1946
- Purple Heart, 21 juli 1947
- Croix de Guerre (1939-1945), 9 juli 1949
Luitenant Arie Dirk Bestebreurtje was sportief, hij was een van de 20 dragers van de Vaardigheidsmedaille van de Koninklijke Nederlandsche Brigade "Prinses Irene".
[bewerken] Na de oorlog
Na de oorlog emigreert Bestebreurtje naar de Verenigde Staten, waar hij nog drie kinderen krijgt. In 1952 wordt hij tot staatsburger der VS genaturaliseerd en op 10 juli 1952 eervol uit de militaire dienst ontslagen. In 1954 gaat hij naar het Theological Seminary in New York en wordt dominee bij de Presbyteriaanse Kerk, eerst in Louisville, Kentucky en later in Charlottesville, Virginia. In 1981 gaat hij met pensioen. In januari 1983 zakt hij door het ijs, en overlijdt. Zijn vrouw Trudy overlijdt in 2000.
[bewerken] Trivia
Bestebreurtje is driemaal in Nederland gedropt. De twee gevallen bij Nijmegen zijn verfilmd in A Bridge Too Far, zijn rol wordt gespeeld door Peter Faber (acteur).
