Aviolanda
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Maatschappij voor Vliegtuigbouw Aviolanda NV was een Nederlandse vliegtuig- en carrosseriebouwer in Papendrecht en Woensdrecht, opgericht in 1927 en gesloten in 1967.
Inhoud |
[bewerk] Oprichting
De vennootschap werd in mei 1927 opgericht in Rotterdam door de heer Hendrik Adolph Burgerhout (1886-1932), directeur van Burgerhout's Machinefabriek en Scheepswerf NV te Rotterdam en Scheepsbouwwerf Gebr. Pot te Bolnes. Het bedrijf werd gevestigd in Papendrecht op een deel van het terrein van NV Scheepswerf voorheen Wed. A. van Duyvendijk. Zodoende kon Aviolanda de licentiebouw van de Dornier J "Wal" op zich nemen. Hiervan heeft men er 41 gebouwd (drie uit onderdelen afkomstig van het Italiaanse CMASA). De oorspronkelijke opdracht was echter 72 stuks. Maar deze order en de order voor enkele schepen werden verkleind vanwege de resessie. Dit leidde er toe dat de scheepswerf failliet ging en Hendrik Adolph Burgerhout in 1932 zelfmoord pleegde. Zijn zoon Hendrik Adolph Burgerhout jr. en P.A. van de Velde gingen vervolgens verder met Aviolanda. Nog voor de oorlog bouwde Aviolanda zes Curtiss P-6E Hawk I in licentie voor de ML-KNIL.
[bewerk] De Dornier Do.24K
Aviolanda is vooral bekend geworden door de licentiebouw van de Dornier Do.24K, een vliegboot die speciaal ontworpen was voor de Nederlandse Marine. Op 21 augustus 1936 ontving Aviolanda de licentieopdracht, waarbij De Schelde garant zou staan voor de vleugels en de motorgondels. De eerste order kwam binnen in 1938 en er werden uiteindelijk 43 toestellen besteld, maar slechts acht geleverd.
[bewerk] De Duitse bezetting
Toen de Duitsers in mei 1940 Nederland bezetten, gaf men opdracht om de half-afgebouwde Do 24K's vliegtuigen af te bouwen, dertien in totaal. Deze werden vervolgens aangepast door Weser Flugzeug Werke in Einswarden en als Do 24N in gebruik genomen bij de Duitse reddingsbrigade (Seenotdienst). In 1941 besloten de Duitsers een verbeterd type van de Do 24 te laten maken, de Do 24T. Hiervan werden er door de combinatie Aviolanda/Schelde en Fokker, die in 1942 ook bij de productie betrokken werd, uiteindelijk ongeveer 180 van gemaakt tot het einde van de oorlog. Aviolanda had in 1944 ook nog enkele maanden een vestiging in Slikkerveer.
[bewerk] Na de Tweede Wereldoorlog
Om te kunnen overleven en om verzekerd te zijn van overheidssteun, was het de bedoeling dat Fokker, De Schelde en Aviolanda in 1947 tot de NV Verenigde Nederlandse Vliegtuigfabrieken 'Fokker' fuseerden. Aviolanda zou bezwaar hebben gemaakt tegen de overheersing van Fokker. Deze samenwerking werd in 1949 weer ontbonden.
In 1948 werden zeven Fairey Firefly's Mark F.1 voor de KNIL om gebouwd tot trainerversies T.1 "advanced trainer" & T.2 "weapons trainer". Na de oorlog had Aviolanda ook nog meegewerkt aan de bouw/revisie van de Gloster Meteor, Hawker Hunter en de Lockheed F-104 Starfighter.
Aviolanda heeft rond 1954/1959 onbemande doelvliegtuigen ontwikkeld, onder andere de T-11, T-20en AT-21. Met de constructie van de T-11a werd medio 1954 begonnen. Van de AT-21 waren in de tweede helft van maart 1956 de eerste drie prototypes gereed voor proefvluchten. De doelvliegtuigen zijn nooit verder in productie genomen.
Tevens heeft Aviolanda geprobeerd een jachtvliegtuig te ontwikkelen rond 1938, maar deze is niet verder gekomen dan een mock-up (1:1 voorstelling zonder motor).
[bewerk] De NHI
In 1955 werd de Nederlandse Helikopter Industrie (NHI) opgericht. Dit was een samenwerkingsverband tussen Aviolanda, Kromhout en Fokker om de SOBEH H-2 in productie te nemen. De assemblage van de verschillende onderdelen vond plaats op vliegveld Zestienhoven. In 1959 ging de assemblage over naar Aviolanda en daar maakte men, naast de negen op Zestienhoven, nog twee exemplaren. In 1961 werd de productie gestaakt.
In 1968 ging Aviolanda alsnog op in Fokker.
[bewerk] Trivia
- In 1946 richtten werknemers van de vliegtuigfabriek hun eigen voetbalvereniging op: V.V. Aviolanda. Na de fusie in 1967 werd de naam gewijzigd in V.V. Drechtstreek.
- Aviolanda heeft in 1947 ook nog carrosserieën gebouwd voor Crossley- en Fordbussen.
- In Woensdrecht is de naam nog steeds zeer bekend en in gebruik als aanduiding voor wat nu Fokker Aircraft Services is. Op de huidige locatie wordt de staartboom van de huidige NHIndustries NH-90 gebouwd. Op dezelfde locatie dus als waar de eerste Nederlandse helikopter, met dezelfde afkorting als de huidige, werd gebouwd.
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
