Assendelft

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Assendelft
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Assendelft
(Details)
Assendelft
Assendelft
Situering
Provincie Noord-Holland
Gemeente Zaanstad
Coördinaten 52° 28' NB, 4° 44' OL
Algemeen
Inwoners (2013) 22.346
Naam inwoners Assendelvers
- Bijnaam Gortzakken, Spanjolen
Overig
Postcode 1566, 1567
Belangrijke verkeersaders N203 A8 N246 Station Krommenie-Assendelft
Detailkaart
Locatie in de gemeente Zaanstad (sterk verouderde tekening)
Locatie in de gemeente Zaanstad (sterk verouderde tekening)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
De watertoren
Kaart van Assendelft uit 1866

Assendelft is een lintdorp in de provincie Noord-Holland. Het dorp heeft de langste Dorpsstraat van heel Nederland[1] en het loopt van Krommenie tot aan het Noordzeekanaal. Assendelft is van oorsprong opgedeeld in verschillende buurtschappen, het Noordeinde, Kerkbuurt en Zuideinde. Later zijn daar Langeheit en wat overgebleven was van de plaats Buitenhuizen bijgekomen. Aan de westkant kent Assendelft een groot poldergebied, met onder meer een deeltje van het buurtschap Busch en Dam. Aan de oostkant van Assendelft zijn de buurtschappen Vrouwenverdriet en Nauerna gelegen.

Assendelft had in 2013 22.346 inwoners.[2] Assendelft was tot 1974 een zelfstandige gemeente en was qua oppervlakte de grootste gemeente in de Zaanstreek (daarna Zaandam). In 1974 is Assendelft opgegaan in de gemeente Zaanstad.

Geschiedenis[bewerken]

Assendelft heeft na Oostzaan en Westzaan de oudste geschiedenis van de Zaanstreek. De eerste bewoning in Assendelft ontstond ongeveer 500 v.Chr. Opgravingen die enkele jaren terug zijn uitgevoerd hebben woonplaatsen van de eerste Assendelvers boven gebracht. Het Assendelft van vandaag de dag ligt enkele honderden meters meer naar het oosten.

Het oudst bekende voorkomen van de naam Assendelft, maar dan geschreven als "Ascmannedilf", is van 1063. "Askimanna dilbja" betekent in het Germaans: gegraven/gedolven door de askimanna (zeerovers).

De bijnaam van de Assendelvers is Spanjolen. Deze bijnaam kregen ze vanwege hun pro-Spaanse houding tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De overige Zaanse plaatsen, zoals Oostzaan en Westzaan, alsmede Oostzaandam en Westzaandam waren Oranjegezind en dus voor de Geuzen.

De vlag van Assendelft[bewerken]

Alhoewel de vlag niet officieel staat geregistreerd, wordt er al voor 1501 melding van gemaakt in een der Nederlandse Incunabelen. Dit boekje was geschreven door de kanunnik Willem Herman van Gouda. Hieruit bleek dat Assendelft het recht had een eigen vlag te voeren. Historisch bleek het "steigerend witte paard op een rode doek" ook de enig juiste. Sinds begin 2000 is deze vlag dan ook weer voor het publiek beschikbaar. Vlag en wapen komen redelijk overeen. Het wapen dat de heren van Assendelft voerden – een paard van zilver, stappend op een rood veld, ging na het verdwijnen van de feodale structuur in het jaar 1795 over op de burgerlijke gemeente Assendelft.

Op veel plekken in Assendelft is dit paard, soms wat denigrerend het 'hinkend vool' genaamd, terug te vinden. Zo is een afbeelding te vinden in de voorgevel van het voormalige gemeentehuis in het Centrum van Assendelft. In de raadszaal van dit gemeentehuis hing een banier met daarop ook het hinkend vool afgebeeld. Dit ligt nu in de archieven van het Zaans Museum. De oorsprong van dit wapen is terug te voeren op een wapenlegende van Guilelmus Hermanus Goudamus: “Wie (namelijk te Assendelft) een mens vermoordt en te paard stijgt, is veilig of gered. Paarden zijn er namelijk niet. De Assendelvers voeren als teken in hun schild een paard om deze oorzaak. Een trekpaard (caballus) was naar hun oevers gezwommen; de hele streek wapende zich en heeft eindelijk met veel moeite het onbekende dier gedood. Voor deze, hun overwinning en strijd kregen zij een trekpaard in hun vaan (vexillum).”

