BSA Model E

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het BSA Model E (soms ook Type A genoemd) is een motorfietsmodel van het merk BSA, dat in verschillende uitvoeringen werd geproduceerd van 1919 tot 1924.

Model E uit 1921

Voorgeschiedenis[bewerken]

BSA was in 1861 ontstaan als samenwerkingsverband van 14 wapensmeden die na de Krimoorlog en de Vrede van Parijs minder werk hadden. De vraag naar wapens bleef tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog beperkt. Pas in 1868 kreeg de fabriek een eerste order van het Britse War Office. Men besloot zich ook te gaan richten op andere producten. Rond 1870 begon de productie van Penny-farthings, maar in 1879 was men genoodzaakt de fabriek een jaar lang te sluiten. Vanaf 1880 produceerde men "Dicycles", fietsen waarbij de wielen naast elkaar stonden, maar daarna ging men fietsen met kettingaandrijving produceren. In 1903 werden de eerste stappen richting motorfietsen gezet toen BSA speciale frames ging maken die geschikt waren voor de montage van een JAP 2 pk clip-on motor. Enkele jaren later maakte men onderdelen om fietsframes geschikt te maken voor de toen al zeer populaire Belgische Minerva motor. Na de overname van de Sparkbrook Royal Small Arms Factory en de Eadie mfg co kwam BSA in financiële problemen en om deze fabrieken aan het werk te houden begon men met de productie van auto's. In 1910 werd de eerste echte BSA-motorfiets gepresenteerd, een eencilinder zijklepmotor met riemaandrijving. In 1914 leverde men al zeven modellen, maar door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog viel men grotendeels terug op de productie van wapens en munitie. Toch kreeg het War Office een verzoek van Rusland voor de levering van motorfietsen en diverse Britse merken, waaronder BSA, kregen een deel van deze order.

Model E[bewerken]

Na de oorlog ging men zich meer op de motorfietsproductie richten. Ze werden geadverteerd als betaalbaar en betrouwbaar, want het waren qua prestaties "gemiddelde" motorfietsen, bedoeld voor normaal gebruik. BSA's waren toen al zeer gewild als zijspantrekker en men bouwde ook zelf bijpassende zijspannen. Er was een uitgebreid dealernetwerk, zelfs in de koloniën. In november 1919 werd de eerste tweecilinder (Model E) gepresenteerd. Ook dit was een vrij conventionele motorfiets, hoewel de kettingaandrijving tamelijk modern was toen riemaandrijving nog gebruikelijk was. Toch was er veel aandacht besteed aan de gebruiks- en onderhoudsvriendelijkheid. Deze robuuste machine was in eerste instantie bedoeld als zijspantrekker en kostte £ 130. Hoewel het Model E tot 1924 gebouwd werd, was het al in 1922 opgevolgd door het 990cc Model F.

Motor[bewerken]

De motor was een 770cc 50° zijklep-V-twin die ongeveer 6pk leverde. Er was een oliepomp ingebouwd voor het total loss smeersysteem, maar voor noodgevallen was er ook nog een handpomp. Het starten gebeurde met een kickstarter. De kleppen waren onderling uitwisselbaar en hadden dus dezelfde diameter.

Aandrijving[bewerken]

De aandrijving gebeurde door een 7-plaats koppeling, drie versnellingen en kettingen voor de primaire en de secundaire aandrijving. Beide kettingen waren helemaal ingesloten. Om schokken in de aandrijving tegen te gaan zat er op het krukasuiteinde een door BSA zelf ontwikkelde transmissiedemper.

Rijwielgedeelte[bewerken]

Het frame was een gebruikelijk open buisframe met de motor als dragend deel. Men gebruikte nog blokremmen op het voor- en achterwiel. De wielen waren snel uitneembaar en onderling verwisselbaar. Dat gold ook voor het zijspanwiel. In 1922 werd een iets lichter frame gebouwd waardoor de machine zowel voor solo- als zijspangebruik handzamer moest worden.

Driewielige taxi[bewerken]

Tussen 1920 en 1925 produceerde BSA ongeveer 100 kleine driewielige taxi's met de 770cc motor van het model E.

Filmoptreden[bewerken]

Een BSA Model E uit 1919 werd door acteur Stuart Whitman bestuurd in de filmkomedie Those Magnificent Men in Their Flying Machines uit 1965.

Technische gegevens[bewerken]

BSA Model E
Periode 1919-1924
Categorie toermotor
Motortype zijklepmotor
Bouwwijze dwarsgeplaatste V-twin
boring 76 mm
slag 85 mm
Cilinderinhoud 771,2 cc
Max. Vermogen 4,4 kW/6 pk
Topsnelheid 89 km/h
Aandrijving ketting
Rijwielgedeelte open buisframe
Voorganger Model H
Opvolger Model F
Bronnen, noten en/of referenties