Assen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Assen
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Assen Wapen van de gemeente Assen
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Assen
Situering
Provincie Drenthe
Coördinaten 52° 59′ NB, 6° 33′ OL
Algemeen
Oppervlakte 83,45 km²
- land 81,94 km²
- water 1,51 km²
Inwoners (1 mei 2014) 67.329? (822 inw/km²)
Hoofdplaats Assen
Belangrijke verkeersaders A28 N33; spoorlijn Groningen-Meppel
Partnerstad Poznań en Naledi
Politiek
Burgemeester (lijst) Carry Abbenhues (PvdA) (wnd.)
Bestuur PvdA, PLOP, ChristenUnie, D66
Zetels
Gemeenteraad
PvdA
D66
Christenunie
SP
Stadspartij PLOP
CDA
VVD
GroenLinks
OPASSEN

33
6
5
5
4
4
4
3
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.600 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 173.000
WW-uitkeringen (2007) 19 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 9400-9409, 9486-9489, 9492
Netnummer(s) 0592
CBS-code 0106
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.assen.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Assen
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Assen (Drents: As'n) (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente en stad in het noorden van de Nederlandse provincie Drenthe, waarvan het de hoofdstad is.

De oppervlakte van de gemeente is 83,5 km². Op 28 augustus 2007 werd de 65.000e inwoner geboren. Anno 2013 telt Assen 67.000 inwoners, waarmee het veruit de grootste plaats van Drenthe is. Een inwoner van Assen wordt een Assenaar genoemd.[1] Assen maakt samen met onder meer Groningen deel uit van de regiovisie Groningen-Assen.

Geografie[bewerken]

Topografisch kaartbeeld van de gemeente Assen, maart 2014

De stad Assen ligt in een esdorpenlandschap. De gemeente omvat behalve de stad Assen, de dorpen Witten, Loon, Rhee, Ter Aard, Ubbena, een gedeelte van Vries, Zeijerveen en Zeijerveld. Daarnaast horen de buurtschappen Anreep, De Haar, Schieven en Graswijk bij de Gemeente Assen.

Woonwijken[bewerken]

De laatste 100 jaar is de ontwikkeling van Assen in een stroomversnelling geraakt. In de periode voor de Tweede Wereldoorlog groeide de werkgelegenheid en daarmee het inwonertal tot ongeveer 22.000 mensen. Na de oorlog verdubbelde dat aantal.

Na de Tweede Wereldoorlog werd een aantal grote woonwijken gebouwd. Assen heeft negen woonwijken, die soms weer zijn opgedeeld in buurten. Het oudste is het centrum, waarna “over het spoor” Assen-Oost werd gebouwd, dat in de volksmond ook wel Vredeveld wordt genoemd. Deze wijk is vanuit het verleden op te splitsen in verschillende buurten, zoals het Rode, Blauwe en Witte dorp, de Schildersbuurt, Amelterhout en de villawijken Sluisdennen, Vreebergen en Houtlaan. In Assen-Oost wordt een nieuwe woonbuurt ingericht, Park Diepstroeten, op het voormalige terrein van de stichting Hendrik van Boeijenoord.

De tweede uitbreiding in Assen zijn de wijken de Lariks en Noorderpark, vervolgens werden Vredeveld en Noorderpark vergroot en werd de wijk Pittelo gebouwd. Begin jaren '70 kwam de wijk Assen-West tot stand; deze bestaat uit de buurten Baggelhuizen, Kortbossen en Westerpark. In de jaren '80 en '90 werden Peelo en Marsdijk gebouwd.

Kloosterveen is de nieuwste woonwijk van Assen. In de wijk komen in totaal ongeveer 6.500 woningen te staan en is zo opgezet dat alle woonstijlen van de twintigste eeuw er in terug te vinden zijn. In het hart van Kloosterveen wordt een compleet voorzieningencentrum gebouwd, genaamd ‘Kloosterveste’.