Watertoren[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Watertoren (Assendelft) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De watertoren van Assendelft dateert uit 1885. Dit is de oudste nog bestaande watertoren in Noord-Holland, al wordt hij niet meer als watertoren gebruikt. Een van de kenmerken van dit type watertoren is het rechte kokervormige lichaam met in de bovenkant een gietijzeren reservoir. In 1922 is op de toenmalige watertoren een waterreservoir geplaatst van beton, met aan de buitenzijde een aangepast uiterlijk. De watertoren is particulier bezit en wordt volledig gerestaureerd en verbouwd tot kantoorruimte.

Station[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Station Krommenie-Assendelft voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het station van Assendelft heet Station Krommenie-Assendelft en is gelegen in de gemeente Zaanstad, aan de spoorlijn van Amsterdam naar Uitgeest en Alkmaar. Het station wordt bediend door NS. In oktober 2006 is men begonnen aan de verplaatsing van station Krommenie-Assendelft in noordelijke richting, boven de onderdoorgang met de Saendelverlaan. Dit heeft te maken met de bouw van Vinex-locatie "Saendelft". Het oude station had geen uitgang aan de Assendelftse kant en kon aan deze zijde ook moeilijk worden ontsloten. Het nieuwe station ligt gunstiger ten opzichte van Saendelft en Krommenie-West, maar daardoor wel verder van de oudere gedeeltes van Krommenie en Assendelft. Het nieuwe station is per 14 december 2008 in gebruik genomen.

Onderwijs[bewerken]

Basisonderwijs[bewerken]

  • Interconfessionele Basisschool Octant
  • Openbare Basisschool Meander
  • Openbare Basisschool Ayundo
  • Openbare Basisschool De Delta
  • Rooms Katholieke Jenaplanschool De Bijenkorf
  • Basisschool De Regenboog
  • Basisschool De Dorpsakker
  • Basisschool De Rank
  • Basisschool De Oceaan
  • Basisschool Het Koraal

Voortgezet onderwijs[bewerken]

Wijken, buurten en buurtschappen in Assendelft[bewerken]

Wijken & Buurten[bewerken]

Buurtschappen[bewerken]

Woonplannen[bewerken]

Sport[bewerken]

Assendelft kent veel sportverenigingen waaronder twee voetbalclubs genaamd SVA Assendelft en VV Assendelft en twee tennisverenigingen genaamd TVA en TC Overdan.

Evenementen[bewerken]

  • Rond eind april/begin mei wordt in Assendelft een kortebaandraverij verreden. Assendelft vormt traditioneel het decor voor de opening van het kortebaanseizoen.
  • In Assendelft vindt ook Haltpop plaats.

Militair[bewerken]

Op het grondgebied van de Gemeente Assendelft is ook een deel van de Stelling van Amsterdam gerealiseerd.

  • Het Fort Zuidwijkermeer en drie kruithuizen aan de Noorder IJ- en Zeedijk zijn gebouwd. Één van de kruithuizen is afgebroken maar twee staan er nog.
  • De liniedijk met daarin een aantal "bomvrije" damsluizen ten behoeve van de onderwaterzeting van de stelling loopt van Noordzeekanaal naar Fort bij Velthuis.
  • Ook de naamgeving van twee wegen in Assendelft hebben een militaire relatie, Genieweg en Communicatieweg.

Trivia[bewerken]

Assendelvers[bewerken]

Geboren in Assendelft[bewerken]

Woonachtig (geweest) in Assendelft[bewerken]

Overleden in Assendelft[bewerken]

Oud-burgemeesters[bewerken]

  • Willem (W.) Smit (eerst heette de functie Maire in 1811 en daarna schout in 1814), 1811-1844
  • Klaas de Boer Czn., 1879-1918

Aanliggende kernen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De langste dorpsstraat van Nederland - Hart van Nederland, 23 augustus 2013
  2. Aantal inwoners naar wijk - Zaanstad.nl
  3. Lijst van bijnamen Wikipedia
  4. Oude tijden herleven in Assendelft, Noordhollandsdagblad - 28 juni 2012
  5. Draaidag 5, Twitter - 12 januari 2012

Beluister

(info)