Baleinwalvissen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Baleinwalvissen
Fossiel voorkomen: Midden-Eoceen tot heden
Grijze walvis (Eschrichtius robustus)
Grijze walvis (Eschrichtius robustus)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Cetacea (Walvissen)
Onderorde
Mysticeti
Flower, 1864
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

De baleinwalvissen (Mysticeti of Mystacoceti) of grote walvissen vormen een onderorde van de orde van walvissen (Cetacea). De onderscheidende eigenschap tussen deze onderorde en tandwalvissen is dat de baleinwalvissen baleinplaten in plaats van tanden in de bovenkaak hebben, waarmee ze voedseldeeltjes uit het water kunnen filteren. Ze hebben slechts tanden tijdens de embryonale fase. Fossiele baleinwalvissen hadden wel tanden in plaats van baleinplaten.

Baleinwalvissen zijn over het algemeen groter dan tandwalvissen en de wijfjes zijn groter dan de mannetjes. De baleinwalvissen behoren tot de grootste levende diersoorten op aarde.

De onderorde bestaat uit vier families en 16 soorten, alsmede meer dan 40 uitgestorven soorten. De wetenschappelijke naam is afgeleid van het Griekse woord mystax, wat "snor" betekent.

Voedsel[bewerken]

Baleinwalvissen hebben geen tanden, maar baleinen die zij gebruiken om het zeewater te filteren. Ondanks hun grootte bestaat hun voedsel uit kleine oceaandieren, vooral plankton en kleine schaaldieren. Alhoewel de schaaldieren afzonderlijk minuscuul zijn, filteren baleinwalvissen zo'n groot volume water dat ze dagelijks toch voldoende voedsel binnenkrijgen. Een soortgelijke filtertechniek wordt ook door flamingo's gebruikt.

Gedrag[bewerken]

Beweging[bewerken]

Baleinwalvissen leven in alle oceanen. Ze brengen de zomer door in koude wateren, dicht bij de polen, waar zij zich voeden. In de herfst trekken ze naar warmere wateren om hun jong groot te brengen. Gedurende deze periode eten de dieren maar weinig. De grijze walvis heeft de langste migratieroute van alle zoogdieren.

Springen[bewerken]

Ondanks hun enorme massa, kunnen baleinwalvissen volledig boven het water uitkomen door te springen. Ze staan bekend om hun acrobatische sprongen. Sommige soorten slaan luid met hun vinnen op het wateroppervlak. Het doel van deze gewoonte is het verwijderen van ectoparasieten die op de huid van de baleinwalvissen leven en ze hun karakteristieke tekening geven.

Geluid[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook Walvisgezang

In tegenstelling tot tandwalvissen, kunnen baleinwalvissen waarschijnlijk niet door middel van echo's hun plaats bepalen. In plaats daarvan kunnen zij geluiden met een hoog volume in een infrasonische waaier uitzenden. De roep van de grootste walvissen kan over een afstand van honderden kilometers worden gehoord.

Bedreigingen[bewerken]

Walvissen steunen sterk op geluiden om te communiceren. Door de scheepvaart worden ze echter gestoord in hun communicatie. Baleinwalvissen passen zich hieraan aan door luidere geluiden te produceren (zoals roepen), wat de walvissen wel meer energie kost. De walvissen hebben vooral last van geluiden op frequenties die ze zelf ook gebruiken. Bepaalde geluiden, zoals de "upcall", die van hoog naar laag gaat, komen hierdoor nog meer in het gedrang.[1]

Jacht[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Walvisvaart voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de negentiende en het eerste deel van de twintigste eeuw werd op baleinwalvissen gejaagd voor hun olie en balein. Hun olie werd gebruikt voor de bereiding van margarine en tafeloliën. Onder andere Japan voert de walvisjacht nog steeds uit.

Taxonomische classificatie[bewerken]


Bronnen

Voetnoten

  1. Whales Scream Over Noise Pollution. Discovery News (6 juli 2010) Geraadpleegd op 8 juli 2010