Stadsdelen[bewerken]

De wijken/stadsdelen met inwonersaantal per januari 2014

Geschiedenis[bewerken]

Witte Huis

In 1259 werd het nonnenklooster Sancta Maria de Campe of Mariënkamp verplaatst van Coevorden naar een dekzandrug op de plek waar nu het centrum van Assen ligt. Het grootste deel van de toen gegraven singels is later gedempt, maar de huidige straatnamen (Gedempte Singel, Noordersingel, Oostersingel en Zuidersingel) herinneren er nog aan. Het klooster werd in 1602 opgeheven, waarna het hoofdgebouw in gebruik werd genomen als vergaderplaats voor onder meer het College van Gedeputeerden. Later in de 17e eeuw ontstond er een echte nederzetting binnen de singels, ongeveer een cirkel met een doorsnede van 300 m. Pas laat in de 18e eeuw werd Assen uitgebreid tot buiten dit gebied. Het voorheen vrij onaanzienlijke Assen werd pas rond die tijd een aantrekkelijke woonplaats voor de welgestelden in de provincie. Voorbeelden van opmerkelijke woonhuizen zijn Huize Overcingel en het Witte Huis.

In opdracht van Lodewijk Napoleon, die Assen als zomerresidentie koos, werd het in 1807 een zelfstandige gemeente en in 1809 een stad. Daarmee is het één van de jongste steden met stadsrechten in Nederland. Het grootse stedenbouwkundige plan dat hij liet maken door de Italiaanse architect Carlo Giovanni Francesco Giudici bleef nagenoeg onuitgevoerd. In 1814 werd Assen hoofdstad van Drenthe.

Cultuur en toerisme[bewerken]

Jozefkerk

Gebouwen[bewerken]

Aan de veelhoekige Brink, voorheen de voorhof van het klooster, staan enkele belangrijke gebouwen, zoals het voormalige Provinciehuis (nu Drents Museum), het Drents Archief en de Abdijkerk.

Iets noordelijker staat het grote neoclassicistische Paleis van Justitie, met als opschrift: Sine justitia nulla libertas (Zonder gerechtigheid geen vrijheid). In 1892 werd de Johan Willem Frisokazerne gebouwd, die nog steeds in gebruik is.

In 2008 is men ook begonnen met de bouw van de Nieuwe Kolk. Het nieuwe culturele centrum van Assen werd in 2012 geopend door Prinses Margriet. Dit nieuwe gebouw staat centraal voor de moderne architectuur in Assen. Het gebouw bevat o.a. vijf bioscoopzalen, een groot en klein theater, een openbare bibliotheek, een appartementencomplex en een ondergrondse parkeergarage.

Hieronder nog een aantal bijzondere gebouwen:

Monumenten[bewerken]

Verschillende delen van Assen zijn een beschermd stadsgezicht: Brink, een uitbreiding daarop, Markt en nog verdere uitbreiding. Verder zijn er in de stad en gemeente meer dan honderd rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en een aantal oorlogsmonumenten, zie:

Ook worden er struikelstenen geplaatst, keisteentjes van 10 x 10 cm met een messing plaatje waarop de naam en andere gegevens van oorlogsslachtoffers staan, met daarboven de woorden 'Hier woonde'.[2]

Standbeeld van Bartje

Beeldende kunst[bewerken]

In Assen zijn er tal van kunstwerken geplaatst, zie:

Bevolkingsgroei[bewerken]

Assen is lang de snelstgroeiende gemeente van Noord-Nederland geweest. De afgelopen jaren is als gevolg van de crisis een stagnatie gekomen in de groei.

  • 1960 - 28.918 inwoners
  • 1970 - 38.956 inwoners
  • 1980 - 45.036 inwoners
  • 1990 - 49.650 inwoners
  • 2000 - 58.445 inwoners
  • 2010 - 66.857 inwoners
  • 2011 - 67.177 inwoners
  • 2012 - 67.208 inwoners
  • 2013 - 67.204 inwoners

Bron: CBS

Economie[bewerken]

Assen telt een drietal bedrijventerreinen: Messchenveld, Peelerpark en Marsdijk.

Vervoer[bewerken]

De Drentsche Hoofdvaart werd in 1780 tot in Assen doorgetrokken en rond 1860 verbonden met het Noord-Willemskanaal naar Groningen. In de 20e eeuw werd besloten de vaart vanaf het centrum van Assen tot aan het Noord Willemskanaal af te sluiten voor vaarverkeer. De kolk werd gedempt, hier kwam een parkeerplaats voor de bioscoop en theater de Kolk. In 2007 is begonnen met grootschalige werkzaamheden rond de Vaart met de bedoeling om vanaf 2008 weer bootjes in het centrum van Assen te kunnen ontvangen. De kolk is in ere hersteld, dammen zijn weggegraven en bruggen gebouwd zodat vaarverkeer weer mogelijk is. Dit project heeft vele miljoenen euro's gekost, en is voor een groot deel gefinancierd uit subsidies. De Asser politiek heeft hier, samen met de plannen rond een nieuw te bouwen Cultureel Kwartier, veel over gediscussieerd. Uiteindelijk heeft de hele politiek met uitzondering van de SP ingestemd met deze plannen. De reacties op het weer bevaarbaar maken van de Vaart zijn dermate positief dat inmiddels is gestart met de voorbereidingen voor het weer bevaarbaar maken van Het Kanaal in het stadscentrum. Dit is een nog grotere klus omdat er naast bruggen ook sluizen gebouwd moeten worden.

