Armgard von Sierstorpff-Cramm

Armgard von Sierstorpff-Cramm
1883 - 1971
Vader	Aschwin von Sierstorpff-Cramm
Moeder	Hedwig Freiin von Sierstorpff

Armgard Kunigunde Alharda Agnes Oda von Cramm (Driburg, 18 december 1883 – Diepenheim, 27 april 1971), Prinzessin zur Lippe-Biesterfeld, was de moeder van prins Bernhard der Nederlanden.

Biografie

Armgard werd geboren te Driburg (Westfalen). Ze was de dochter van Aschwin Freiherr von Sierstorpff-Cramm (1846-1909) en Hedwig Freiin von Sierstorpff (1848-1900).

Haar werd door de regerende vorst van Lippe op 8 februari 1909 (vóór haar morganatische huwelijk met prins Bernhard van Lippe) de titel Gräfin von Biesterfeld verleend. Op 24 februari 1916 werd zij met haar beide zoons door de vorst van Lippe verheven tot Prinzessin (Prinz) zur Lippe-Biesterfeld met het predicaat Durchlaucht = Doorluchtige Hoogheid. Dit zijn gecreëerde titels. Zij en haar zoons behoorden dus niet tot het regerende vorstenhuis van Lippe.

Huwelijk en kinderen

Ze trouwde eerst als Armgard von Cramm te Hannover op 24 oktober 1905 met graaf Bodo von Oeynhausen (1881-1909), die evenals haar tweede man officier was in het 8e regiment huzaren te Paderborn. Het huwelijk bleef kinderloos en werd wegens de "geestesgesteldheid" van de graaf in 1908 ontbonden door echtscheiding.

Daarna trouwde zij als Gräfin von Biesterfeld te Oelber op 4 maart 1909 morganatisch met prins Bernhard van Lippe (1872-1934), die voordat zijn broer Leopold IV in 1905 de regerende vorst van Lippe werd, de titel Graf und Edler Herr zur Lippe-Biesterfeld had.

Uit het tweede huwelijk werden 2 zoons geboren, die de titel Graf von Biesterfeld kregen en op 24 februari 1916 door Leopold IV werden verheven tot Prinz zur Lippe-Biesterfeld:

• Bernhard (1911-2004), gehuwd met Juliana (1909-2004), koningin der Nederlanden
• Aschwin (1914-1988), gehuwd met Simone Arnoux (1915-2001)

Tweede Wereldoorlog

Samen met haar latere levensgezel Alexis Pantchoulidzew beheerde Armgard na de dood van haar man in 1934 een landgoed in het Oost-Brandenburgse Reckenwalde (sinds juli 1945 Pools grondgebied). Tijdens de oorlog zou Armgard door de lokale Gestapo geobserveerd zijn. Haar verleden als a-politieke Duitse in combinatie met de dienst die de monarchistische en anti-stalinistische kolonel Pantchoulidzew later in de oorlog verleende aan de Duitse Reichsbahn, zou gemaakt hebben dat zij ongemoeid werden gelaten. De SS vorderde in september 1944 Armgards Schloss Woynowo in Reckenwalde op voor militaire doeleinden. In maart 1945 moesten Armgard en Alexis hun landgoed in de Neumark opgeven wegens de terugtrekking van de Duitse Wehrmacht achter de Oder-linie. Armgard verliet ruim voor de intocht van het Rode Leger het landgoed Reckenwalde en vertrok naar Driburg, in Westfalen.

Door diverse publicisten werd prinses Armgard beticht van onder meer seksuele losbandigheid, intrigepraktijken, samenzwering en - evenals haar zoon Aschwin - van nazi-sympathieën. Haar andere zoon Bernhard heeft dit beeld met een open brief in de Volkskrant in maart 2004 proberen recht te zetten.

Leven in Nederland

Ze leefde vanaf begin 1952 met haar levensgezel Alexis Pantchoulidzew op Huis Warmelo te Diepenheim (Overijssel), alwaar zij op 87-jarige leeftijd overleed. In 1951 was de van oorsprong protestants-Lutherse Armgard overgegaan tot de Rooms-katholieke Kerk. Derhalve vond de uitvaartplechtigheid in 1971 in de katholieke parochiekerk H.H. Petrus en Paulus te Goor plaats; de requiemplechtigheden werden aldaar geleid door de Jezuïetenpater B. Bot SJ, die sinds haar bekering tot het katholicisme Armgards biechtvader was geweest.

Koningin Beatrix en haar zusters noemden het Diepenheimse huis van hun grootmoeder vaak parafraserend het Warme Loo waarmee een onderscheid werd gemaakt met het Koude Loo waar hun andere grootmoeder (Koningin Wilhelmina) woonde.

Literatuur

E.J.H. Schrage, Zur Lippe Biesterfeld. Prinses Armgard, prins Bernhard en hun houding tegenover nazi-Duitsland. Amsterdam: Balans, 2004.

Bronnen, noten en/of referenties