Atapuerca (opgraving)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Atapuerca
Werelderfgoed cultuur
Dolina-Pano-3.jpg
Land Vlag van Spanje Spanje
UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika
Criteria iii, v
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 989
Inschrijving 2000 (24e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst
Portaal  Portaalicoon   Spanje
Paleontologie

De archeologische vindplaats van Atapuerca, gelegen in oude kalksteengrotten in het Atapuercagebergte (Sierra de Atapuerca) in het noordoosten van de Spaanse Hoogvlakte zijn, met een vondst van 32 menselijke voorouders, een invloedrijk bewijs van de aanwezigheid van de mens in het Vroeg-paleolithicum in Europa. Om die reden staat het gebied op de werelderfgoedlijst van de UNESCO. Het gaat hier om vondsten van de homo antecessor en de homo heidelbergensis. De homo antecessor is de belangrijkste vondst. Doordat er zoveel vondsten gedaan werden, beweren sommigen dat het wel zou kunnen gaan om een mortuarium[bron?].

Ligging[bewerken]

Atapuerca ligt ongeveer 1000 meter boven de zeespiegel en heeft een bijzondere topografische ligging. Het gebied vormt de grens tussen de valleien van de Douro en de Ebro in Baskenland. Het doorgangsgebied werd niet alleen door de prehistorische mens gebruikt, maar tegenwoordig nog steeds. De pelgrimsroute naar Santiago de Compostella loopt bijvoorbeeld ook door deze doorgang. In de 19e eeuw werd een spoorweg door het gebied aangelegd, wat de enige manier werd om de mijnen met de industriegebieden aan de Baskische kust te bereiken. De spoorweg heeft altijd een negatief effect gehad op de opgravingen.

Homo antecessor[bewerken]

In 1997 vond men er botten van de homo antecessor. Antecessor betekent 'voorganger' in het Latijn, want het is de oudste bekende menselijke soort in West-Europa. Het is een belangrijke vondst; daarvoor was enkel de aanwezigheid in Europa van de 3 ondersoorten; homo sapiens sapiens, homo neanderthalensis en homo heidelbergensis. De vondst gaat om een ongeveer tienjarig meisje dat ca 780.000 jaar geleden leefde. Een tweede belangrijke vondst was deze van een onderkaak in 2008, waarbij stukken gereedschap zijn gevonden. De werktuigen die 1,2 miljoen jaar oud zijn, bewijzen dat de mens West-Europa eerder bewoonde dan men algemeen aannam.

Tot op heden kan men moeilijk verbanden leggen tussen onze laatste voorouders. Sommigen beweren dat de homo antecessor een aparte soort is, maar anderen vinden hem te veel aansluiten bij de homo heidelbergensis. Over de vondst valt er veel te discussiëren; wat men wel weet is dat het gaat om de oudste vorm van menselijke aanwezigheid in West-Europa.

Homo heidelbergensis[bewerken]

In Cueva Mayor (Spaans voor: voornaamste, grootste grot) zijn vele fossielen van de homo heidelbergensis gevonden. Ze worden toegeschreven aan 30 verschillende individuen. Daarmee is deze vondst de belangrijkste voor deze soort. De vondsten zijn allemaal verschillend in ouderdom, geslacht, en leeftijd bij sterfte. De intacte schedel en de vele beenderen hebben veel duidelijkheid kunnen geven aan de soort. Men is het er nu in het algemeen over eens dat de soort even groot was, maar breder en robuuster, dan de onze.

Andere vondsten[bewerken]

Naast de menselijke fossielen zijn ook muurschilderingen en werktuigen gevonden. Aan de hand van de gevonden botten heeft men ook kannibalisme bij de mensen kunnen aantonen. Naast menselijke ontdekkingen, vond men ook nog vele dierlijke resten. De kloof Sima del Elefante werd zo genoemd omdat men in 2001 enkele fossielen toeschreef aan mammoeten. Later bleek het dan te gaan om neushoorns. Naast mammoeten en neushoorns werden ook wolven, lynxen en knaagdieren gevonden. Ook werden veel beren gevonden zoals de Ursus deningeri en een nieuwe soort: de Ursus Dolina, genoemd naar de grot waar hij gevonden werd. Een doline is een ingestorte kalksteengrot.

Externe links[bewerken]