Atoomnummer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het atoomnummer of atoomgetal (symbool: Z) geeft het aantal protonen in de kern van een atoom aan. Het atoomnummer is een belangrijk begrip uit de chemie en de kwantummechanica. Een element en zijn plaats in het periodiek systeem zijn erdoor vastgelegd. Wanneer het atoom als geheel elektrisch neutraal is, is het atoomnummer gelijk aan het aantal elektronen in de elektronenwolk rond de kern. Juist die elektronen bepalen het chemische gedrag van een atoom. Bij atomen die niet elektrisch neutraal zijn (ionen) is het aantal elektronen ofwel groter dan het atoomnummer (anionen die negatief zijn) ofwel kleiner (bij de positieve kationen).

Het atoomnummer kan indien gewenst links onder het symbool van het element worden aangegeven, doorgaans in combinatie met het massagetal om een bepaalde isotoop aan te duiden, bijvoorbeeld:

{}_{1}^{1}\mathrm{H}, {}_{1}^{2}\mathrm{H}, {}_{1}^{3}\mathrm{H} (waterstof; protium, deuterium, tritium: atoomgetal 1) en
{}_{\ 8}^{15}\mathrm{O}, {}_{\ 8}^{16}\mathrm{O}, {}_{\ 8}^{17}\mathrm{O}, \ldots (zuurstof, atoomgetal 8)

Het aantal neutronen in de kern wordt niet door het atoomnummer bepaald, maar kan soms van atoom tot atoom van hetzelfde element verschillen. Daarmee kunnen er dus atomen voorkomen met hetzelfde atoomnummer maar verschillende massa. Deze atomen van hetzelfde element maar met verschillend gewicht worden isotopen genoemd. Vooral bij de zwaardere atomen, die met een hoger atoomgetal, is het aantal neutronen groter dan het aantal protonen in de kern.

Het lichtste atoom, met atoomnummer 1, is waterstof, aangeduid met H. Dat atoom heeft een kern die uit 1 proton bestaat. Van waterstof bestaan nog twee varianten. De eerste heeft een kern die bestaat uit 1 proton en 1 neutron. Deze isotoop van waterstof heet "zwaar waterstof" of deuterium. De tweede heeft een kern die bestaat uit 1 proton en 2 neutronen. Deze isotoop heet tritium. Het atoom van tritium is instabiel en valt na enige tijd uiteen (halfwaardetijd ongeveer 11 jaar). Tritium is dus radioactief. Alle varianten van waterstof hebben echter hetzelfde atoomnummer, namelijk 1, en zij hebben in neutrale toestand ook hetzelfde aantal elektronen, namelijk eveneens 1.

Zie ook[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek