Arnold-Jan Scheer
Arnold-Jan Scheer (Amsterdam, 12 juli 1947) is een Nederlands journalist, publicist, schrijver, televisie- en theatermaker en illusionist.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
[bewerken] Begin loopbaan
Scheer volgde de MULO en HBS-A in Amsterdam, was lid van Kindercircus Elleboog en in 1966 werd hij verslaggever van het Wierings Weekblad in Amsterdam, in 1967 redacteur bij uitgeverij Dupuis in Brussel en vanaf 1967 tot 1975 werkte hij freelance voor het weekblad Televizier.
[bewerken] Periode Showroom en Paradijsvogels
Vanaf 1968 had hij zijn freelance loopbaan voortgezet voor het jongeren- radioprogramma Halte van Jan Fillekers, NCRV, waarin hij eigenzinnige, excentrieke mensen opspoorde en interviewde. Dit bracht Fillekers op het plan voor NCRV televisieprogramma's als Kijkkijk, en D'rop en D'ran met dit soort aparte mensen, voorlopers van het latere NCRV programma Showroom. Scheer deed voor al deze programma's research, zat in de redactie ervan en maakte interviews en reportages ervoor, evenals voor Waar of niet Waar en Mensenmensenmensen, alle NCRV.
In Nieuwe Revu zette hij zijn voorkeur voor bijzondere medemensen voort in een rubriek Burgerhotel Pluk de Dag, waarna Fillekers hem in 1977 vroeg voor Showroom.
Dit startte aanvankelijk als een liedjes- en sketches programma, een parodie op de op dat moment opkomende 'showbussines'journalistiek. Scheer bleef bijzondere types aandragen, de geschreven teksten bleken niet opgewassen tegen de teksten uit het echte leven en Showroom ging daarom uitsluitend uit reportages over excentrieke mensen bestaan. Scheer maakte van 1977 tot 1982 met Fillekers de interviews ervoor.
Bekendst van Scheer werden:
- Jean Prick, de man die huilde omdat hij van zijn vader geen Bugatti kreeg.
- Ansje Gerding-LeComte, de vrouw die kabouters in haar achtertuin en omgeving van haar huis in Nunspeet waarnam, wat door haar man, die chemieprofessor was, met liefde werd begrepen.
- Peter Haak, die naar de boordradio van vliegtuigen luisterde in zijn Friese huisje en de condensstrepen ervan dromend beschouwde bij de geur van een flesje kerosine.
In 1981 schreef Scheer een boek met portretten van bijzondere mensen die had hij had ontmoet en noemde het: Paradijsvogels. Dit omdat het kleurrijke mensen waren en omdat 'vogel' een woord was dat voor een hip figuur werd gebezigd. Om het boek te lanceren, organiseerde hij een variété avond in Paradiso Amsterdam, waarin o.a. op traden: de verzamelaar van dia's van tramongelukken, de Sterke Belg, Het Vuilharmonisch Orkest (zwervers en daklozen), de dame met de aangeklede hondjes. En hij noemde het aldus ontstane genre: Naïef Variété.
Daarna werd de naam Paradijsvogel geleidelijk steeds vaker gebruikt in de nieuwe woordbetekenis in de Nederlandse taal. In 1992 gaf hij deze naam ook, als regisseur, samensteller, interviewer en medeproducent, als titel aan een nieuw televisieprogramma: Paradijsvogels (AVRO).
[bewerken] Periode Scheer & Remmers
Van 1974 tot 1978 was Scheer freelance journalist voor het weekblad Nieuwe Revu. In die periode ontstond het verslaggeversduo Scheer & Remmers, dat politici, industriëlen en geestelijken interviewde op een speelse wijze, wat niet door iedereen op prijs gesteld werd: Hans Wiegel, Joseph Luns (secretaris generaal NAVO), Bauke Roolvink, Roelof Kruisinga, Marcus Bakker, Frans Andriessen, Cornelis Berkhouwer (voorzitter Europees Parlement), Huub van Doorne (directeur DAF), Mgr van Lierde (Vicaris Generaal van de Paus) en Paus Woytila (Johannes Paulus II) werden geportretteerd in de vorm van een schertswinkelsketch.
Het tijdschrift van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten markeerde in een artikel deze periode als begin van de Nieuwe Journalistiek in Nederland, een genre literaire verslaggeving die Tom Wolfe in 1965 in Amerika had geïntroduceerd.
Scheer had verder o.a. exclusieve interviews met: John Lennon en Yoko Ono, Maharishi Mahesh Yogi, Nisargadatta, Paul Verhoeven, Freek de Jonge en Pier Paolo Pasolini.
[bewerken] Docent
Scheer was in 1985 invallend docent televisie aan de School voor de Journalistiek in Utrecht.
[bewerken] Filmografie
- Bioscoopspot Nieuwe Revu (1975) Productie, regie
- De Illusionist (speelfilm van Jos Stelling) regie-assistentie, casting, magic consultant
[bewerken] Boeken
- Scheer & Remmers, verslaggevers, Uitgeverij Loeb 1979
- Paradijsvogels, Uitgeverij Loeb 1981
- Showroom, co-auteur 1983 Uitgeverij De Fontein
- Arnold-Jan Scheer, reporter, televisiemaker, magiër, paradijsvogel, 2008 Uitgeverij Voetnoot
- Wild Geraas, mijn wonderlijke reizen met Sinterklaas en kerstman, 2009 Uitgeverij Aspekt
[bewerken] Radioprogramma's
| Datum | Programma |
|---|---|
| 1968-1969 | Halte NCRV-radio, tientallen radioprogramma's, interviews |
| 1969 | Losvast, NCRV-radio, tientallen radioreportages, interviews |
| 1970 | Hier en Nu, NCRV rechtbankverslag |
| 1975 | Nieuwe Revu commercials voor Veronica-radio, productie, regie |
| 1978 | Middagje AVRO, interviews, itemregie |
| 1980 | Rozengeur en Prikkeldraad, NCRV-radio, item regie |
[bewerken] Televisieprogramma's
| Datum | Programma |
|---|---|
| 1968-1970 | Kijkkijk, NCRV, tientallen items, redactie, research, interviews, regie |
| 1970 | Kijkkijk, Nederlandse inzending TV-festival Montreux |
| 1971 | D'rop en D'r an, NCRV, itemregie, interviews |
| 1971-1973 | Waarofnietwaar, NCRV, 'Wer Drei mal Lügt' WDR Tientallen items, regie, interviews, presentatie |
| 1978 | Tweedelige docu-dramaserie: Scheer & Remmers bij de DAF, KRO, presentatie, regie, interviews |
| 1980 | WDR programmaserie Panoptikum, itemregie Enzico commercial, acteur |
| 1972-1980 | Showroom NCRV, redactie, research, interviews |
| 1989 | 5U Show RTL tientallen items regie |
| 1992-1996 | Paradijsvogels AVRO, 50 afleveringen, productie, regie, interviews, presentatie |
| 1996 | Paradijsvogels in de Hippe Droom, naïef variété, presentatie, producent |
| 1998 | Nachtportier VPRO, zevendelige serie, acteur |
| 1999 | Cobra, commercial voor Iglo, Yellow Fish Productions, acteur |
| 2006 | dvd Showroom, interviews |
| 2009 | In productie: 'Het Hart van Amsterdam', documentaire over de Amsterdamse penoze, regie, interviews, samenstelling. In co productie met Roaring Films.
'Wild geraas', mijn wonderlijke reizen met Sinterklaas en kerstman (over de oorsprong van Sinterklaas en de riten om hem heen). Productie en regie. |
[bewerken] Publicaties
Ruim duizend artikelen in NRC, Tiq, Elsevier, Avenue, Viva, Haagse Post, Humo, Televizier, Nieuwe Revu, Panorama, VARAgids, Rails, Parool, etc.
[bewerken] Theater
Scheer is sinds 1977 theatermaker. Hij was één van de pioniers van theaterfestival De Parade. In 1989 werd hij door initiatiefnemer Terts Brinkhoff gevraagd daarvoor een reizend theater op de nog jonge Parade, te exploiteren, de Bosco tent, die hij omdoopte tot de Paradijsvogeltent.
Van 1990 tot 2004 trad hij er in op op de Parade. Verder o.a. met programma's op Oerol 1999 en 2001, festivals Avignon, Chalon sur Saône, Gent, Boulevard of Broken Dreams Barcelona 2005, Boekenbal 2004, Museumnacht 2006 en Casablanca Variété, Wunderbar Berlijn, EU en Nederlandse Ambassade tournee Algerije en Variété Kurhaus Warnemunde 2008 en voor diverse corporate companies en ministeries.