BO-105

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Messerschmitt Bölkow Blohm BO-105
Alb BO-105.jpg
Algemeen
Rol lichte utility helikopter
Bemanning 2 vliegers, max 3 pax
Varianten BO-105, C, CB, CBS, LS, M, P
Status
Eerste vlucht 1967
Aantal gebouwd ca 1750
Gebruik wereldwijd
Afmetingen
Lengte 11,84 zonder rotorbladen m
Hoogte 3,8 m
Gewicht
Leeggewicht 1275 kg
Max. gewicht 2500 kg
Krachtbron
Motor(en) 2x Allison 250-C18 of C20 turbines
Propeller(s) 4 bladige hoofd en 2 bladige staartrotor glasvezel
Stuwkracht elk 330 kN
Prestaties
Kruissnelheid 232 km/u
Topsnelheid 275 km/u
Vliegbereik 575 km
Dienstplafond 5200 m
Bewapening
Boordgeschut geen
Raketten 6x antitank HOT of 8x TOW
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart
BO-105 met 6 HOT antitankraketten
BO-105 van de Dienst Luchtvaart / Korps Rijkspolitie.
Het "kantoor" van de BO-105

De Messerschmitt-Bölkow-Blohm BO-105 is een betrouwbare lichte utility helikopter. In Nederland is het model vanaf 1979 veelvuldig door Koninklijke Luchtmacht en de toenmalige Dienst Luchtvaart van het Korps Rijkspolitie gebruikt.

Ook vandaag de dag is het toestel bij vele overheidsdiensten nog steeds in gebruik voor personen- en goederentransport, bij de offshore industrie en voor inzet bij reddingstaken.

De toepassing van twee turbinemotoren maakten het destijds tot de duurste lichte utilityhelikopter ter wereld.

Naast de Nederlandse krijgsmacht werd het het toestel tevens afgenomen door de Bondsrepubliek Duitsland, Groot-Brittannië, Indonesië, Canada, Mexico, Spanje en Zweden.

Er werden circa 1800 stuks van gebouwd.

Geschiedenis[bewerken]

De ontwikkeling van de lichte, voor 4 tot 5 man geschikte, tweemotorige turbine helikopter BO 105 door de Duitse firma Messerschmitt Bölkow Blohm begon in de herfst van 1961.

Het eerste prototype was voorzien van een conventionele rotor van Westland Scout en een regelrechte ramp. Het werd meteen al vernield bij de eerste grondtest.

Het tweede prototype kreeg echter het nieuwe, geleideloze 4-blads rotor System Bölkow; dit was een rotorkop uit titanium met 4 rotorbladen uit kunststof. Het bewees bij zijn eerste vlucht op 17 februari 1967 zijn uitstekende kwaliteiten.

Na verdere verbeteringen ontstond de eerste geleverde serieversie, de BO-105 C, die van bij het begin werd geleverd met Allison turbines van het type 250-C18 of 250-C20.

Ter vervanging van de totaal verouderde vastvleugelige Piper Super Cub werden 30 MBB BO-105's voor de Nederlandse Koninklijke Landmacht besteld om dienst te doen als lichte verkenningshelikopter.

In de periode 1976-1979 werden voor Nederland de BO-105's ten behoeve van de Groep Lichte vliegtuigen geleverd. Deze BO's zoals de toestellen door de vliegers werden genoemd, waren van het type MBB-105CB en voerden de registraties B-37 tm B48 en B-63 tm B-80. Zij waren ingedeeld bij het 299 squadron op de Vliegbasis Deelen en kwamen in het nieuws toen in de nacht van 2 op 3 februari 1992 een terroristische actie op de Vliegbasis Deelen werd uitgevoerd waarbij door een radicale politieke actiegroep in een hangar werd ingebroken en brand werd gesticht. Hierbij gingen 1 BO-105 helikopter (B-46) in vlammen op en raakten anderen beschadigd. De schade bedroeg 20 miljoen gulden.

De BO-105 observatiehelikopter werd ingezet voor waarnemingstaken en was daarvoor uitgerust met nachtzichtapparatuur. Daarnaast werd de BO ook wel ingezet voor personenvervoer, liaisontaken en gewondentransport.

De BO's werden enkele keren gemoderniseerd; dit type werd het eerste van de Nederlandse krijgsmacht dat met nachtzichtapparatuur in de vorm van night vision goggles werd uitgerust waardoor vliegen in het donker voortaan tot de mogelijkheden behoorde. Ook werden de helikopters voorzien van een lichte bepantsering en zogenoemde flare-dispensers voor zelfbescherming tegen vanaf de schouder afgevuurde raketten.

De BO's zijn aan het eind van de 20e eeuw veel ingezet bij operaties op de Balkan. Begin 1994 stelde de Koninklijke Luchtmacht een detachement van 4 BO's van het 299 Squadron ter beschikking aan Dutchbat I. Zij werden ingezet ter ondersteuning van de Nederlandse VN-militairen in Lucavac en in de 'safe havens' Srebrenica en Žepa. Tot hun taken behoorde het evacueren van gewonden en het verzorgen van lichte transportvluchten. Ter voorbereiding op de uitzending werden de toestellen onder meer voorzien van een Global Positioning System (GPS) en kogelwerende kevlarplaten.

In 1999 werd een ander detachement van 4 Bo-105's naar Farke in Albanië gestuurd , waar de toestellen zich voegden bij het aldaar ingedeelde 298 (Chinook) Squadron van de Vliegbasis Soesterberg. Zowel de BO's als de Chinooks werden vooral ingezet voor KFOR, de internationale strijdmacht voor Kosovo. In november 1999 kregen de vier BO's een nieuwe thuisbasis bij de plaats Toplicane. Samen met de Duitse Bundeswehr werd bij die plaats een nieuwe basis gebouwd en in gebruik genomen. De BO's werden vanaf daar ingezet voor transport van militair personeel en gewonden, de uitvoering van liaison- en verkenningsvluchten, commandovoering en inspecties vanuit de lucht. Op 3 december 1999 kwam in de buurt van de grens van Kosovo en Albanië één van de uitgezonden BO's (B-37) in aanraking met een aantal hoogspanningskabels tijdens het uitvoeren van een missie.

In Nederland vervulde de BO een rol bij onder andere beveiliging van munitietransporten en ook als interim-traumahelikopter.

Vanaf 1999 werden de BO-105CB's door Nederland uitgefaseerd en vervangen door de Eurocopter Cougar. De uitfasing van de laatste toestellen vond plaats eind 2003.

Het Duitse leger kreeg tot 1984 100 verbindingshelikopters (VBH) BO 105M en 212 antitankhelikopters B0-105P. Vanaf 1990 moesten 209 hiervan door het monteren van krachtiger motoren, nieuwe rotorbladen, een digitaal richtsysteem voor geleide anti-tankraketten van het type HOT 2 en een nachtkijk- en -richtsysteem meer slagkracht gaan leveren.

Versies[bewerken]

BO 105C was de eerste in serie geproduceerde versie; de BO 105CB werd de standaardversie vanaf 1975; de BO 105CBS was de versie met een verlengde romp; de BO 105LS de krachtigere versie van de aan Canada verkochte MBB; de BO 105M de multifunctionele militaire versie en de BO 105P de met HOT of TOW raketten bewapende anti-tankversie.

Bronvermelding[bewerken]

Externe links[bewerken]