Automatische dubbele overwegbomen
De Automatische Dubbele OverwegBomen (ADOB) vormen één van de beveiligingstypes voor Nederlandse overwegen. De overweg wordt actief beveiligd door middel van lichten die gaan knipperen, bellen die gaan rinkelen en spoorbomen die de weg voor het wegverkeer afsluiten als er een trein aankomt. De eerste ADOB werden geplaatst in Bilthoven (Leyenseweg, sinds 1999), Diemen (Ouddiemerlaan, sinds 2006) en Almelo (Rietstraat, sinds oktober 2008). De eerste twee hebben als test gediend. Op 4 december 2008 is de ADOB officieel vrijgegeven.
Inhoud |
[bewerken] Uiterlijk
Aan beide zijden van de weg staat er een steller. Standaard bestaat die uit onder andere de volgende onderdelen:
- 2 verticale palen aan weerszijden van de weg;
- 2 rode lampen die om en om gaan knipperen als een trein nadert;
- Een elektronische bel, die gaat rinkelen als er een trein aankomt.
- 2 spoorbomen, die dalen als er een trein aankomt. Op de bomen zitten drie rode lampjes waarvan de eerste twee met de grote lampen meeknipperen en de toplamp blijft branden.
- Een andreaskruis, dat op openbare wegen aangeeft dat het wegverkeer voorrang aan de trein moet verlenen. Voor één spoorbaan wordt er een enkel andreaskruis gebruikt, voor twee of meer spoorbanen een dubbel andreaskruis.
De bomen van een ADOB sluiten steeds de gehele weg af. Hierdoor kunnen eventueel ingesloten voertuigen niet weg. Om botsingen te vermijden is de overweg uitgerust met een radarsysteem en detectielussen in het wegdek. Als één van deze toestellen ingesloten verkeer waarneemt, gaat de betreffende uitrijboom later dicht, zodat het voertuig nog van de overweg af kan. In de eerste versie kreeg de treinbestuurder aan de ADOB in Bilthoven een noodsein te zien, dat hem een noodremming oplegde, maar in latere versies van de ADOB is die functie weggelaten. Net als bij een AHOB staan de openstaande bomen 15° uit het lood, om onderscheid te maken met rechtopstaande lantaarnpalen.
[bewerken] Testversies
De ADOB op de Leyenseweg in Bilthoven, aan de kruising met het baanvak Utrecht-Amersfoort was de eerste testversie in Nederland. Later is daar de overweg in Diemen bij gekomen. Bedoeling was te zien of deze beveiliging het aantal ongevallen op overwegen kan terugdringen. Prorail zal binnen een paar jaar meer ADOB's in Nederland gaan toepassen, op drukke overwegen waar ondertunneling of overbrugging van het spoor niet mogelijk is, en waar zich gevaarlijke situaties voordoen.
Reeds is de testversie in Bilthoven omgebouwd naar een ADOB NC (Nieuw Concept). In het oude concept bleven de bomen erg lang dicht en werkte de detectie op de overweg ook niet ideaal. In het nieuwe concept zijn minder afsluitbomen toegepast en zijn er vluchtheuvels gemaakt. Dit laatste dient voor mensen die toch nog opgesloten raken, een veilig heen komen te bieden.
[bewerken] Speciale opbouw ADOB Bilthoven
De ADOB valt op door zijn speciale opbouw:
- Buiten rode lampen hangen er ook oranje, die 37 seconden voor de passage van de trein enkele seconden branden, waarna de rode lampen om en om gaan knipperen.
- 2 extra stellers aan weerszijden van de weg, voor voetgangers en fietsers
- Hangwerken onder de bomen voor voetgangers en fietsers.
Voorheen had Bilthoven nog een bovenportaal, dat ondertussen verwijderd is:
- Tussen de 2 palen aan weerszijden van de weg een dwarslat boven de weg, voor bevestiging van de volgende onderdelen:
- Een rij losse metalen platen. Als een vrachtwagen te hoog was en de bovenleiding dreigt te raken, zouden de platen gaan rammelen. Ook zijn hier verkeersborden J10 bevestigd.
- Een extra lampenhouder met 2 rode lampen en 1 oranje lamp.
In het tweede weekend van oktober 2011 zal de ADOB in Bilthoven worden omgebouwd tot een AHOB.
[bewerken] Cijfers
Overzicht van verschillende types beveiligingen in Nederland die zijn voorzien van overwegbomen:
| Datum | AHOB | Mini-AHOB | AOB | ADOB | HAHOB | HBHOB | EBO | Totaal | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2000-12-31 | 1023 | 0 | 118 | 1 | 15 | 2 | 8 | 1167 | |
| 2001-12-31 | 1087 | 0 | 117 | 1 | 15 | 2 | 8 | 1230 | |
| 2002-12-31 | 1094 | 112 | 115 | 1 | 15 | 2 | 8 | 1347 | |
| 2003-12-31 | 1088 | 207 | 115 | 1 | 15 | 2 | 6 | 1434 | |
| 2004-12-31 | 1087 | 348 | 115 | 1 | 14 | 2 | 5 | 1572 | |
| 2005-12-31 | 1073 | 416 | 115 | 1 | 12 | 0 | 4 | 1621 | |
| 2006-12-31 | 1063 | 425 | 116 | 2 | 12 | 0 | 4 | 1622 | |
| 2007-12-31 | 1051 | 426 | 115 | 2 | 12 | 0 | 3 | 1609 |
