Artistiekeling
De Artistiekelingen of Pleiners waren een subcultuur van jongeren die in de jaren 50 bestond. Het waren voornamelijk kunstzinnig en filosofisch ingestelde jongeren die naar jazz muziek luisterde, zich donker kleden en een interesse hadden in de Franse cultuur. (voornamelijk Franse literatuur) Zij waren samen met de nozems de eerste echte jeugdcultuur in Nederland.
De voornamelijk bezigheden van de artistiekelingen was rondhangen op straat, waar dan gepraat en gediscussieerd werd, het bezoeken van (ondergrondse) jazzclubs en zich bezighouden met kunst en literatuur. Als klederdracht droeg men vooral donkere kleren, het haar werd naar voren gekamd en was bij vrouwen of heel lang of heel kort. De mannen rookten vaak een pijp.
De soorten muziek waar naar werd geluisterd was jazz zoals Miles Davis en John Coltrane, en Franse chansons omdat Frankrijk werd gezien als hip. De muzieksmaak was deels een rebellie tegen de gevestigde orde. De erg emotionele zwarte jazzmuziek werd gezien als verderfelijk en sensueel door de populaire cultuur van die tijd. Via de jazzcultuur werden ook de drugs die in Amerika gebruikt werden populair bij de pleiner jeugdcultuur, en dan voornamelijk wiet.
Er was vaak wrijving tussen de artistiekelingen en de gevestigde orde. De eerste wilde de kleinburgerlijkheid doorbreken, de andere wilden een met normen en waarde doordrenkte jeugd. De andere jeugdcultuur die rond die tijd bestond waren de nozems, ruige jongens uit de lagere klasse die hun kleedstijl van Amerikaanse muziek en film vandaan haalde. Hoewel de artistiekelingen vreedzaam waren en de nozems uit de weg gingen, raakte het toch vaak tot ruzies.
[bewerken] Zie ook
Bronnen, noten en/of referenties:
- JONG: jongerencultuur en stijl in Nederland 1950 - 2000 ISBN 90-400-9385-7
- One Two Three Four... popmuziek, jeugdcultuur en stijl. ISBN 90-5189-680-8
- Van De Straat: een beeld van honderdvijftig jaar jeugdcultuur in Nederland ISBN 90-5256-071-4