Openbaar vervoer[bewerken]

Sinds 1870 heeft Assen een station aan de spoorlijn van Zwolle naar Groningen, Station Assen. Er zijn plannen om een nieuw station te bouwen in Assen-Zuid. Het huidige station gaat ingrijpend veranderen de komende jaren en maakt deel uit van het plan de FlorijnAs.

Vanaf 1949 voerde autobusbedrijf Harmanni een stadsdienst uit. Deze werd vanaf 1986 overgenomen door de DVM. Op dit moment (2014) word de stadsdienst van Assen uitgevoerd door [[Qbuzz]].

Wegen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Straten in Assen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Assen ligt aan de A28 tussen Groningen en Zwolle. Via de N33 is het mogelijk om vlot naar Veendam, Delfzijl en de Eemshaven te reizen. inmiddels zijn ze bezig om de N33 te verdubbelen. En komt er bij Assen-Zuid een betere aansluiting op de A28. Assen is het noordelijke eindpunt van de N371, die vanuit Meppel langs de Drentse Hoofdvaart voert.

Politiek en bestuur[bewerken]

Uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen 2006, 2010 en 2014 (GR) en Tweede Kamerverkiezingen 2010 en 2012 (TK).

Partij GR 2006 TK 2010 GR 2010 TK 2012 GR 2014
in % in % in % in % in % zetels
Opkomst 60,91 76,24 53,2 75% 55,0
PvdA 32,43 28,04 22,8 35,6 15,9 6
D66 3,12 6,03 10,3 6,8 15,8 6
ChristenUnie 12,47 8,23 12,4 8,0 14,8 5
SP 8,96 11,32 6,4 10,2 13,0 4
Stadspartij PLOP 12,99 - 12,3 - 12,5 4
CDA 12,08 9,83 12,8 7,3 10,5 3
VVD 11,49 16,42 13,9 19,2 8,8 3
GroenLinks 5,85 7,24 7,1 2,3 4,2 1
Op Assen - - - - 3,0 1
PVV - 10,27 - 6,4 -
Partij voor de Dieren - 1,18 - 1,6 -
SGP - 0,50 - 0,8 -
Overig - 0,95 2,0 - 0,8 -

College van burgemeester en wethouders: (raadsperiode 2014-2018)

Partnersteden[bewerken]

Assen is een partnerstad van:

Sport[bewerken]

TT Circuit Assen

Het bekendste sportevenement van Assen is de TT, de jaarlijkse motorrace op het Circuit van Drenthe. De TT hoort al sinds 1949 bij het Wereldkampioenschap motorsport. Het is tevens het grootste 1-daagse sportevenement van Nederland. Traditioneel wordt de motorrace op de laatste zaterdag in juni gehouden. Daaraan voorafgaand: het TT Festival (met van vrijdag op zaterdag de TT Nacht, waarin bezoekers uit de regio en uit allerlei landen de Asser binnenstad bezoeken).

In 2009 begon de Ronde van Spanje in Assen. Er werd op het TT-circuit een proloog verreden. Deze werd gewonnen door Fabian Cancellara. De start van de eerste etappe was ook in Assen. Deze etappe had de finish in Emmen.

Er zijn ook verschillende sportverenigingen actief in Assen. De gemeente telt een zestal voetbalclub: Achilles 1894 (Marsdijk), Asser Boys (Assen-Oost), ACV (Omgeving Asserbos), FC Amboina (Pittelo), FC Assen (Kloosterveen) en LTC (Pittelo). Daarnaast kent de gemeente onder andere twee korfbalverenigingen, twee volleybalverenigingen (Animo '68 en Sudosa-Desto), de HVA (Vredeveld) en een roeiclub (ARC).

Bekende inwoners[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Lijst van Assenaren

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Assen op VRTtaal.net en G. Geerts et al (red.), Algemene Nederlandse Spraakkunst.
  2. Wat zijn struikelstenen?, Stichting Struikelstenen