Badhuis
Een badhuis is een openbare plaats, waar mensen zich tegen een geringe vergoeding kunnen wassen, door een douche of een bad te nemen.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
In de grotere badhuizen, zoals we die kennen uit de oudheid, kwam men ook om er uitgebreid te baden of voor de sociale contacten. Deze badhuizen werden vaak aangelegd door de bewindvoerders, in het kader van 'brood en spelen voor het volk'. Zo konden de leiders winnen aan populariteit. De voorzieningen blonken uit in hun luxe en grootte en zijn te vergelijken met de moderne sauna's of 'beauty centres'.
In Nederland werden badhuizen sinds eind negentiende eeuw, toen er een grotere aandacht kwam voor hygiëne en de gezondheid en levensstijl van de mens, op grotere schaal gebouwd. De badhuizen waren een soort van openbare badkamers voor de gewone man, daar de arbeiderswoningen vaak zonder sanitaire voorzieningen werden opgeleverd. De meeste badhuizen in het straatbeeld zijn echter in de eerste helft van de twintigste eeuw opgetrokken.
De Nederlandse badhuizen werden gestookt met steenkool of stadsgas. Met de ontdekking van aardgas en het inbouwen van sanitaire voorzieningen bij particulieren, werden de badhuizen langzaam maar zeker overbodig. Het openbare badhuis is grotendeels uit het straatbeeld verdwenen, omdat de gebouwen hun functie hebben verloren. Sommige badhuizen hebben een andere functie gekregen. In het voormalige badhuis Funen te Amsterdam is sinds 1985 Brouwerij 't IJ gevestigd; het badhuis in De Pijp werd theater De Badcuyp.
[bewerken] Badhuizen in andere landen
[bewerken] Engeland
Rond het einde van de 18de eeuw doken in Engeland de eerste badhuizen op. In het begin waren die eigenlijk alleen voor de elite, maar in het midden van de 19de eeuw werd in Liverpool het eerst echte openbare badhuis geopend. Deze badhuizen waren in het begin alleen bestemd voor mannen met individuele wasgelegenheden en een gedeelde zwemgelegenheid. Pas in 1914 werden ook vrouwen toegelaten.[1] De wens voor betere sanitaire voorziening van het volk leidde uiteindelijk tot een situatie in 1915 waar in de meeste dorpen en steden een openbaar badhuis aanwezig was.[2]
[bewerken] Japan
Tijdens de Naraperiode (710 tot 784) werd het gebruik van badhuizen geïntroduceerd in Japan vanuit China, waar het haar oorsprong vindt in Boeddhistische tempel complexen. Tot halverwege de 19de eeuw bezochten de meeste Japanners dagelijks een sentō, een Japans traditioneel badhuis, aangezien er geen sanitaire faciliteiten in de huizen aanwezig waren.
