Auvibel-taks

De Auvibel-taks of kopieertaks is een belasting in België op de verkoop van informatiedragers, zoals beschrijfbare cd's en dvd's, USB-sticks en externe harde schijven, en van aanverwante elektronische toestellen zoals dvd-recorders en settopboxen. Deze heffing werd voor het eerst ingevoerd in 1994, en had toen betrekking op cassettes en cd's. Vanaf 1 februari 2010 is deze taks uitgebreid naar een aantal moderne informatiedragers. De nieuwe taks werd uitgevaardigd door de Minister voor Ondernemen, Vincent Van Quickenborne en op 23 december 2009 in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd.

De bedoeling van deze heffing is een vergoeding te kunnen voorzien voor de muzieksector en de audiovisuele sector voor kopieën voor eigen gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal, de zogenaamde thuiskopieën. Aangezien het in de praktijk moeilijk is na te gaan hoeveel thuiskopieën iemand maakt en van welke werken, wordt de inning van deze heffing geregeld via een forfaitair bedrag op verschillende lege informatiedragers, te betalen door de verkopers die deze informatiedragers op de Belgische markt aanbieden.

Thuiskopieën

Volgens de Belgische Wet op het auteursrecht en de naburige rechten heeft enkel de auteur van een werk het recht om dat werk te reproduceren of om iemand toestemming te geven tot deze reproductie. De thuiskopie vormt hierop echter een uitzondering.

"Art. 22. §1. Wanneer het werk op geoorloofde wijze openbaar is gemaakt, kan de auteur zich niet verzetten tegen: [...] 5° de reproductie op eender welke drager andere dan papier of soortgelijke drager, van werken, die in familiekring geschiedt, en alleen daarvoor bestemd is; [...]"

Deze wet legt dus enkele voorwaarden op waaraan een reproductie moet voldoen om als thuiskopie beschouwd te worden. We kunnen zes voorwaarden onderscheiden:

• het gaat over een werk (auteur); een gelijkaardige wet bestaat voor een prestatie (uitvoerder);
• op een geoorloofde wijze openbaar gemaakt;
• geluidswerken en audiovisuele werken;
• een reproductie;
• in familiekring: hiermee wordt niet per se een bloedverwantschap aangeduid, maar eerder dezelfde dit kan bijvoorbeeld ook slaan op de bejaarden in een rusthuis;
• bestemd voor deze familiekring: dit betekent bijvoorbeeld dat de kopieën niet uitgeleend of verkocht mogen worden, maar ook bijvoorbeeld dat ze niet gedraaid mogen worden op feesten.

Er wordt geen eigendomsvoorwaarde gesteld. Er wordt met andere woorden niet geëist dat de je het originele exemplaar waarvan de kopie gemaakt wordt zelf bezit. Dus ook in de volgende voorbeelden kunnen we spreken van een thuiskopie.

• Je neemt een liedje op van de radio of een film van tv.
• Je leent een originele cd/dvd uit de bibliotheek en kopieert deze voor eigen gebruik.
• Je leent een originele cd/dvd van een vriend en kopieert deze voor eigen gebruik.

In de volgende twee voorbeelden kunnen we echter niet spreken van een thuiskopie. De kopie is namelijk niet bestemd voor de familiekring van de persoon die de kopie maakt. Deze kopieën zijn dus illegaal.

• Je leent een kopie van een cd/dvd van een vriend.
• Je laat een vriend voor jou een kopie maken van een cd/dvd.

Werking van Auvibel

De inning van deze vergoeding en de verdeling ervan aan de rechthebbenden is in handen van Auvibel, een overkoepelende organisatie van verschillende auteursrechtenorganisaties (zoals SABAM). De uitbetaling van de vergoeding aan de rechthebbenden verloopt als volgt. Het geïnde bedrag wordt gelijkmatig verdeeld onder auteurs, producenten en uitvoerende kunstenaars (elk één derde). Er wordt tevens een onderscheid gemaakt tussen audiovisuele werken en geluidswerken. De uitbetaling gebeurt niet rechtstreeks aan de rechthebbenden, maar aan de aangesloten auteursrechtenorganisaties, die de vergoeding bezorgen aan hun leden.

Tarieven

De volgende tabel geeft de huidige tarieven weer van deze heffing voor enkele veel gebruikte informatiedragers. Een volledige tabel vind je op de site van Auvibel.

Informatiedragers		Tarief (excl. BTW)
cd-r		€ 0,12
dvd-r		€ 0,59
USB-stick	tot 2 GB	€ 0,15
	tussen 2 GB en 16 GB	€ 0,50
	meer dan 16 GB	€ 1,35
mp3-speler	tot 2 GB	€ 1,00
	tussen 2 GB en 16 GB	€ 2,50
	meer dan 16 GB	€ 3,00
externe harde schijf	tot 256 GB	€ 1,30
	tussen 256 GB en 1 TB	€ 6,75
	meer dan 1 TB	€ 9,00

Kritiek

De Auvibel-taks lokte veel kritiek uit, niet enkel van consumenten, maar ook van auteurs zelf. Er werd ook een online petitie gestart tegen deze belasting. Enkele veel gehoorde kritieken zijn de volgende:

• Waarom moeten we betalen voor iets dat we zouden kunnen doen? Vele informatiedragers zullen immers niet gebruikt worden om een door auteursrecht beschermd audiovisueel werk op te kopiëren, maar bijvoorbeeld voor vakantiefoto's.
• Zorgen thuiskopieën wel voor een inkomstenverlies van de auteur? Het is namelijk onduidelijk op basis waarvan de tarieven bepaald zijn.
• Bereikt de vergoeding wel de rechthebbende auteurs? In de praktijk zullen enkel de auteurs die aangesloten zijn bij een auteursrechtenorganisatie vergoed worden.
• Een auteur kan het recht op vergoeding niet weigeren. Auteurs die hun werk onder een vrije licentie uitgeven, willen echter niet dat er moet betaald worden om hun werk te mogen kopiëren.
• Voor vele consumenten lijkt het alsof ze gestraft worden omdat illegale downloaders zorgen voor minder inkomsten aan Auvibel. Personen die legaal downloaden, betalen namelijk twee keer auteursrechtentaks: één keer op het aangekochte werk, en nog een keer om het op te slaan op een harde schijf of andere drager. Auvibel wil ook een taks invoeren op internetabonnementen (vanwege het vele illegale werk dat er circuleert). Waarschijnlijk zullen ook cloudcomputingbackupoplossingen zeer drastisch worden belast. Hierdoor zal de consument die legaal werk aanschaft via internet drie keer auteursrechtentaks moeten betalen op het aangekochte werk.

Zie ook

• Stichting de Thuiskopie, tegenhanger van Auvibel in Nederland.

Externe link

• Website van Auvibel