Azijn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Flessen kruidenazijn

Azijn is een levensmiddel dat ontstaat wanneer gegiste producten verzuren door de juiste bacteriën.

Als bij de rijping van wijn lucht in het vat komt, kan de alcohol worden omgezet in azijnzuur en ontstaat wijnazijn. Azijn is chemisch gezien een oplossing van 4 tot 15% azijnzuur met geur- en smaakstoffen.

Als 'azijn' minder dan 4% azijnzuur bezit, mag het wettelijk geen azijn worden genoemd.[1] Dit wordt aangeduid met edik.

De Franse scheikundige en bioloog Louis Pasteur (1822-1895) ontdekte de azijnzuurbacteriën.

Bereiding[bewerken]

Natuurazijn wordt traditioneel bereid met behulp van de azijnzuurbacterie Acetobacter, deze zit van nature in hout. Om dit proces plaats te laten vinden worden alcoholische dranken over houtkrullen gecirculeerd bij 30-35 °C. Oude wijn kan als grondstof dienen, net als vergiste appelsap of andere producten. Traditionele azijn heeft een eigen geur en smaak en wordt dan ook veelal in de keuken toegepast.

Azijnzuur voor industriële toepassingen kan ook synthetisch gemaakt worden uit methanol en koolstofmonoxide.

Toepassing[bewerken]

Azijn wordt toegepast als levensmiddel, conserveermiddel en in de vorm van schoonmaakazijn als reinigingsmiddel. Verder zijn er enkele huis-tuin-en-keuken toepassingen.

Culinair[bewerken]

Een toepassing is de combinatie van azijn en olie in dressings voor salades. De Engelsen doen moutazijn (malt vinegar) over hun fish and chips.

Vroeger werden vooral in de noordelijke landen groenten (augurken, uien) en vruchten (rode bosbessen, pruimen) in pure azijn in Keulse potten ingelegd. De azijn maakte de schadelijke micro-organismen in de pot onschadelijk, maar remde tevens de ontwikkeling van goedaardige bacteriën. De veel te zure smaak van deze inmaak werd verzacht door er (veel) suiker aan toe te voegen. Azijn wordt heden ten dage gebruikt als basisingrediënt voor het vervaardigen van mosterd.

Brandnetelsteken[bewerken]

Azijn helpt tegen brandnetelwonden. Op de brandnetel zitten kleine kalkachtige naaldjes. Deze zijn gevuld met onder meer mierenzuur en histamine. Bij het aanraken van de brandnetel prikken de naaldjes door de huid en breken af. De histamine zorgt ervoor dat de haarvaten verwijden, het mierenzuur prikt. Door azijn over de plek te wrijven lost de kalk op en de andere twee stoffen worden verdund en verliezen hun werkzaamheid. Naast of in de buurt van brandnetels groeit meestal ook wel zuring, weegbree of hondsdraf, dit heeft een soortgelijk effect als azijn.

Onkruidbestrijding[bewerken]

Azijn wordt gebruikt als goedkoop onkruidbestrijdingsmiddel in de ecologische landbouw. Het spuiten van een oplossing van 5-10% azijn in water doodt de onkruiden vossenstaart en akkerdistel tijdens de eerste twee weken van hun groei. Akkerdistel, een van de hardnekkigste onkruiden ter wereld, blijkt bijzonder gevoelig voor azijn: met een 5% concentratie kan de distel voor 100% bestreden worden.[bron?]

Ontkalken[bewerken]

Zoals elk zuur lost azijn neergeslagen kalk (ketelsteen) op. Daarvoor is gewone azijn wel bruikbaar, maar beter is het om de speciale schoonmaakazijn te gebruiken waarvan de pH lager is en de azijn dus zuurder.

Reinigingsmiddel[bewerken]

Reinigen met azijn is niet alleen economisch maar ook veilig en milieuvriendelijk. Azijn wordt reeds generaties lang gebruikt als reinigingsmiddel. Het azijnzuur is een efficiënt ontsmettingsmiddel en reinigingsmiddel dat zeepschuim reinigt, sommige minerale (kalk) ophopingen verwijdert, en bacteriën en schimmels bestrijdt. Azijn kan gebruikt worden voor:

  • vetvlekken (onverdunde azijn gebruiken, hoewel detergentia hiervoor geschikter zijn)
  • chroom (onverdund)
  • ontkalken van o.a. koffiezetapparaten (onverdund)
  • schoonmaken van munten van 1, 2 en 5 eurocent

Voordelen[bewerken]

  • niet giftig
  • zacht voor de handen
  • laat geen strepen na
  • milieuvriendelijk
  • goedkoop

Medicinale toepassing[bewerken]

Een watje gedrenkt in azijn helpt tegen de jeuk van brandnetel, muggenbeten en kwallensteken. Azijn is ook een adequaat middel tegen voetschimmel.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Artikel 3 Warenwetbesluit Gereserveerde aanduidingen.
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek