Banpaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Een banpaal is (meestal) een stenen paal die het rechtsgebied aangeeft van een stad. Zij markeren daarmee tevens de stadsgrenzen.

Inhoud 1 Vindplaatsen banpalen 2 Excommunicatie 3 Jurisdictie 4 Persona non grata

[bewerk] Vindplaatsen banpalen

Door hedendaagse samenvoeging van gemeenten zijn banpalen vaak verdwenen of zijn binnen de stadsgrenzen komen te liggen.

Oude banpalen zijn onder andere nog te vinden om of in Amsterdam (Sloten), Amstelveen/Ouderkerk aan de Amstel aan de westzijde van de Amstel in de berm, Gouda (Hekendorp), Alkmaar (weg naar Bergen).

[bewerk] Excommunicatie

Uit de stad verbannen personen mochten zich na hun verbanning niet meer binnen het door banpalen gemarkeerd gebied ophouden. Deze personen waren dan 'verbannen' ofwel 'uitgestoten' en leefden voortaan in 'ballingschap'. Dergelijke personen werden 'balling' of 'banneling' genoemd. Zij waren in de 'ban' gedaan, dat wil zeggen, dat de 'banvloek' over hen was uitgesproken, dat was een vonnis tot 'uitbanning', ofwel 'excommunicatie'. 'Bannen' betekent 'verdrijven' of 'uitwijzen'. 'Verbanning' was dus een vorm van straf, bedoeld om geen last meer van iemand te hebben.

[bewerk] Jurisdictie

De jurisdictie (rechtspraak) van de stad hield bij de banpaal op.

[bewerk] Persona non grata

Iemand, die een land wordt 'uitgezet' kan ook tot 'Persona non grata' worden verklaard, dat is een persoon, die uit de 'gratie' is. Dat wil zeggen, dat hij 'strafbaar' is en naar de gevangenis moet, als hij zich toch binnen de 'banpalen' zou begeven.

Het komt ook voor, dat personen na een aantal jaren weer 'in de gratie' komen. Zij krijgen dan 'gratie' en mogen daarna weer terugkeren in het rechtsgebied, waaruit zij eerder verbannen waren.