Banda Atjeh

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Banda Aceh
Banda Atjeh
Stad in Indonesië Vlag van Indonesië
Lambang Kota Banda Aceh.png
Banda Atjeh
Banda Atjeh
Lokasi Aceh Kota Banda Aceh.svg
Situering
Eiland Sumatra
Provincie Atjeh
Tijdzone +7
Coördinaten 5° 33′ NB, 95° 19′ OL
Algemeen
Oppervlakte 61,36 km²
Inwoners (2008[1]) 203.553[1]
Politiek
Burgemeester Mawardi Nurdin
Overig
Religie islam
Website www.bandaaceh.go.id
Detailkaart
Banda Atjeh
Banda Atjeh
Locatie in Sumatra
Foto's
De Grote Moskee in Banda Atjeh.
De Grote Moskee in Banda Atjeh.
Portaal  Portaalicoon   Indonesië
Banda Atjeh in februari 2005

Banda Atjeh of Banda Aceh (Indonesisch: Banda Aceh; vroeger ook Kutaraja of Kota Radja) is de hoofdstad van de Indonesische provincie Atjeh (Sumatra), die voluit Nanggroe Aceh Darussalam heet.

Stad[bewerken]

De stad ligt op de noordelijke punt van het eiland Sumatra, aan de monding van de Atjehrivier (Sungai Aceh), waar de Straat Malakka en de Indische Oceaan elkaar ontmoeten. In 2000 besloeg het stedelijk gebied een oppervlakte van 61,36 km² en had het 220.737 inwoners. Volgens opgave van de Indonesische deelregering had de stad (met omliggende dorpen) vlak voor de tsunami ruim 260.000 inwoners en bedroeg het aantal slachtoffers ongeveer 61.000.[1]

Naam en geloof[bewerken]

Vroeger heette de stad Kota Radja, wat letterlijk "Koningsstad" of "Hofstad" betekent, ook de schrijfwijze Koetaradja (in het Indonesisch Kotaraja) komt voor.[2] De republiek Indonesië heeft in 1945 het Sultanaat afgeschaft. Vervolgens werd op 28 december 1962 de officiële naam van de stad gewijzigd in Banda Aceh dat letterlijk vertaald "Poort (Haven) van Atjeh" betekent. Het woord Banda is afgeleid van het Perzische woord bandar (بندر). In het Nederlands betekent het haven. Zoals in geheel Atjeh is de bevolking overwegend islamitisch, en wordt het geloof hier sterker beleden dan in veel andere delen van Indonesië. Het centrum wordt gedomineerd door de Grote Moskee.

Geschiedenis[bewerken]

Banda Atjeh in 1724-26 door Valentyn

Middeleeuwen tot aan de oorlog met Nederland[bewerken]

De stad was in de middeleeuwen een multi-etnische handelsmetropool, waar naast Atjeeërs, Indiërs, Arabieren, Turken, Chinezen, Abessijnen en Perzen woonden. Het was ook wel de deur naar Mekka, een halteplaats voor pelgrims die per boot onderweg waren naar de heilige stad. Het sultanaat, waarvan Kota Radja de hoofdstad was, bereikte zijn hoogtepunt in de 17e eeuw.

In de Gouden Tijd (1604-1637) beheerste Atjeh de zeewateren van Riau, aan de westzijde van Sumatra, tot aan Singapore ten oosten van Sumatra. Men had diplomatieke vertegenwoordigers in Istanboel en in Engeland. In 1629 heeft men een aantal grote zeeslagen gevoerd met de Portugezen die in de regio al vele handelsposten en macht hadden verkregen. De Nederlandse VOC was sinds 1596 ook al actief in de regio, maar heeft tot eind 19e eeuw nooit veel voet aan de grond gekregen in Atjeh.

Oorlog met Nederland[bewerken]

In 1873, na de opheffing van het Sumatra-traktaat en schending van het vredestraktaat van 1859 tussen de Sultan en het Nederlandse gouvernement door de Atjehnezen verklaarde gouverneur generaal James Loudon Atjeh de oorlog. Op 24 januari 1874 werd de kraton van het sultanaat na een strijd met vele slachtoffers veroverd en bezet. Het verzet tegen de Nederlandse overheersing was echter niet gebroken en een decennialange guerrillaoorlog was het gevolg. Na jarenlange bloedige strijd van het Nederlandse koloniale leger onder leiding van Generaal Van Heutsz werd in 1904 Atjeh onderworpen aan het Nederlands gezag. Dat gezag was wel beperkt tot Kota Radja en enkele andere kustplaatsen waar het koloniale leger was gestationeerd. Uit deze tijd stammen circa 2200 oorlogsgraven van Nederlanders, Duitsers, maar vooral veel Ambonezen, op een begraafplaats, die hier het Kher Khoff heet.

1rightarrow blue.svg Peutjoet was de militaire erebegraafplaats waar militairen uit de Atjeh oorlog werden begraven. Op de begraafplaats liggen ook oude graven van sultans. Tegenwoordig is de begraafplaats een toeristische attractie
1rightarrow blue.svg Verovering van Atjeh door Japan

Vanaf de Tweede Wereldoorlog tot heden[bewerken]

In 1942 werd de stad bezet door de Japanners, waarbij de bevolking gedwongen werd elke dag naar het oosten, naar Tokio, te buigen in plaats van naar het westen (in gebed), naar Mekka. Dit maakte de Japanners nog gehater dan de Nederlanders. In de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd heeft men geen pogingen meer gedaan om het koloniale gezag te herstellen, waardoor het altijd republikeins gebied is geweest.

Bij de aardbeving met tsunami van 26 december 2004 werd deze stad voor meer dan 60% verwoest. Het Atjeh Tsunami Museum is hier opgericht

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Banda Atjeh is onderverdeeld in 9 onderdistricten (kecamatan)[3]:

Stedenband[bewerken]

Geboren[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c Tsunami Effect
  2. De Nederlandse Taalunie beschouwt de naam Kota Radja als een in het Nederlands nog regelmatig gebruikte naam voor de stad, maar constateert dat de huidige naam Banda Aceh in toenemende mate wordt gebruikt. Zie Indonesië en Tokyo/Tokio
  3. onderverdeling volgens Unicef