Atheense democratie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Atheense democratie ontwikkelde zich in de Griekse polis Athene, bestaande uit de centrale stadstaat Athene en het omliggende gebied Attica, rond 508 v.Chr.. Athene was een van de eerste bekende democratieën. Andere Griekse steden stelden ook een democratie in, en hoewel ze meestal het Atheense model volgden, was er geen enkele zo machtig, stabiel of goed gedocumenteerd zoals die van Athene. Het was een uniek en intrigerend experiment in de directe democratie, waar de mensen geen vertegenwoordigers verkozen om voor hen te stemmen, maar zelf stemden over de wetgeving en de uitvoering daarvan. Deelname was in geen geval open, maar het groepje deelnemers was samengesteld zonder daarbij te kijken naar de economische klasse en ze namen deel op een enorm grote schaal. De publieke opinie van de stemmers werd opmerkelijk beïnvloed door de politieke satire die uitgevoerd werd door komische dichters in de theaters.

Solon, Clisthenes en Ephialtes droegen allemaal bij tot de ontwikkeling van de Atheense democratie. Historici verschillen van mening over het feit welke van hen verantwoordelijk was voor welke instelling, en welke van hen het meeste een echte democratische beweging vertegenwoordigde. Het is het meest gebruikelijk om de Atheense democratie te dateren uit de tijd van Clisthenes, omdat de grondwet van Solon faalde en vervangen werd door de tirannie van Pisistratus, terwijl Ephialtes de grondwet van Clisthenes vreedzaam herzag. Hipparchus, de broer van de tiran Hippias, werd vermoord door Harmodius en Aristogiton, die vervolgens werden vereerd door de Atheners voor hun vermeende herstel van de Atheense vrijheid.

De grootste en langstzittende democratische leider was Perikles; na zijn dood werd de Atheense democratie twee keer kort onderbroken door oligarchische revoluties tegen het einde van de Peloponnesische Oorlog. Het werd een beetje aangepast nadat de democratie werd hersteld onder Eukleides; de meest gedetailleerde geschreven bronnen gaan over deze vierde-eeuwse aanpassing in plaats van het systeem van Perikles. De Atheense democratie ging ten onder door toedoen van de Macedoniërs in 322 v.Chr.. De Atheense instellingen werden later nieuw leven ingeblazen, maar de mate waarin het een echte democratie was is discutabel.

Bibliografie & verder lezen[bewerken]

  • F. Naerebout, Griekse Democratie. Democratische politiek in het klassieke Athene, Amsterdam, 2005. ISBN 9789053568019

Externe link[bewerken]