Aristolochia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Aristolochia
pijpbloem (Aristolochia clematitis)
pijpbloem (Aristolochia clematitis)
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: Magnoliiden
Orde: Piperales
Familie: Aristolochiaceae (Pijpbloemfamilie)
geslacht
Aristolochia
L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Aristolochia ringens

Aristolochia is een groot geslacht van meer dan 500 soorten planten in de pijpbloemfamilie (Aristolochiaceae). Sommige naslagwerken geven aan dat de wetenschappelijke geslachtsnaam Aristolochia afgeleid is van het Griekse aristos = "best" en locheia = "kindergeboorte" of "kinderbed". Het is een geslacht van groenblijvende en bladverliezende houtachtige en kruidachtige klimplanten, vaste planten, struiken en kleine bomen. Ze zijn wijd verspreid en komen zowel in de gematigde streken als in de tropen voor.

Kenmerken[bewerken]

De gladde stengels zijn rechtopstaand en ietwat gedraaid. De enkelvoudige bladeren zijn afwisselend geplaatst en eirond tot hartvormig. Er zijn geen steunblaadjes aanwezig.

De bloemen groeien in de bladoksels. Ze zijn vergroot en aan de voet bolvormig, en buisvormig en uitlopend in een tongvormige helder gekleurde punt. Er is geen krans van kelkbladen. De planten hebben een gespecialiseerd bestuivingsmechanisme. De planten geven een sterke geur af die vliegen als bestuiver aantrekt. Het binnenste deel van de bloembuis is bedekt met haren en fungeert als vliegenval. De vliegen worden vrijgelaten wanneer ze met stuifmeel overdekt zijn. Het algehele voorkomen heeft dit geslacht de naam "Duitse pijp" gegeven, vanwege de overeenkomsten met een houtvesterspijp. In de Verenigde Staten wordt het geslacht ook wel "Dutchman's pipe" ("Nederlandse pijp") genoemd.

Aristolochia in Nederland[bewerken]

De pijpbloem (Aristolochia clematitis) is de enige soort die in België en Nederland in het wild voorkomt. In de Hortus botanicus Leiden zijn onder andere Aristolochia arborea (in de Victoriakas) en Aristolochia grandiflora te zien. Ook Botanische Tuin Fort Hoofddijk heeft een aantal soorten uit dit geslacht in de collectie. De grootste collectie in Nederland is echter te zien in de Passiflorahoeve te Harskamp die de Nationale Plantencollectie Aristolochia beheert.

Soorten[bewerken]

Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren – Aristolochia.